Το βίντεο αυτό της άριας 'Τετέλεσται' (Es ist vollbracht) από τα Κατά Ιωάννην Πάθη του JS Bach, δεν είναι μόνο ένα εξαιρετικό δείγμα μουσικής με επικαιρότητα, αλλά έχει επιπλέον σημασία γιατί η άρια αποδίδεται από τον Παναγιώτη Οικονόμου, (Panito Iconomou) παιδί ελλήνων μεταναστών στη Γερμανία με σημαντική διεθνή καριέρα. Απολαύστε το, αν και, τέτοιες μέρες, τίποτα δεν είναι καλύτερο από τη λειτουργία σε μια ορθόδοξη εκκλησία.
Ευθύς εξαρχής, όταν ξεκίνησα αυτό το ιστολόγιο, πίστευα πως η πόλη που επιθυμούμε, που ονειρευόμαστε, αυτή που δεν θα ζήσουμε εμείς αλλά τα παιδιά μας, η πόλη της φαντασίας μας, αυτή που την περπατάς χωρίς ν΄αγγίζεις το έδαφος, δεν υπάρχει. Γι αυτό και έβαλα στην πλάγια στήλη, το απόσπασμα από το βιβλίο "Οι Αόρατες Πόλεις" του Ίταλο Καλβίνο: '...Οι πόλεις σου δεν υπάρχουν. Ίσως να μην υπήρξαν ποτέ. Το σίγουρο είναι ότι δεν θα υπάρξουν ποτέ. Γιατί βαυκαλίζεσαι με παρήγορα παραμύθια;...'. Αλλά, πάλι, τέτοιες μέρες που είναι, πώς να μην ονειρευτείς; πώς να μην επιχειρήσεις ένα ταξίδι στο μέλλον; Είναι, νομίζω, αυτή η εναλλαγή ονείρου και πραγματικότητας που δίνει ενδιαφέρον στη ζωή μας, κι ας ματαιώνονται, ας αναβάλλονται κάθε φορά οι φαντασιακές μας επιθυμίες, ή έστω οι περισσότερες, αυτές που είναι πιό τρελές, πιό ελεύθερες,πιό ανατρεπτικές.
Αυτό ακριβώς πραγματεύεται το τραγούδι των Kurt Weil και Roger Fernay, Youkali. Ερμηνευμένο θεϊκά από την Έλλη Πασπαλά, μας καλεί να βρούμε το όνειρό μας, τη χώρα των επιθυμιών μας, το Γιουκαλί μας...
Με την ανάρτηση αυτή επιχειρώ μια αλληγορική προσέγγιση στα γεγονότα της επικαιρότητας, όχι από τη σκοπιά του αποτιμητή, πόσο μάλλον του μελλοντικού ιστορικού, αλλά από αυτήν του άναυδου πολίτη. Και ειδικά του κορίνθιου, πού έζησε ένα βράδυ 'ταραχών' στην πόλη του κατά το οποίο η ακραία συντηρητική, επαρχιώτικη, βλαχομερακλίδικη προσέγγιση των δημοτικών αρχόντων, με έκανε να ντρέπομαι για άλλη μια φορά. Μοιραία αναδύονται ξανά και ξανά τα παλαιά ερωτήματα για τις αρετές της καλής διακυβέρνησης και τους κανόνες της κοινωνικής συνοχής. Μετά τον συγκεντρωτισμό του 20ού αιώνα, θα είναι ο 21ος μια εποχή επανανακάλυψης της τοπικότητας; Πώς αυτή η τόσο επιζητούμενη τοπική αυτονομία θα αναμιχθεί δημιουργικά με την πανταχού παρούσα παγκοσμιότητα; Μπορεί στη σύγχρονη εποχή να περιθωριοποιείται μια κοινωνική ομάδα, όπως κάποτε οι Βενετσιάνοι περιόριζαν τους εβραίους στην περιοχή ghetto της Βενετίας, εξ'ού και ο σχετικός όρος; Ποιός μπορεί να είναι λοιπόν ο ρόλος μιας σύγχρονης δημοτικής αρχής σε εξεγέρσεις σαν την τωρινή (εκτός από το να προσπαθεί να αναστηλώσει μια τεχνητά γιορταστική ατμόσφαιρα και να προστατεύσει το χριστουγεννιάτικο δέντρο στην Αθήνα ή τον φρεσκοστημένο Πήγασο στην Κόρινθο;). Μήπως η τέχνη μπορεί να μας δώσει κάποιες απαντήσεις;
Για να ξεκινήσω λοιπόν τη προσέγγισή μου, μετέφρασα και παραθέτω ένα μέρος μιας διάλεξης του καθηγητή Richard Ingersoll από το Rice University, στο Houston, Texas με τίτλο "Cities in History: The Uses of Decorum".
"Στην αίθουσα συνεδριάσεων των Noveschi (το συμβούλιο των Εννέα) στη Σιένα, τη Sala della Pace, υπάρχει ένα από τα μεγάλα ντοκουμέντα της πολιτικής ιδεολογίας της μεσαιωνικής πόλης-κράτους, εν μέρει επιγραφή και εν μέρει ζωγραφική, που είναι γνωστό ως 'κύκλος της καλής και κακής κυβέρνησης'. Οι τοιχογραφίες είναι του 1340 από τον Ambrogio Lorenzetti, ο οποίος ήταν επιφανές μέλος της άρχουσας τάξης και γνωστός, πέρα από τις δεξιότητες του ως καλλιτέχνη, για την ευρεία γνώση του της πολιτικής θεωρίας. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό έργο τέχνης, εντελώς διαφορετικό από προηγούμενα ή μεταγενέστερα έργα: συνδυάζει ρεαλιστικές όψεις για το τοπίο της καλής και της κακής πόλης, με αλληγορικές φόρμουλες για τις αρετές που απαιτούνται ώστε να επιτευχθεί καλή διακυβέρνηση. Χρησιμοποιώντας υπερ-προοπτική χωρική υποχώρηση, ο Lorenzetti δημιουργεί εξαίσια, μια ενιαία άποψη της πόλης και της εξοχής. Το έργο είναι ένα μανιφέστο, και είχε σκοπό να ενισχύσει το όραμα όσων είχαν ήδη πεισθεί - ένα μάθημα για τους εννέα, που εναλλάσσονταν κάθε δύο μήνες, υπενθυμίζοντάς τους τις συμφωνημένες αξίες και στόχους.
Θα ήθελα να αναλύσω το έργο αυτό του Lorenzetti σαν ένα μέσο κατανόησης της Μεσαιωνικής πόλης. Θα έπρεπε κανείς να το δει από αριστερά προς τα δεξιά, από την κακή πόλη προς την καλή πόλη. Το τείχος που αφιερώνεται στην κακή πόλη είναι μια υπενθύμιση του "τοπίου του φόβου" που αναφέρθηκε νωρίτερα (σημ. μτφ: ως 'τοπίο του φόβου' αναφέρεται ο συνδυασμός φτώχειας, λιμών, πολέμων και ασθενειών όπως η πανούκλα καθώς και σκληρών κοινωνικών διακρίσεων από την εκκλησία και την άρχουσα τάξη) και από το οποίο προήλθε η κοινωνία της εποχής.
Είναι μια πόλη που κατοικείται από τέρατα, μορφές συχνά αναφερόμενες στις δυσκολότερες στιγμές της κοινωνίας πριν από το έτος 1000. Πάνω από την πύλη της πόλης, ίπταται μια τραχιά στρίγκλα που ονομάζεται "Timor", ή Φόβος, που κραδαίνει το ξίφος της και φέρει μια επιγραφή που αναφέρει:"Επειδή κάθε ένας επιδιώκει μόνο το δικό του καλό, σε αυτή την πόλη, η Δικαιοσύνη ανατίθεται στον Τύραννο. Έτσι, σ' αυτό το δρόμο, κανείς δεν περνά χωρίς φόβο για τη ζωή του, αφού γίνονται ληστείες εκτός και εντός των πυλών της πόλης". Παρακάτω βλέπουμε την ύπαιθρο να μαίνεται στις φλόγες με καιόμενα κτίρια και λεηλασίες, εγκαταλελειμμένα χωράφια, γέφυρες αποκλεισμένες από στρατιώτες. Η πύλη για την πόλη είναι επίσης αποκλεισμένη από στρατιώτες και μέσα στην πόλη, κατεστραμένα κτίρια, άνθρωποι που πολεμούν, γυναίκες που βιάζονται. Η πόλη προσομοιάζει προς την περιγραφή της κόλασης του Δάντη, "una citta dolente", μια πόλη που υποφέρει, και επιβιώνει μέχρι την πόλη της παλιάς φεουδαρχικής τάξης. Δίπλα στη σκηνή της κακής πόλης βρίσκονται οι αλληγορίες της κακής κυβέρνησης με την εικόνα του Τύραννου με τα κέρατα στο κέντρο και τη Δικαιοσύνη δέσμια στα πόδια του.
Στον επόμενο τοίχο βλέπουμε το αλληγορική διάγραμμα της καλής κυβέρνησης όπου η μορφή της Δικαιοσύνης ως υπομόχλιο για τις κλίμακες, είναι ισορροπημένη με την εστεμμένη μορφή του κοινού καλού. Αυτά ενώνονται με ένα σχοινί, το οποίο διέρχεται από μια μορφή που ονομάζεται Concord (λογοπαίγνιο για "με το σκοινί") και 24 καλοαναθρεμμένους ανθρώπους που κρατούν το σκοινί με αλληλεγγύη. Η μορφή της ειρήνης, ντυμένη με πανοπλία καταλαμβάνει το κέντρο της σύνθεσης και έδωσε το όνομά της στην αίθουσα. Η προσφυγή στη δικαιοσύνη είναι παντού: "Αυτή η Ιερή Αρετή (δικαιοσύνη), όπου έχει κανόνες, φέρνει την ενότητα στις ψυχές των πολιτών για να συγκεντρωθούν στο σκοπό να κάνουν το κοινό καλό τους, Θεό". Κυριολεκτικά, το κοινό καλό κατισχύει του ιδίου συμφέροντος. Η εικόνα καθιστά σαφές ότι δεν πρόκειται για ένα καθεστώς που βασίζεται στην αμνηστία: η δικαιοσύνη αποκεφαλίζει εκείνους που το αξίζουν και ενάντιοι στους απατεώνες είναι οι αστυνομικοί που συνέλαβαν τους κλέφτες και τους εχθρούς του κράτους και τους αλυσόδεσαν: ένα μείζον κατασκευαστικό έργο της εποχής είναι η φυλακή που προστέθηκε στο πίσω μέρος του Palazzo Pubblico.
Τέλος, υπάρχει και η απεικόνιση της καλής πόλης, μια εξιδανίκευση της Σιένα που αποδίδεται όχι με ρεαλιστικές, αλλά με ρητορικές λεπτομέρειες. Ως απάντηση στο άλλο τοίχο του Φόβου είναι η επιγραφή Securitas (Ασφάλεια) και μια εύθυμος, ημίγυμνη μορφή της νίκης, φέρουσα αγχόνη και η οποία ίπταται υπεράνω της πύλης της πόλης με την επιγραφή: "χωρίς φόβο κάθε άνθρωπος μπορεί να ταξιδεύει ελεύθερα, να καλλιεργήσει και να επιχειρήσει, εφόσον αυτή η κοινότητα θα διατηρήσει τη Δικαιοσύνη ως κυρίαρχο, διότι αυτή αποψίλωσε το κακό από όλες τις εξουσίες του". Η σύνθεση αυτή χωρίζεται σε δύο ίσα μέρη, σαν να λέμε ότι η καλή πόλη είναι μια μορφική ισορροπία της πόλης με την εξοχή.
Μέσα στα τείχη, η πόλη έχει μόνο λίγα αναγνωρίσιμα στοιχεία της Σιένα, όπως το κωδωνοστάσιο του Duomo και η μορφή της λύκαινας πάνω από την πύλη. Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι σε αντίθεση με τις απόψεις της Αναγέννησης για την ιδανική πόλη, η ιδανική πόλη του Lorenzetti είναι θορυβωδώς γεμάτη κόσμο, πυκνή μέχρι του σημείου της εκρήξεως, με ποικιλία ετερογενών κτιρίων, κάποιων ημιτελών. Το μήνυμα είναι κυρίως να αφήνονται τα πράγματα ως έχουν, παρά να αναγκάζονται σε μια νέα γεωμετρική τάξη. Δεν υπάρχουν χώροι συνεκτικοί σαν την Piazza del Campo (η οποία παρεμπιπτόντως άνοιξε πέντε χρόνια μετά την ζωγραφική) στην εικόνα, αλλά μάλλον την τυχαία συλλογή κτιρίων, με ανοιχτό το ισόγειό τους για τις επιχειρήσεις και με πολυάριθμα παράθυρα. Ο πληθυσμός της είναι ένα μείγμα έφιππων ευγενών, οι έμποροι και μαγαζάτορες καθώς και οι χωρικοί. Δεν υπάρχουν κληρικοί παρόντες, ούτε στρατιώτες, κάτι που είναι εντελώς αντίθετο με τις δημογραφικές στατιστικές που αναφέρουν αρκετές χιλιάδες κληρικούς και τουλάχιστον 3000 στρατιώτες που χρησιμοποιούνται ως αστυνομία για την κοινότητα. Οι ευγενείς όλοι φαίνεται να εγκαταλείπουν την πόλη - είναι ελεύθεροι να κυκλοφορούν, αλλά σε μία εικόνα εξέρχονται μίας πύλης σε μια γαμήλια τελετή και σε μια άλλη, βγαίνουν έξω από την πύλη για κυνήγι. Στις καμάρες των καταστημάτων θα βρείτε ένα οινοπωλείο όπου οι άνθρωποι παίζουν σκάκι, ένα κοσμηματοπωλείο, ένα ράφτη, ένα τσαγκάρη κι ένα δάσκαλο με τους μαθητές του. Οι χωρικοί φέρνουν ξύλα και προϊόντα. Οι έμποροι έχουν μουλάρια φορτωμένα με σακιά, υπάρχουν άνδρες και γυναίκες που εργάζονται σε αργαλειούς στο παρασκήνιο. Είναι μια πόλη της εργασίας και της ανταλλαγής ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει το παιδικό παιχνίδι και φαίνεται ιδανικά ελεύθερη από ταραχές. Η πιο περίεργη σειρά δυσανάλογων μορφών, εννέα κορίτσια που χορεύουν, ενώ ένα παίζει το ταμπούρλο, σαφώς αποτελεί αλληγορία της αρμονίας του συμβουλίου των Εννέα (Noveschi). Υπήρχαν νόμοι κατά του δημόσιου χορού ή της ένδυσης με πολυτελή φορέματα στους δημόσιους χώρους. Τα κτίρια στην πόλη ως επί το πλείστον έχουν δίχωρα παράθυρα, με γλάστρες. Υπάρχουν σε εξέλιξη οικοδομές, σημάδι μιας υγιούς οικονομίας τότε όπως και τώρα, δεδομένου ότι ένα σημαντικό τμήμα της οικονομίας είχε σχέση με τις αγοραπωλησίες ακινήτων.
Έξω από την πύλη συναντάμε έναν κυνηγό με γεράκι, του οποίου η ρεαλιστική στροφή του σώματος δείχνει μια σύγχρονη αντίληψη του χώρου. Κοντά του είναι ένας ζητιάνος και αγρότες να φέρνουν χοίρους και εμπορεύματα. Η ύπαιθρος είναι καλά οργανωμένη με βίλες και αγροκτήματα. Οι έμποροι έρχονται στην πόλη μέσω μιας γέφυρας, και όλα φαίνονται καλοποτισμένα. Η αλληγορική φύση της εικόνας γίνεται σαφής με τη φύτευση να γίνεται από τους αγρότες σε ένα μέρος της εικόνας και τη συγκομιδή σε άλλο. Στο βάθος φαίνεται η θάλασσα, και το επίνειο της Σιένα, η Talamone. Το μήνυμα είναι σαφές ότι για να διατηρήσει την ευημερία, οι Noveschi πρέπει να συνεχίσουν να συντηρούν το οδικό δίκτυο. και την επικοινωνία με τον υπόλοιπο κόσμο. Καθώς η πόλη είχε υποστεί ένα λιμό ένα χρόνο πριν από την έναρξη του έργου από τον Lorenzetti, η αφθονία της υπαίθρου είναι σαφώς ένας μύθος, ότι μια συνεκτική πολιτική για το νερό προσπαθούσε μόλις να εγκαθιδρυθεί. Τόσο η εικόνα της υπαίθρου όσο και της πόλης ήταν αναγνωρίσιμες ως η Σιένα, αλλά σαφώς εκείνης που είχε επιλύσει τις κοινωνικές συγκρούσεις και είχε αφήσει πίσω της την έλλειψη των πόρων. Η ιδεολογία ότι το καθεστώς μπορεί να δικαιολογήσει τη μονοπώληση της εξουσίας μόνο όταν αυτό εξυπηρετεί ένα υπεύθυνο σύστημα δικαιοσύνης, διαπερνά όλα τα επίπεδα αυτού του οράματος.
Η ταχεία ανατροπή των Noveschi το 1355, μετά τα καταστροφικά χρόνια της πανούκλας και την εξωτερική υποστήριξη της Γαλλίας, έδειξε ότι το καθεστώς τους δεν ήταν τόσο αρμονικό ή σταθερό όπως προβλέπεται από το έργο να υποθέσουμε. Αν και συμπεριέλαβαν τους ευγενείς casati σε κάποιο βαθμό, η ζήλια μεταξύ των τάξεων οδηγούσε συχνά σε ξεσπάσματα αναρχίας, ενώ και οι κατώτερες τάξεις εύκολα θα μπορούσαν επίσης να κινητοποιηθούν κατά των Noveschi, δεδομένου ότι είχαν την αίσθηση ότι οι φόροι τους είχαν υπεξαιρεθεί για την καταβολή των μισθών σε υπαλλήλους και μισθοφόρους, μεταξύ των οποίων και η αστυνομική δύναμη των 3.000 στρατιωτών.
Οι Noveschi ακολούθησαν ένα συνειδητό αισθητικό και πολιτικό πρόγραμμα που υπογραμμίζεται από το γεγονός ότι προσέλαβαν τον Lorenzetti να δημιουργήσει ένα μοναδικό έργο τέχνης για να περιγράψει τη Δημοκρατία ως έργο τέχνης. Άφησαν πίσω τους μια σειρά από εντυπωσιακές παρεμβάσεις, τόσο μνημειακών όσο και υποδομών, που ώθησαν την πόλη στο όριο της ανάπτυξης πέρα από το οποίο δεν θα μπορούσαν ποτέ να φτάσουν μέχρι πρόσφατα. Υπάρχει μια επιγραφή στη μεγάλη αίθουσα του Συμβουλίου της Καμπάνας, κάτω από την εικόνα της Παναγίας του Simone Martini, το μεγάλο έμβλημα της πόλης και τον πολιούχο άγιο, που συνοψίζει τη νέα συμπεριφορά της εμπορικής τάξης στην πόλη: "Αυτοί που εργάζονται σκληρά για έναν όμορφο και έντιμο στολισμό της πόλης τους είναι άξιοι επαίνων και επιδοκιμασιών. Χωρίς τάξη, δεν γίνεται τίποτα καλό, και εσείς είστε οι άνθρωποι που πρέπει να εγκαθιδρύσετε την τάξη και το νόμο σε ολόκληρη την πόλη."
Η ομορφιά έγινε ένα δημοτικό όραμα για τους Noveschi, ένα ρητορικό εργαλείο για να συλλάβει τη φαντασία της πόλης και να εγκαθιδρύσει ένα νέο κράτος μετά την φεουδαρχική εποχή, όπου η δικαιοσύνη θα ήταν το θεμέλιο της εξουσίας και όχι η ισχύς ή η θρησκευτική αρχή."
Η Europeana είναι μια ψηφιακή βιβλιοθήκη, μουσείο και αρχείο της Ευρώπης. Περιέχει περισσότερα από δύο εκατομμύρια ψηφιακά αντικείμενα (ταινίες, φωτογραφίες, πίνακες, μουσική και άλλα αρχεία ήχου, χάρτες, χειρόγραφα, βιβλία, εφημερίδες και άλλο αρχειακό υλικό). Τα εγκαίνιά της έγιναν πριν λίγες ημέρες από την Ευρωπαία επίτροπο για την Κοινωνία της Πληροφορίας, κυρία Viviane Reding.
Αμέσως όμως προέκυψε πρόβλημα: ο ιστοτόπος δέχθηκε περισσότερες από δέκα εκατομμύρια επισκέψεις ανά ώρα (!!!!) και βέβαια, έπεσε! Τώρα προσπαθούν να στήσουν πιό ισχυρή υποδομή που αναμένεται να ανέβει στα μέσα Δεκεμβρίου.
Πόσοι αλήθεια έλληνες γνώριζαν για τα εγκαίνια αυτής της βιβλιοθήκης;
Μια γεύση από το περιεχόμενό της (το οποίο θα υπάρχει και στα ελληνικά) μπορείτε να πάρετε από το παρακάτω βίντεο από το οποίο δεν απουσιάζει η ελληνική συνεισφορά...
Με μια ασυνήθιστη για τα τελευταία χρόνια συνέπεια, το φθινόπωρο είναι εδώ. Και μιας και οι κλασικές εικόνες του φθινοπώρου με τα οργιαστικά κίτρινα και πορφυρά χρώματα απουσιάζουν από το αστικό μας περιβάλλον, είναι οι μελαγχολικές συγχορδίες της jazz που ταιριάζουν όσο τίποτε άλλο. Σε όλους εσάς που νιώθετε το ίδιο, αφιερώνω λοιπόν το γνωστό και αγαπημένο τραγούδι "Autumn Leaves". Το έχω αγοράσει σε 25 διαφορετικές εκδοχές, αλλά εδώ θα το ακούσετε από τη θεσπέσια Diana Krall. Ας το απολαύσουμε και ας μη ξεχνάμε πως κάθε νέα εποχή, κάθε νέα περίοδος, κάθε νέα μέρα είναι αφορμή για αναστοχασμό.
Ένας εξαιρετικός πίνακας ενός Γερμανού ζωγράφου που φέρει το όνομα της πόλης μας: Lovis Corinth. Ο τίτλος του έργου είναι "Brothers Mason" ή "Οι Μασόνοι". Υπάρχουν άραγε αντιστοιχίες των προσώπων αυτών στην πόλη μας σήμερα; Δέχομαι προτάσεις...
Κλάουντιο ΜΟΝΤΕΒΕΡΝΤΙ(1567-1643)
Η Στέψη της Ποππαίας
Μουσική διεύθυνση: ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΤΡΟΥ
Σκηνοθεσία: ΜΑΡΙΑ ΓΥΠΑΡΑΚΗ
Σκηνικά-Κοστούμια: ΠΑΥΛΟΣ ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ
Ποππαία: ΤΖΕΝΗ ΔΡΙΒΑΛΑ
Νέρων: ΦΛΟΡΙΝ ΤΣΕΖΑΡ ΟΥΑΤΟΥ
Οκταβία: ΜΑΙΡΗ-ΕΛΕΝ ΝΕΖΗ
Όθων: ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ
Σένεκας: ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΓΟΥΛΑΣ
Αρνάλδα: ΠΩΛ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ
Δρουσίλλα/Αρετή: ΜΥΡΣΙΝΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ
Έρωτας/κοπέλλα: ΜΙΝΑ ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΥ
Βαλέττο/Τύχη: ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ
Λουκάνιος/Στρατιώτης: ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΙΛΙΑΣ
Στρατιώτης : ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ
Αξιωματικός: ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ
Ορχηστρικό Σύνολο ΜΟΝΤΕΒΕΡΝΤΙ (σε όργανα εποχής)
Αρχαία Κόρινθος- Ναός Οκταβίας
Σάββατο 2 και Κυριακή 3 Αυγούστου 2008
Ώρα έναρξης 21:00
Είσοδος ελεύθερη
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΣ ΧΟΡΗΓΟΣ: ALAPIS
www.alapis.gr
Υπό την Αιγίδα του της Νομαρχίας Κορινθίας και του Λυσιππείου Πνευματικού Κέντρου
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΕΨΗ ΤΗΣ ΠΟΠΠΑΙΑΣ
Ο Monteverdi έχτισε το κύκνειο άσμα του –L’Incoronazione di Poppea– πάνω στη ρωμαϊκή ιστορία, ή για να είμαστε πιο ακριβείς πάνω στο τελευταίο στρώμα γης στο οποίο ήταν ακόμη ορατά τα ίχνη του αρχαίου κόσμου. Αλλά και ο ρόλος που διαδραμάτισε η Βενετία στη δημιουργία του έργου είναι, πιστεύω, αναμφισβήτητος: φτάνει να σταθεί κανείς μπροστά από τη γεμάτη ηδυπάθεια Δανάη του Tiziano (στην Πινακοθήκη της Βιέννης σήμερα) ή να διαβάσει τα Sonetti lussuriosi του Pietro Aretino (1492-1556) που διωγμένος από τη γενέτειρά του, το Αρέτζο, και στη συνέχεια από τη Ρώμη, το πρώτο καταφύγιό του, έρχεται στη Βενετία, πόλη που ξέρει να προσφέρει πολλά και να υποδέχεται όλους εκείνους που θέλουν να προσθέσουν ακόμη κάτι στο μεγαλείο της. Δεν είναι τυχαίο που ο Sire Philippe de Commynes γράφει στον 15ο αιώνα για τη Βενετία: «Η πιο θριαμβική πολιτεία που έχω ποτέ αντικρίσει».
Η Βενετία, σαφώς, και δεν είναι η περίπτωση της Ρώμης, υπό αυστηρά ιστορική άποψη, οι πολιτικές καταβολές τους είναι διαφορετικές, αλλά η άμετρη φιλοδοξία τις χαρακτηρίζει αμφότερες. Η βαλτώδης περιοχή που ήταν διοικητικά εξαρτημένη από το εξαρχάτο της Ραβέννας –κτήση βυζαντινή– κατέκτησε πολύ γρήγορα την ανεξαρτησία της και εξελίχθηκε σε πολιτεία-κράτος με μεγάλη δύναμη. «Αυτοκρατορία» με τον τρόπο της, οι απαρχές της οποίας χάνονται κάπου ανάμεσα στην ιστορία και το θρύλο. Η Βενετία του Monteverdi και του Busenello είναι στην πραγματικότητα ένα αχανές teatro mundi κατάλοιπο της Αναγέννησης, ένας χώρος επίδειξης, του «φαίνεσθαι» δηλαδή, όπου η οφθαλμαπάτη κυβερνά ως μονάρχης απόλυτος κρίνοντας τα πάντα, αποφασίζοντας για τη ζωή και εντέλει για το θάνατο. Τα ανεξερεύνητα βάθη των αντιφάσεων αυτών, την καρδιά του χάους, ο συνθέτης και ο λιμπρετίστας εξερευνούν ως πραγματικοί antiquarii για να βρουν τα πειστήρια που έχουν ανάγκη για το έργο τους. Και σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται όλη η νεωτερικότητα (μοντερνισμός) που αποπνέει η Στέψη της Ποππαίας.
Η Ελλάδα συντήρησε με τους αρχέγονους και θεμελιακούς μύθους της, το υβρίδιο θέαμα που ονομάζεται όπερα από τον καιρό που έκανε την εμφάνισή του στην πόλη των Μεδίκων. Υπάρχει ήδη ένα παρελθόν μπροστά στον ερμητισμό του οποίου, δραματουργός και συνθέτης θα πρέπει να αισθάνονται, μάλλον, δεσμευμένοι. Ο Βενετός Busenello παίρνει θέση απέναντι στην αριστοτελική Ποιητική και στους αυστηρούς κανόνες της τραγωδίας μέσα στους οποίους μοιάζει να αισθάνεται ασφυκτικά: «Δεν είναι λοιπόν ελεύθεροι, οι σημερινοί ποιητές, να διηγούνται ιστορίες με το δικό τους τρόπο;» θα γράψει στον πρόλογο της Διδούς του. Στο Argomento μάλιστα του ίδιου έργου τού δίδεται η ευκαιρία να δώσει ακόμη περισσότερες επεξηγήσεις: «Ιδού ένα έργο που είναι απόηχος των μοντέρνων αντιλήψεων, ένα έργο που αφήνει κατά μέρος όλα όσα πρεσβεύουν οι αρχαίοι κανόνες, για να βαδίσει σύμφωνα με τον ισπανικό τρόπο, να παρουσιάσει τα χρόνια και όχι τις ώρες». Το ουσιώδες έχει ειπωθεί, «ο ισπανικός τρόπος»! Το μεγάλο θέατρο της ανθρώπινης πραγματικότητας όπως το συνέλαβε ο Calderón –σύγχρονος του Busenello– ήδη από το ξεκίνημά του, στο έργο Έρωτας, τιμή και εξουσία (1623).
Έρωτας, πάθος και εξουσία είναι το τριαδικό σχήμα-θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται η Στέψη της Ποππαίας, στην καρδιά μιας ρωμαϊκής Αρχαιότητας, όχι αναστημένης αλλά καθ’ ολοκληρίαν αναπλασμένης, διαδοχικές απόψεις και σπαράγματα που προκαλούν δέος διαδέχονται το ένα το άλλο πάνω σε καλειδοσκοπικούς καθρέφτες, αναμνήσεις του παρελθόντος στους κόλπους του οποίου συνευρίσκονται τα αυτοκρατορικά μάρμαρα, οι πομπηιανές τοιχογραφίες και η βενετσιάνικη καθημερινότητα. «Η εικόνα της ανθρώπινης συνθήκης και της απτής πραγματικότητάς της που διαμορφώνεται στη Στέψη της Ποππαίας είναι τεράστιου πλούτου. Η θεματική του έργου αποκλείει την οιανδήποτε ηθικής τάξεως παραίνεση καθότι τα του δράματος πρόσωπα είναι δοσμένα δίχως την παραμικρή αιδώ και δίχως την παραμικρή κολακεία», γράφει, σχετικά με τη δραματουργική αντίληψη του έργου, ο Jean-Michel Brèque (l’Avant-Scène Opéra, no 115, Δεκέμβριος 1988). Η ωμότητα αυτή που χαρακτηρίζει τους πάντες, από τον αυτοκράτορα μέχρι τον φιλόσοφο, προκαλεί πραγματικό δέος στον θεατή που έρχεται αντιμέτωπος –εντός χώρου θεατρικού– με τη ζωή και το θάνατο, φορείς των κάθε λογής δραματικών «ποικιλμάτων» (φιλοδοξία, τρέλα, εξουσία, έρωτας…), όλων εκείνων των μπαρόκ ιδεολογημάτων που μεταγράφει μουσικά ο Monteverdi μέσα σε μια αισθητική πολύ κοντινή στις αρχιτεκτονικές αντιλήψεις του Palladio. Πάνω στον καμβά του αναγεννησιακού μεγαλείου ο συνθέτης εναποθέτει τις θερμές αποχρώσεις του κόκκινου της Πομπηίας, γενέθλια γη της Ποππαίας, τη σχεδόν γκρίζα ψυχρότητα των recitativi του στωικού Σενέκα και το εκθαμβωτικό φως που κάποιες στιγμές τυλίγει τους εκστατικούς εραστές· ένας κόσμος πρωτόγνωρος, ταλαντευόμενος ανάμεσα στην ευωχία και τα ερείπια, ανάμεσα στο μύθο και την πλάνη, τόπος γέννησης της ιστορίας εντός του χρόνου του δράματος.
Η Στέψη αυτή μας παρασύρει στις εσχατιές λαβυρίνθων, στις τρομακτικές και μεγαλειώδεις, συνάμα, φυλακές του Piranesi. Όταν, τέλος, αφήνουμε πίσω μας τους μαιάνδρους του πάθους, φωλιές της ανθρώπινης φύσης, όταν παίρνουμε ξανά το μονοπάτι της επιστροφής, εκείνο δηλαδή της ιστορίας, βλέπουμε απέναντί μας τα τοπία της Ρώμης πάνω στα οποία πλανάται το φάντασμα του Σενέκα, το σαρκαστικό γέλιο της Αρνάλτας και οι περιπαθείς στεναγμοί του τελευταίου Ιουλιοκλαυδιανού αυτοκράτορα και της Πομπηιανής ερωμένης του· μια Ρώμη «ξαναχτισμένη» στον 18ο αιώνα από τη μεγαλοφυΐα του Piranesi.
Δεν έχει λοιπόν νόημα, για ένα έργο που είναι από μόνο του φορέας του μοντερνισμού, να επιμείνει κανείς και να του δώσει μια χροιά καθημερινή, χρησιμοποιώντας εικόνες των ημερών μας. Το να επιμείνει για έναν σκηνικό Νέρωνα με προεδρικό κοστούμι δεν θα ήταν ούτε καν προκλητικό, ή για μια Ποππαία που θα εμφανιστεί ως χολιγουντιανή θεά. Ας είμαστε ειλικρινείς και ας δεχτούμε πως όλα αυτά δεν μπορεί παρά να μας οδηγήσουν σε αδιέξοδο. «Δεν είναι εύκολο –γράφει ο σκηνοθέτης Jean-Louis Martinoty– να κατανοήσουμε από την ανάγνωση ποια είναι η απόσταση που παρεμβάλλεται μεταξύ της θεματικής ενός τέτοιου έργου, της αυτοκρατορικής αρχαίας Ρώμης δηλαδή, και του αντικειμένου του αυτού καθαυτού, της σύγχρονης και δημοκρατικής Βενετίας… Στη Στέψη της Ποππαίας η Βενετία, πόλη των αντιθέσεων, πόλη κλειστή και πόλη ανοχύρωτη, ξέρει, ήδη, από τις αρχές του 17ου αιώνα, πως η ιστορία της είναι παρελθόν και ίσως να θέλει να μας το προσφέρει με τη Στέψη της Ποππαίας» (Jean-Louis Martinoty, Voyage à l’intérieur de l’opéra baroque, éd. Fayard, Paris 1990).
Τόσο η δραματουργική όσο και η μουσική προσέγγιση είναι εξαιρετικά περίπλοκες και γεμάτες παγίδες. Υπάρχουν στο έργο όλα αυτά που λέγονται και άλλα τόσα που υποφώσκουν και μεταξύ αυτών των δυο καλούνται, η σκηνή και η ορχήστρα, να αποφασίσουν για τη διαλεκτική της αναπαράστασης, να κλείσουν, με άλλα λόγια, την «πληγή» των μουσικών και δραματουργικών αβεβαιοτήτων με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
«Come caro Signore potrò io imittare il parlar de’venti, se non parlano et comme potrò io con il mezzo loro movere li affetti»* (Πώς θα μπορούσα, αγαπητέ, να μιμηθώ τη γλώσσα των ανέμων όταν αυτοί δεν μιλούν και πώς θα ήταν δυνατόν μόνο με τέτοια μέσα να προκαλέσω τη συγκίνηση;), γράφει ο Monteverdi στον Striggio εκφράζοντας έτσι την ευγενική άρνησή του για ένα λιμπρέτο του κόμη Scipione Agnelli που του είχε προταθεί.
Και εμείς;
Πώς θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε τη Στέψη της Ποππαίας δίχως να την προδώσουμε, πώς θα ήταν δυνατόν να προκαλέσουμε τη συγκίνηση μετά από αιώνες που μας χωρίζουν από το έργο;
Ας σκύψουμε ευλαβικά πάνω στα ερείπια και ας προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τη γλώσσα τους.
Μ. Γυπαράκη
Στο φεστιβάλ όπερας της Αρχαίας Κορίνθου έχουμε αναφερθεί και στο παρελθόν. Θα επαναλάβουμε πάλι ότι η νομαρχία και ο δήμος έχουν επιδείξει προκλητική αδιαφορία για τη συντήρηση και την ανάπτυξη ενός θεσμού με τεράστια προστιθέμενη για τον τόπο μας αξία. Για πολλοστή φορά, θα επαναλάβω τη θέση μου: οι συναυλίες λαϊκής (και κάποτε λούμπεν) μουσικής δεν μπορούν να νοούνται ως πολιτιστικές δράσεις. Το είδος τους υπερχειλίζει όλες τις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές συχνότητες, είναι πανταχού παρόν σε όλα τα μπαράκια και νυχτερινά κέντρα. Εκτός όμως του ότι δεν τελεί εν ανεπαρκεία, το αντίθετο μάλιστα, στις περισσότερες περιπτώσεις το περιεχόμενό του ελέγχεται για την ακριβή σχέση του με την τέχνη, για να το θέσω κάπως κομψά!
Αντίθετα, το μοναδικό φεστιβάλ όπερας στην Ελλάδα, είναι μια μοναδική και σπάνια, για πολλούς συμπολίτες μας, ευκαιρία να συναντηθούν με ένα είδος τέχνης που μπορεί να ερεθίσει το πνεύμα και τις αισθήσεις και να γίνει εφαλτήριο για περισσότερη και ανώτερης ποιότητας παιδεία. Πέρα βέβαια από τα πολύτιμα οφέλη της αναγνώρισης και προβολής του τόπου μας. Γι αυτό είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που η ψυχή του φεστιβάλ αυτού, μεσόφωνος Μαίρη-'Ελλεν Νέζη με ενημέρωσε για τη νέα παράσταση, τη 'Στέψη της Ποππαίας' του Claudio Monteverdi. Διαβάστε το δελτίο τύπου (δεξί κλικ --> Αποθήκευση Ως) και τιμήστε τις παραστάσεις που θα δοθούν στις 2 και 3 Αυγούστου στο ναό της Οκταβίας στην Αρχαία Κόρινθο! Η είσοδος είναι ελεύθερη!
Το Κορινθιακό Θέατρο 'Βασίλης Ρώτας' έχει το δικό του ιστολόγιο εδώ και λίγους μήνες και όπως αναφέρει "ιδρύθηκε το 1981 από μια παρέα κορινθίων εραστών της τέχνης του θεάτρου. Έχει ανεβάσει κάμποσα έργα του νεοελληνικού και παγκόσμιου δραματολογίου. Τη δεκαετία '80 οργάνωσε τη Βαλκανιάδα Θεάτρου και τα τελευταία χρόνια οργανώνει το Φεστιβάλ Θεάτρου και ετήσια Σεμινάρια Θεατρικής Παιδείας. Παίρνει μέρος σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ, κάνει παραστάσεις σε χωριά, πολιτείες, φυλακές και καταυλισμούς τσιγγάνων. Τα μέλη του είναι κορίνθιοι που μετά το μεροκάματο κάνουν θέατρο χωρίς καμιά οικονομική απολαβή. Τα χρωματά τους κρατάνε από την παλέτα του Θεόφιλου και τα όνειρά τους φλερτάρουν με όμορφες έναστρες νύχτες. Το Κ.Θ.Β.Ρ. φέρει με περηφάνια το όνομα του ποιητή Β.Ρώτα. Είναι ανοιχτό σε όσους θέλουν να μπαρκάρουν σε τούτο το συλλογικό θεατρικό ταξίδι."
Νομίζω ότι αξίζει να προσθέσει κανείς την ηλεκτρονική του διεύθυνση στα 'αγαπημένα' του. Πολύ περισσότερο τώρα που διοργανώνει στο ανοιχτό θέατρο 'Μίκης Θεοδωράκης' στα Εξαμίλια, από 2 έως 10 Αυγούστου, το φεστιβάλ θεάτρου "Κόρινθος 2008". Το πρόγραμμα είναι το ακόλουθο:
2/8 - Σάββατο: ΔΗΜΟΣ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ
Μπ. Μπρέχτ « Η όπερα της πεντάρας »
3/8 - Κυριακή: ΔΗΜΟΣ ΙΛΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ
Τάσου Ράμση-Δημήτρη Σιατόπουλου « Ελ Γκρέκο »
4/8 - Δευτέρα: ΤΡΙΦΥΛΙΑΚΟ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Ιάκ.Καμπανέλλη « Η Αυλή Των Θαυμάτων »
5/8 - Τρίτη: ΔΗΜΟΣ ΜΑΡΑΘΩΝΑ
Μάτει Υίσμικς « Η λέξη πρόοδος στο στόμα της μητέρας μου ηχούσε πολύ φάλτσα »
6/8 - Τετάρτη: Θ.Ε.Α.Τ.Ο ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ
Κ. Μουρσελά Ν. Λάσκαρη « Περί έρωτος και άλλων δαιμονίων »
7/8 - Πέμπτη: ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ
Δ.Κεχαϊδη - Α.Χαβιαρά « Δάφνες και πικροδάφνες »
8/8 - Παρασκευή: ΔΗΜΟΣ ΤΑΥΡΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ
Τζόζεφ Κέσερλινγκ « Αρσενικό και παλιά δαντέλα »
9/8 - Σάββατο: «ΠΑΡΑΒΑΣΗ» ΛΥΜΠΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ
Αγκάθα Κρίστι « Δέκα μικροί νέγροι »
10/8 - Κυριακή: ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟ ΘΕΑΤΡΟ «Β. ΡΩΤΑΣ»
Ευριπίδη « Μήδεια » ( Εκτός διαγωνισμού)
*** απονομή βραβείων ***
**Είσοδος Ελεύθερη - Ώρα 9 μ.μ.
Η mezzosoprano Μαρισία Παπαλεξίου, γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε νομικά στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ξεκίνησε τις μουσικές σπουδές της το 1996 στο Ωδείο Αθηνών, στην τάξη της Κικής Μορφονιού και μελοδραματικής του Κώστα Πασχάλη, απ' όπου αποφοίτησε τον Ιούνιο του 2002 με βαθμό «Άριστα παμψηφεί» και με το βραβείο «Εις μνήμην Φίλιππου Νάκα».
Από τον Μάιο του 2000 μέχρι τον Μάιο του 2003 εντάσσεται στο δυναμικό της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Παράλληλα κάνει συναυλίες και ρεσιτάλ, και εμφανίζεται ως σολίστ σε παραγωγές των Μεγάρων Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης «Η γυναίκα χωρίς σκιά» του R. Strauss, «Madama Butterfly» του G. Puccini.
Το 2003 φεύγει από την Αθήνα για να συνεχίσει τις σπουδές της στο Παρίσι με την mezzosoprano Jane Henschel, με την οποία μελετάει μέχρι και σήμερα.
Μέχρι το 2006 συμπράττει ως σολίστ σε πολλές συναυλίες ορατορίου («Requiem» και «Kronungsmesse» W.A. Mozart, «The Messiah» G.F. Haendel, «Gloria» και «Magnificat» A. Vivaldi, και πολλά άλλα), καθώς και σε συναυλίες lieder και όπερας σε όλη τη Γαλλία. Τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο του 2006 ερμηνεύει με μεγάλη επιτυχία το ρόλο της Carmen, στη ομώνυμη όπερα του G. Bizet στη Nice.
Από το 2006 ζει και εργάζεται στην Γερμανία.
--------------------------------------------------------------------------------------------
Το σεμνό αυτό και σύντομο βιογραφικό σημείωμα, μου παρέδωσε η ίδια. Αλλά σε αυτό δεν αντικατοπτρίζεται η γοητεία της προσωπικότητας της, ούτε το πάθος της γι αυτό που κάνει και η λατρεία στο μουσικό θεό που υπηρετεί με συνέπεια (και κόστος). Ελπίζω, να έχω σύντομα τη δυνατότητα να παρουσιάσω από αυτό το ιστολόγιο ένα μικρό κλάσμα της δουλειάς της, ώστε να μπορέσουν οι κορίνθιοι να γνωρίσουν λίγο αυτή την ταλαντούχο κοπέλα, που κανένας δήθεν υπεύθυνος για τον πολιτισμό στο δήμο μας δε γνωρίζει την ύπαρξη της.
Το Club Hotel Casino Loutraki, είχε την ευγενή καλοσύνη να μου αποστείλει ένα λεύκωμα με τίτλο "Εικόνες της Ιστορίας και του Βίου της Κορινθίας - Χαρακτικά από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα". Η πρωτοβουλία της εταιρίας είναι αξιόλογη και η συλλογή χαρακτικών αντιπροσωπευτική αλλά όχι πλήρης, όπως είναι φυσικό άλλωστε. Επικουρικά λοιπόν, αναρτώ σήμερα ένα χαρακτικό που σχεδίασε ο Clarkson Stanfield, βασισμένο σε ένα σχέδιο του W. Page και το οποίο χάραξε ο Edward Finden, αδελφός του επίσης γνωστού χαράκτη William Finden, το 1832.
Διηγότανε την ιστορία ένας καλόγερος
ένας μισότρελος, ένας ονειροπόλος.
"Τον καιρό της μεγάλης στέγνιας,
―σαράντα χρόνια αναβροχιά―
ρημάχτηκε όλο το νησί·
πέθαινε ο κόσμος και γεννιούνταν φίδια.
Μιλιούνια φίδια τούτο τ’ ακρωτήρι,
χοντρά σαν το ποδάρι ανθρώπου
και φαρμακερά.
Το μοναστήρι τ’ Αϊ-Νικόλα τό είχαν τότε
Αγιοβασιλείτες καλογέροι
κι ούτε μπορούσαν να δουλέψουν τα χωράφια
κι ούτε να βγάλουν τα κοπάδια στη βοσκή·
τους έσωσαν οι γάτες που αναθρέφαν.
Την κάθε αυγή χτυπούσε μια καμπάνα
και ξεκινούσαν τσούρμο για τη μάχη.
Όλη μέρα χτυπιούνταν ώς την ώρα
που σήμαιναν το βραδινό ταγίνι.
Απόδειπνα πάλι η καμπάνα
και βγαίναν για τον πόλεμο της νύχτας.
Ήτανε θαύμα να τις βλέπεις, λένε,
άλλη κουτσή, κι άλλη στραβή, την άλλη
χωρίς μύτη, χωρίς αυτί, προβιά κουρέλι.
Έτσι με τέσσερεις καμπάνες την ημέρα
πέρασαν μήνες, χρόνια, καιροί κι άλλοι καιροί.
Άγρια πεισματικές και πάντα λαβωμένες
ξολόθρεψαν τα φίδια μα στο τέλος
χαθήκανε· δεν άντεξαν τόσο φαρμάκι.
Ωσάν καράβι καταποντισμένο
τίποτε δεν αφήσαν στον αφρό
μήτε νιαούρισμα, μήτε καμπάνα.
Γραμμή!
Τι να σου κάνουν οι ταλαίπωρες
παλεύοντας και πίνοντας μέρα και νύχτα
το αίμα το φαρμακερό των ερπετών.
Αιώνες φαρμάκι· γενιές φαρμάκι».
Απόσπασμα από το ποίημα του Γιώργου Σεφέρη "Οι Γάτες τ' Αϊ-Νικόλα", γραμμένο καταμεσίς της δικτατορίας, το 1969.
Με ρωτάνε οι φίλοι, γιατί αραίωσαν τα γραπτά μου. Είναι απ'τη στέγνια. Και κάθε τόσο γυρεύω από κάπου να κρατηθώ. Και δε βρίσκω τίποτα πιό πολύτιμο από αυτές τις αρχαίες κολόνες. Που χρόνια τώρα, αιώνες, όχι μόνο αντέχουν το αίμα το φαρμακερό των ερπετών, αλλά προσφέρουν πηγή έμπνευσης σε όποιον μπορεί πραγματικά να τις αντικρύσει. Ένας από αυτούς είναι και ο αμερικανός αρχιτέκτονας Louis Kahn, που όπως μου υποδεικνύει ο καλός αναγνώστης stathis αυτού του ιστολογίου που μου έστειλε και τη φωτογραφία του πίνακα, είναι ένας από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες του προηγούμενου αιώνα με τεράστιο έργο στην Αμερική και την Ασία. Τον πίνακα σκαρίφησε στη διάρκεια ενός ταξιδιού του στην Κόρινθο, το 1951. Οι εμπνεύσεις του από τα αρχαία μνημεία, χαρακτήρισαν το έργο του στη συνέχεια. Έχω πάνω από 20 χρόνια που πηγαίνω και κοιτώ αυτές τις κολόνες και προσπαθώ να καταλάβω πώς καταφέρνουν και κρύβουν τον όγκο τους. Πώς γίνεται τόση σεμνότητα στις πέτρες!
Μετά αναγκάζομαι να επιστρέψω σε μια πόλη γεμάτη σκουπίδια. Κάποια από αυτά, κινούμενα με έπαρση. Μα όσο υπάρχουνε αυτά τα αγκωνάρια, θα ζούμε με την προσμονή του τέλους της ξηρασίας.
Αυτή είναι κύριοι της δημοτικής μας αρχής η πολιτιστική παραγωγή άλλων δήμων. Όχι μακρινών και 'άπιαστων', αλλά διπλανών, κοντινών, οικείων. 300 καλλιτέχνες από 18 χώρες. Εσείς εδώ τι κάνετε; (Ξέρω, ξέρω, κουκιά σπέρνετε!)
Οι υπόλοιποι, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα, αξίζει πραγματικά τον κόπο!
Η φωτογραφία είναι του Βασίλη Παπαϊωάννου και συμμετέχει στο τμήμα φωτογραφίας.
BELLE ARTE LAMIA 2007
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ
ΔΗΜΟΣ ΛΑΜΙΕΩΝ
ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 9 Νοεμβρίου έως 2 Δεκεμβρίου.
Η Belle Arte Lamia 2007 περιλαμβάνει τους εξής τομείς:
Διαγωνιστικό τμήμα στις κατηγορίες:
ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ / ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ / VIDEO ART
ΓΛΥΠΤΙΚΗ / ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ / ΧΑΡΑΚΤΙΚΗΜετά από μία διορία ενός τετραμήνου , εκδήλωσαν ενδιαφέρον να λάβουν μέρος στη 3η καλλιτεχνική συνάντηση συνολικά 300 καλλιτέχνες, από 18 διαφορετικές χώρες. Στο τέλος της έκθεσης θα απονεμηθούν διακρίσεις από την κριτική επιτροπή που θα την απαρτίζουν και φέτος καθηγητές των σχολών καλών τεχνών Αθηνών και Θεσσαλονίκης.
OPEN
Σε αυτό το νέο επιμέρους τμήμα της belle arte Lamia, περιλαμβάνονται εκθέσεις έργων 12 καλλιτεχνών και 4 καλλιτεχνικών ομάδων . Στόχος αυτού του νέου τμήματος είναι να αναδείξει και να προβάλλει το έργο νέων δημιουργών και την προσπάθεια ομάδων οι οποίες επιδιώκουν μέσα από την συνεργασία και το ομαδικό πνεύμα να πειραματιστούν και να δημιουργήσουν. Όλες οι συμμετοχές στο τμήμα open Belle Arte Lamia 2007 θα είναι εκτός διαγωνισμού.
hotel- φιλοξενία του VIDEODANCE του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σε επιμέλεια της Χριστιάνας Γαλανοπούλου.
- video εγκατάστασεις.
- η αρχιτεκτονική και η εικαστική δημιουργία σε ένα διάλογο από τον επιμελητή της 1ης biennale Θεσσαλονίκης ¨Αλλοι Τόποι”, Αποστόλη Καλφόπουλο.
- ομάδες σύγχρονου χορού θα παρουσιάσουν την δουλειά τους
- συνεργασία με αντίστοιχες διοργανώσεις Βελγίου και Δανίας.
- μουσικές συναυλίες με νέους καλλιτέχνες
ΗΜΕΡΙΔΑ
με θέμα “Η σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία και ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας της στην ενωμένη Ευρώπη σήμερα” μία συνδιοργάνωση με το γραφείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Europe Direct Λαμίας.- λειτουργία ραδιοφωνικού σταθμού στο χώρο της έκθεσης κατά την διάρκεια της διοργάνωσης, με συνεντεύξεις, μουσικές εκπομπές, παιχνίδια κ.ά
- έκθεση εντύπων, καταλόγων, περιοδικών, με θέμα την Belle arte lamia 2007.
ΣΥΜΠΟΣΙΟ
Την άνοιξη του 2008 με την συμβολή και υποστήριξη καθηγητών της σχολής καλών τεχνών Θεσσαλονίκης και Αθηνών θα πραγματοποιηθεί ένα συμπόσιο γλυπτικής στον υπαίθριο χώρο του πρώην Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας, για 15 μέρες περίπου. Το θέμα του συμποσίου θα οριστεί από τον Δήμαρχο Λαμιέων, το αργότερο ως τέλος Φεβρουαρίου 2008. Όλα τα γλυπτά μετά θα τοποθετηθούν σε κεντρικά σημεία της πόλης, ως μόνιμα εκθέματα.
TOUR
Η belle arte lamia collection όπως και το 2006 θα ταξιδέψει και θα φιλοξενηθεί σε πόλεις της Ελλάδας και σε διοργανώσεις του εξωτερικού. Θα προσπαθήσουμε μέσα από αυτή τη διαδικασία να προβάλουμε τη διοργάνωσή μας , τους φορείς που μας υποστηρίζουν και την πόλη της Λαμίας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Όπως και το προηγούμενο χρόνο η belle arte lamia θα ταξιδέψει στη Βαλένθια της Ισπανίας στα πλαίσια του VAIA08, στο Σίδνευ της Αυστραλίας , στα πλαίσια του experimenta08, στη Βουλγαρία στα πλαίσια του Legenda, και σε αρκετές πόλεις της Ελλάδας.
Αν δεν έχετε επισκεφθεί ποτέ την ιστοσελίδα του Αγίου Θωμά Βοιωτίας, κάντε μια βόλτα εκεί. Θα τρίβετε τα μάτια σας με μια μικρή Κοινότητα με Κ κεφαλαίο. Οι πολιτιστικές τους εκδηλώσεις, οι δεσμοί των παιδιών με τους δασκάλους αλλά και την κοινότητα, η εφαρμογή της ανακύκλωσης και τόσα άλλα, θα σας κάνουν να τους βγάλετε το καπέλο!
Ας δούμε μερικά. Τα κείμενα αντιγράφηκαν από την ιστοσελίδα.
Την Τρίτη 5 Ιουνίου 2007 έλαβε χώρα εκδήλωση για την Πολυπολιτισμικότητα.
Κι αν διαφέρουμε...Ενδιαφερόμαστε...
Το θεατρικό έργο 'ΟΔΥΣΣΕΒΑΧ' της Ξένιας Καλογεροπούλου οργάνωσαν και παρουσίασαν δάσκαλοι και μαθητές του Δημοτικού Σχολείου. Μια εξαιρετικά καλοδουλεμένη παράσταση με ωραία σκηνικά και κουστούμια και απολαυστική εκτέλεση των ρόλων από τους μαθητές. Ακολούθησε παρουσίαση χορών από χώρες όπως: Αλβανία, Ρουμανία, Τουρκία, Ρωσία Ισπανία, Γαλλία, Ινδία. Η εκδήλωση χρηματοδοτήθηκε από το Γ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και συγκεκριμένα από το έργο: 
'Εφαρμογή προγραμμάτων που προωθούν την ισότητα στην κοινωνία - Καλλιπάτειρα'.
Αξιέπαινη προσπάθεια και μπράβο σε όσους μόχθησαν για να πετύχουν αυτό το αποτέλεσμα με τις ευχές να υπάρχει και συνέχεια.
Η εκδήλωση ήταν προγραμματισμένη να γίνει στον αύλειο χώρο του σχολείου, αλλά οι καιρικές συνθήκες δεν το επέτρεψαν και έτσι έγινε στο εσωτερικό του σχολείου. Η ατυχία αυτή ανέδειξε και την έλλειψη στον τόπο μας ενός τέτοιου πολυχώρου, κατάλληλου για εκδηλώσεις, καθώς αρκετός κόσμος εκτός της ορθοστασίας δεν είχε ορατότητα στην σκηνή.
Την Πέμπτη 14 Ιουνίου 2007 η Στ' Τάξη του Δημοτικού Σχολείου παρουσίασε το θεατρικό έργο "Ο Μικρός Πρίγκηπας" του Antoine de Saint-Exupéry στο προαύλιο του Σχολείου. Η παράσταση ήταν αποχαιρετιστήρια τόσο για τη σχολική χρονιά, όσο και για τον διευθυντή του Δημοτικού Σχολείου Κο Νίκο Παφύλη, ο οποίος συνταξιοδοτήθηκε.
Οι συγκρίσεις ανώφελες...
Το Φεστιβάλ Όπερας της Αρχαίας Κορίνθου ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2003. Τη διοργάνωσή του ανέλαβαν η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κορινθίας και το Λυσίππειο Πνευματικό Κέντρο. Σκοπός του ήταν η αξιοποίηση του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Κορίνθου μέσω της παρουσίασης λυρικών έργων με θεματολογία εμπνευσμένη από την Αρχαία Ελλάδα.
Την εναρκτήρια χρονιά (2003) παρουσιάστηκε ο "Ορέστης" του Handel σε πανελλήνια πρεμιέρα (η φωτο είναι από αυτήν την παράσταση), ενώ το 2005 η "Αριάδνη στην Κρήτη" επίσης του Handel, (κι αυτή σε πανελλήνια πρεμιέρα), καθώς και η "Ολυμπιάδα" του Paisiello σε πρώτη παγκόσμια αναβίωση μετά το 1746 (για όσους μπορούν να εκτιμήσουν τι σημαίνει αυτό).
Φέτος, μετά από 4 χρόνια, η νομαρχία και το Λυσίππειο δεν χρηματοδότησαν μία έστω παράσταση, για να μη χαθεί η συνέχεια ενός εμπνευσμένου πολιτιστικού θεσμού, που διαφημίζει τον τόπο και τον πολιτισμό μας στα 4 σημεία του κόσμου, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί όαση για κάθε φίλο της μουσικής και του θεάτρου στο δήμο μας.
Ο θεσμός αυτός είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα λειτουργίας των πραγμάτων εν Ελλάδι. Κάποιοι άνθρωποι με γνώση, ευαισθησία, ταλέντο και μεράκι, εν προκειμένω η κορίνθια μεσόφωνος Μαίρη Έλλεν Νέζη, στην οποία θα αφιερώσουμε σύντομα ένα post, ξοδεύουν χρόνο, ενέργεια και ίδια κεφάλαια για να στήσουν ένα γεγονός, ακόμη καλύτερα, έναν θεσμό. Καταφέρνουν για λίγο να βρουν συμπαράσταση από τους πολιτειακούς θεσμούς (που πιό πολύ ενδιαφέρονται για τις δημόσιες σχέσεις και λιγότερο για τον πολιτισμό) και κατόπιν προδίδονται. Μένουν ξεκρέμαστοι, απογοητεύονται, κάποτε χάνουν το κουράγιο τους και αποσύρονται. Στο τέλος είναι τυχεροί όσοι δεν εισπράττουν λοιδωρίες του τύπου "αυτοί οι καλλιτέχνες είναι ιδιότροποι, παράξενοι, κάπου χάνουν!"
Από την άλλη μεριά, ο δήμος μας χρηματοδοτεί συναυλίες με λαϊκή μουσική στην κεντρική πλατεία της πόλης. Αντί να αγκαλιάσει, να διεκδικήσει τη -θετή έστω- πατρότητα του φεστιβάλ, αντί να δώσει μάχες με την αφασία του νομάρχη, την αδιαφορία του υπουργείου πολιτισμού και την πολιτιστική υποβάθμιση της χώρας από την κυβέρνησή της (δείτε αυτό και αυτό πχ), μας σερβίρει φτηνά μουσικά προϊόντα, συμβατά απολύτως με το χαλβά των μικροπωλητών που κατακλύζουν τον πέριξ της πλατείας χώρο κάθε που στήνεται συναυλία.
Αυτή η εξίσωση προς τα κάτω είναι τραγική. Λειτουργεί ουσιαστικά σαν εκβιασμός προς όποιον θρώσκει προς τα άνω, να συμμορφωθεί ή να φύγει. Αλλά υπάρχουν και πολίτες που χρειάζονται άλλου τύπου 'οξυγόνο' και δεν είναι διατεθειμένοι να χαρίσουν ούτε την παιδευτική διάσταση του πολιτισμού ούτε την απόλαυση της τέχνης στις ανώτερες μορφές της. Αυτοί οι πολίτες, έχουν δικαίωμα να στηρίζουν και να απολαμβάνουν θεσμούς σαν το Φεστιβάλ Όπερας της Αρχαίας Κορίνθου. Το ερώτημα όμως είναι αν υπάρχει στο δήμο και τη νομαρχία πολιτιστική πολιτική ή μόνο δημόσιες σχέσεις.
Η φωτογραφία είναι του συμπολίτη μας και εξαίρετου φωτογράφου Βασίλη Ψωμά για τα πρακτορεία APA και EPA
Η pop art είναι μια μορφή εικαστικής τέχνης που ενσωματώνει δημοφιλή στοιχεία από τη λαϊκή κουλτούρα, όπως τα κόμικς και οι διαφημίσεις, σε αντίθεση με τις θεωρούμενες ως ελιτίστικες παλαιότερες τεχνοτροπίες. Αποπειράται να καταδείξει μια τρέχουσα εικόνα της κοινωνίας, όχι για να την κατακρίνει ή να την υπερασπιστεί, αλλά για να την περιγράψει. Ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της αμερικανικής pop art, μαζί με τον Andy Warhol, είναι ο Roy Lichtenstein.
Ο εγκυρότερος ίσως μελετητής του έργου του (και ταυτόχρονα αυτός που έδωσε το όνομα σε αυτήν την τεχνοτροπία), ο Lawrence Alloway, αναφέρει ότι ο Lichtenstein εμπνεύστηκε τον πίνακα που βλέπετε και ο οποίος απεικονίζει το ναό του Απόλλωνα στην αρχαία Κόρινθο, ενώ γευμάτιζε σε ένα εστιατόριο που είχε σταμπαρισμένους πολλούς μικρούς παρθενώνες στους τοίχους του. Ο Lichtenstein έγινε διάσημος για την ιδιαίτερη πουαντιλιστική του τεχνική που δεν είναι παρά αυτή των κόμικς (benday dots). Ζωγραφίζοντας σε τεχνοτροπία κόμικ το ναό του Απόλλωνα, ο καλλιτέχνης καταγράφει τον τρόπο με τον οποίο τα ΜΜΕ σήμερα, χρησιμοποιούν κλασικές φόρμες για να απευθυνθούν στο κοινό. Όπως ακριβώς επισημαίνει ο Alloway, “οι αρχαιότητες ή η ιστορία από τη μιά πλευρά, και η εικόνα μιας μηχανοποιημένης διαδικασίας από την άλλη, ενώνονται και αυτό είναι ακριβώς το είδος του αποτελέσματος που ο Lichtenstein απολαμβάνει” (Lawrence Alloway: Roy Lichtenstein, p 49). Ο Lichtenstein πιθανώς παρωδεί τον τρόπο που τα ταξιδιωτικά πρακτορεία, κραδαίνοντας εικόνες μνημείων, προωθούν έναν τουρισμό μεμονωμένων προορισμών (και όχι ένα ταξίδι στην ιστορία και τη γεωγραφία) που είναι πιο εύπεπτος για τον ανυποψίαστο τουρίστα και άρα πιο αποτελεσματικός με επιχειρηματικούς όρους.
Επίσης, δεν είναι μάλλον τυχαίο, που το κίτρινο χρώμα του προσκηνίου, θυμίζει τόσο έντονα ‘χρυσό οδηγό’.
Ο πίνακας είναι του 1964. Από τότε μέχρι σήμερα, τι έχουμε ή δεν έχουμε κάνει για να κατανοήσουμε τον τρόπο που λειτουργεί η βιομηχανία που λέγεται ‘τουρισμός’ από πλευράς μάρκετινγκ; Πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτόν τον Lichtenstein και άλλα έργα για να βελτιώσουμε και να επικαιροποιήσουμε το ‘προϊόν’ μας;
Ο Paul O’ Neill διετέλεσε υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ στη συντηρητική κυβέρνηση Bush του νεότερου, αλλά σύντομα αποχώρησε ασκώντας δριμεία κριτική. Ασχολήθηκε με τις πολιτικές για την υγεία στο Pittsburgh και κέρδισε και σ’ αυτόν τον τομέα την καταξίωση. Είναι λόγω αυτού του τελευταίου, που τον παρακολουθώ και ομολογώ πως δεν ξαφνιάστηκα καθόλου όταν συμφώνησα διαβάζοντας μια πρόσφατη ομιλία του στο Harvard Business School. Εκεί περιέγραψε τις τρεις ερωτήσεις που πρέπει να απαντά κάθε υπάλληλος ενός οργανισμού καταφατικά, κάθε μέρα που εργάζεται, έτσι ώστε ο οργανισμός να έχει προοδευτική και ανοδική δυναμική:
1. Μου συμπεριφέρονται οι συνάδελφοί μου και ειδικά οι ανώτεροί μου, με αξιοπρέπεια και σεβασμό, άσχετα από τη θέση μου στον οργανισμό;
2. Μου παρέχονται η γνώση, τα μέσα και η υποστήριξη ώστε να συνεισφέρω ό,τι μπορώ στον οργανισμό και αυτό, προσθέτει νόημα στη ζωή μου;
3. Το πρόσεξε κανείς αυτό; Δηλαδή, αναγνωρίζεται η συνεισφορά μου;
Θυμήθηκα αμέσως μια συζήτηση που είχα με μια εργαζόμενη στο δήμο μας. Μου περιέγραφε την υποτιμητική και εξευτελιστική συμπεριφορά προς το προσωπικό ενός αντιδημάρχου, γνωστού για την κουτσαβάκικη συμπεριφορά του, σε αντίθεση με αυτήν έτερου αντιδημάρχου, γνωστού για τη σοβαρότητά του.
Αυτό μου έφερε με τη σειρά του στη μνήμη μιά δήλωση του διάσημου μουσικού Johann Sebastian Bach ο οποίος είπε κάποτε πως ‘δεν υπάρχει τίποτα το αξιοσημείωτο στο παίξιμο του εκκλησιαστικού οργάνου. Απλά πρέπει κανείς να χτυπήσει τα σωστά πλήκτρα στο σωστό χρόνο και το όργανο παίζει μόνο του’.
Μερικές φορές σκέπτομαι πως τα πράγματα είναι όντως απλά: προσφέρεις στους εργαζόμενους αλλά και τους ‘πελάτες’ του οργανισμού αριστεία, ποιότητα, καλοσύνη και σεβασμό και ‘το όργανο παίζει μόνο του’. Βέβαια, η αρχική σκέψη είναι πως αυτό ισχύει, αν είσαι Bach. Στην περίπτωσή μας εκτιμώ πως δεν χρειάζεται κάτι τέτοιο. Γιατί η ικανότητα ενός δημάρχου ή αντιδημάρχου κλπ, δεν αντικατοπτρίζεται σε κάποιο ‘χάρισμα’, σαν κι αυτό που αναμφίβολα είχε ο Bach, αλλά στην ικανότητά του να συντονίζει εμβριθείς και καλοπροαίρετους συνεργάτες (τους έχει διαλέξει άλλωστε) έτσι ώστε να αλληλοϋποστηρίζονται και να δουλεύουν αρμονικά για το καλό του οργανισμού.
Ακόμη, το να χτυπάς τα σωστά πλήκτρα στο σωστό χρόνο, είναι ήδη δύσκολο για κάποιον performer ενός μινουέτου του Bach. Και γίνεται ακόμα δυσκολότερο όταν λαμβάνει χώρα μπροστά σε ένα ενήμερο και ευαίσθητο ακροατήριο. Απαιτεί όμως, πριν από οτιδήποτε άλλο, το κούρδισμα του οργάνου. Χωρίς αυτό η ευφυής έμπνευση του συνθέτη, η ικανότητα του εκτελεστή και η ευαισθησία του ακροατηρίου θα μείνουν κενά γράμματα. Και κούρδισμα με ‘σφαλιάρες’ μπορεί να γίνεται στα cartoons αλλά δε γίνεται στην πραγματικότητα. Η συμπεριφορά του συγκεκριμένου αντιδημάρχου αμαυρώνει όλη την παράσταση!
Το alter ego μας, για ο,τιδήποτε άλλο εκτός από τα της πόλης μας!
Web Feed
