Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 24 Μαρτίου 2009

Η Αίσθηση του Χιούμορ

Χαμένος καθώς ήμουν σε διάφορες υποχρεώσεις εκτός Κορίνθου, προσπάθησα με την επιστροφή μου να ξαναπιάσω τον παλμό της επικαιρότητας, τουλάχιστον της κορινθιακής μπλογκόσφαιρας. Κι έτσι, έπεσα πάνω σε μια πολύ διασκεδαστική ιστορία. Ένα ιστολόγιο ανέβασε ένα μονταρισμένο ηχητικό, μια δημοτική παράταξη θεώρησε καθήκον της να τοποθετηθεί επ'αυτού προκαλώντας την αντίδραση του δημάρχου, του ιστολογίου και -επιλεκτικά- ενός δημοσιογράφου. Δεν πρόκειται να πάρω άμεσα θέση, αλλά έμμεσα. Γιατί νομίζω πως οι πράξεις και οι παραλείψεις ενός εκάστου ερμηνεύουν την ταυτότητά του. Και στο θέμα αυτό τα στοιχεία ερμηνείας της ταυτότητας των εμπλεκομένων είναι άφθονα.

Υπάρχουν άραγε κοινωνικές διαστάσεις στη διαφορετική εκτίμηση της ποιότητας του χιούμορ; Νομίζω πως ναι! Το πώς κανείς αντιλαμβάνεται την έννοια του καλού χιούμορ, σηματοδοτεί και αναπαράγει κοινωνικές διαφορές και διακρίσεις. Ο Pierre Bourdieu περιέγραψε τις γευστικές διαφορές, σαν συμβολικές αναπαραστάσεις πραγματικών διαφορών. Νομίζω πως το ίδιο συμβαίνει και με το χιούμορ. Η ικανότητα να διηγηθείς το κατάλληλο αστείο, στον κατάλληλο χρόνο για να εισπράξει το αυθόρμητο γέλιο, είναι μια από τις πιό ηχηρές ποιότητες του 'ανήκειν'.

Ο ιστολόγος, μοντάροντας αυτό το ηχητικό, μας διηγείται στην ουσία ποιός είναι. Αυτό που εγώ βρίσκω ενδιαφέρον και διασκεδαστικό, αλλά όχι και μη αναμενόμενο, είναι ότι ο δήμαρχος σπεύδει να ταυτιστεί μαζί του. Ασμένως προσετέθη και ο δημοσιογράφος, βρίσκοντας ότι η 'σάτυρα' ήταν τέλεια και έξυπνη και ότι ο δήμαρχος έδωσε ένα μάθημα δημοκρατίας!! (αυτό θα πεί παντελής έλλειψη μέτρου).

Στην πολιτική αφέλεια της δημοτικής παράταξης να νομίσει ότι ο δήμαρχος δεν θα έβρισκε τη 'σάτυρα' του ιστολόγου του γούστου του, επιχειρήθηκε να πιστωθεί πολιτική ιδιοτέλεια. Για μένα, το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι ο ιστολόγος, ο δήμαρχος και ο δημοσιογράφος, έχουν πολλά κοινά στοιχεία μεταξύ τους και κοινές διαφορές με τη δημοτική παράταξη. Πράγμα που, όπως και να το κάνουμε, έχει ένα πολιτικό ενδιαφέρον. Από πλευράς γούστου όμως, το όλο θέμα δεν το βρίσκω καθόλου gourmet...


-------------------------------------------------------------------------------------
"Taste classifies, and it classifies the classifier. Social subjects, classified by their classifications, distinguish themselves by the distinctions they make, between the beautiful and the ugly, the distinguished and the vulgar, in which their position in the objective classifications is expressed or betrayed."

Pierre Bourdieu, from 'Distinction' (τα bold, δικά μου).

buzz it!

Τετάρτη 14 Μαΐου 2008

Έγινε το Πάθημα, Μάθημα;

Στους σοβαρούς οργανισμούς αυτού του πλανήτη, όταν συμβεί ένα ατύχημα, μια καταστροφή ή εν πάσει περιπτώσει κάτι αναπάντεχο, ξεκινά μια μελέτη που σκοπό έχει να ταυτοποιήσει τις γενεσιουργές αιτίες του προβλήματος, να διερευνήσει τις πιθανές διαθέσιμες λύσεις και να καταστρώσει σχέδια αντιμετώπισης παρόμοιων γεγονότων στο μέλλον. Αν μάλιστα τύχει να χρειαστεί η εφαρμογή αυτών των σχεδίων, τότε επανεξετάζεται η επάρκειά τους και διορθώνονται τυχόν ελλείψεις και σφάλματα.
Φαίνεται όμως, ότι οι ΟΤΑ της χώρας μας δεν συγκαταλέγονται στους σοβαρούς οργανισμούς. Ασφαλώς αυτή η διαπίστωση δεν εκπλήσει κανέναν. Καλό είναι όμως να τη θυμόμαστε όταν έχει έρθει η ώρα της οιμωγής. Τότε που όλοι δακτυλοδείχνουν το ‘κράτος’, ακόμα και οι παράγοντες των ΟΤΑ.
Πέρασαν ήδη εννέα μήνες από τις φονικές πυρκαγιές του περασμένου Αυγούστου. Ο δήμος μας κατέβαλλε κι αυτός το φόρο του στο θεό της φωτιάς. Το κάψιμο μάλιστα τμήματος του Ακροκορίνθου πλήγωσε βαθιά όσους ταυτίζονται με τον υπέροχο αυτό βράχο, το κάστρο του και την ιστορία του. Και λοιπόν; Τα καμένα ψιλοπρασίνισαν και κανείς δεν φαίνεται να θυμάται την περσινή τραγωδία. Η νέα αντιπυρική περίοδος έφτασε αλλά ως προς τι είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι από πέρυσι; Οι κλιματικές αλλαγές με την άνοδο της θερμοκρασίας στήνουν το σκηνικό για περισσότερες φωτιές. Η όρεξη των καταπατητών δεν δείχνει σημεία κάμψης, το αντίθετο θα έλεγα (γαμώτο, ζούμε σε μια χώρα που μισεί κυριολεκτικά οποιαδήποτε μορφή παραγωγικής επένδυσης, πχ έμαθα πρόσφατα πως το 80% των ανεμογεννητριών στη χώρα δεν λειτουργούν γιατί τις σαμποτάρουν συστηματικά οι κτηνοτρόφοι επειδή θεωρούν ότι βλάπτουν τα ζωντανά τους, και λατρεύει κάθε μορφή λαφυραγώγησης των δημόσιων αγαθών).
Εμείς, ως δήμος, τι κάνουμε; Υπάρχει κάποιο σχέδιο κινητοποίησης των εγγενών δυνάμεων; Υπάρχει πχ κάποιο μητρώο βυτιοφορούχων, ή αγροτών με βυτία ραντίσματος, εκσκαφέων και άλλων μηχανημάτων χρήσιμων σε πυρκαγιές; Υπάρχουν μητρώα εθελοντών; Έχει εκπονηθεί κάποιο πλάνο κινητοποίησης και συντονισμού των; Ζητήθηκε άραγε η συνδρομή της πυροσβεστικής στην εκπόνησή του; Αν υπάρχει, ποιοί το γνωρίζουν; Αν δεν υπάρχει, τι περιμένουμε; Την επόμενη καταστροφή;

buzz it!

Δευτέρα 12 Μαΐου 2008

Το Επόμενο Βήμα (;)

Συμπληρώνεται οσονούπω, 1,5 χρόνος από τότε που η νέα δημοτική αρχή ανέλαβε τα καθήκοντα της. Η περίοδος της γνωριμίας μαζί της, η επιβεβλημένη ανοχή της αρχής μέχρι να επέλθει ικανοποιητική εξοικείωση με τους μηχανισμούς λειτουργίας αλλά και η συνεπακόλουθη διερεύνηση κινήτρων, στάσεων και προθέσεων, παρήλθε. Όλοι σήμερα έχουμε μια κατά το μάλλον ή ήττον έγκυρη εικόνα των πραγμάτων. Προσωπικά δεν περιμένω εκπλήξεις ή σημαντικές μεταβολές στη στάση και τη δράση όλων των παρατάξεων στο δημοτικό συμβούλιο αλλά και ενός εκάστου εκ των δημοτικών συμβούλων. Το ερώτημα τώρα είναι αφενός μεν αν είμαστε ικανοποιημένοι από τα μέχρι σήμερα δεδομένα και αφετέρου –και σημαντικότερο- ποιό μπορεί να είναι το επόμενο βήμα στην κατεύθυνση της βελτίωσης της λειτουργίας των θεσμών ώστε να οδεύσουμε σε ένα καλύτερο μέλλον για το δήμο μας.
Για όσους είναι εξοικειωμένοι με αυτό το ιστολόγιο, είναι σαφές πως ακολουθεί τη μέθοδο της ‘μάθησης μέσω παραδειγμάτων’ (learn by example). Πιστεύω πραγματικά πως η αναφορά σε πετυχημένα παραδείγματα από όλο τον κόσμο, μπορεί να βοηθήσει στη συνειδητοποίηση ότι η φύση των προβλημάτων είναι κοινή και οι λύσεις που επιδέχονται δεν είναι άπειρες, ούτε αμιγώς θεωρητικές. Ειδικά όταν πρόκειται για ένα δήμο σαν το δικό μας, δε νομίζω ότι αξίζει να φιλοσοφούμε αν η τοπική οικονομία χρειάζεται μεγαλύτερες ή μικρότερες δόσεις κεϋνσιανισμού, αλλά πώς, με ποιό συγκεκριμένο τρόπο θα καταφέρει να κινητοποιήσει τις λιγοστές δυνάμεις του ώστε να παραχθεί το βέλτιστο αποτέλεσμα.
Και είναι ακριβώς στη λέξη ‘κινητοποίηση’ που ρίχνω το βάρος. Όχι όμως με τη μορφή που επιθυμούν να πλασάρουν οι κομματικοί απαρατσίκ (apparatchik), αλλά με τη μορφή μιας συνεχούς παιδευτικής διαδικασίας που θα εξασφαλίζει ότι όλο και περισσότεροι πολίτες θα ενδυναμώνονται με την αναγκαία γνώση που θα τους βοηθά να καταλήγουν σε ωριμότερες αποφάσεις και δράσεις. Γι αυτό θα παρουσιάσω σήμερα τη διαδικασία που ακολουθήθηκε στη Βοστόνη για μια ‘σύνοδο πολιτών’ (The Boston Civic Summit). Ελπίζω ότι το παράδειγμα αυτό ίσως κινητοποιήσει κάποιες τοπικές δυνάμεις προς μια ανάλογη κατεύθυνση, γεγονός που θα θεωρούσα εξαιρετικά σημαντικό για το δήμο μας αλλά και γιατί όχι, για άλλους δήμους.
Ρίχνοντας μια ματιά στην Boston Globe της 25ης Απριλίου 2008, έπεσα πάνω σε ένα άρθρο της αρχισυνταξίας με τίτλο ‘Banded in Boston’. Εκεί πληροφορήθηκα την οργάνωση αυτής της συνόδου πολιτών με θέμα την αύξηση της συμμετοχής των πολιτών στα δημοτικά δρώμενα. Έλαβε χώρα την 3η Μαΐου και συμμετείχαν 450 πολίτες και παράγοντες της τοπικής δημόσιας ζωής. Εκεί συζητήθηκαν οι προτεραιότητες για την πόλη για τον επόμενο χρόνο αλλά και για την επόμενη πενταετία, τέθηκε σε κίνηση μια διαδικασία παραγωγής πλάνων δράσης για κάθε μία από τις ορισθείσες προτεραιότητες και ασφαλώς, πράγμα που θεωρώ σπουδαίας σημασίας, ενδυναμώθηκαν οι σχέσεις ανάμεσα στους λειτουργούς της πόλης και τους πολίτες. Συμφωνήθηκε επίσης, τον επόμενο Ιούνιο να επανεξεταστούν οι προτεραιότητες και να συγκροτηθούν ομάδες εργασίας.
Νομίζω πως θα είχε τεράστιο ενδιαφέρον να δούμε κάτι τέτοιο στο δήμο μας. Πρώτον γιατί θα βοηθούσε στην ανατροπή των -αστείων για την πόλη- διαχωρισμών με βάση τα κόμματα και τις δήθεν ιδεολογίες, υπέρ μιας διάκρισης εις όφελος των σοβαρών και διατεθειμένων να προσφέρουν πολιτών. Δεύτερον, γιατί θα βοηθούσε στην αύξηση της συνειδητοποίησης από τους πολίτες αλλά και τους τοπικούς πολιτικούς, των αληθινών διαστάσεων των προβλημάτων και των πιθανών λύσεων. Τρίτον γιατί μέσω των επιμέρους προτεραιοτήτων θα βοηθούσε στην κινητοποίηση μεγαλύτερων κοινωνικών δυνάμεων. Τέταρτον, γιατί θα ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία να εμπλακεί το πανεπιστήμιο και οι σχολές που φιλοξενούνται στην πόλη μας, στις τοπικές κοινωνικές διαδικασίες (μέχρι στιγμής, δείχνει μια μάλλον αυτιστική συμπεριφορά) και εκτιμώ ότι ο δήμος θα μπορούσε να ωφεληθεί σημαντικά από μια τέτοια εμπλοκή. Πέμπτον γιατί θα συνιστούσε ένα σπουδαίο πείραμα δημοκρατίας σε μια εποχή που όλοι βιώνουμε τα αδιέξοδα των υπαρχόντων θεσμών.
Ασφαλώς οι λεπτομέρειες θέλουν δουλειά και δεν ξεχνώ ότι συχνά ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Αλλά και αυτή η ακινησία δεκαετιών είναι όλο και περισσότερο ανυπόφορη.

buzz it!

Τρίτη 22 Απριλίου 2008

Πολιτική και Ποίηση

Στις 17 Απριλίου 2008, έφυγε από τη ζωή ο Aime Cesaire, μια άκρως ενδιαφέρουσα προσωπικότητα του 20ου αιώνα. Γεννημένος στη Martinique της Γαλλικής Καραϊβικής το 1913, σπούδασε στη Γαλλία και ανέπτυξε μια πολυσχιδή ταυτότητα που συμπεριελάμβανε τους ρόλους του σουρρεαλιστή ποιητή, του κοινωνικού αγωνιστή ενάντια στην αποικιοκρατία, του διανοούμενου μαρξιστή και του πολιτικού δραματουργού. Με το έργο του συνέβαλλε αποφασιστικά σε δύο κυρίως πράγματα. Αφενός στην ερμηνεία της ταυτότητας των μαύρων (negritude), μέσω του περιοδικού 'Ο Μαύρος Σπουδαστής' (L' etudiant noir) που εξέδωσε μαζί με τους Senghor και Damas και της λυρικής ποιητικής συλλογής με τίτλο 'Τετράδιο για την Επιστροφή στη Γενέθλια Γη' (Cahier d' un Retour au Pays Natal). Το τελευταίο μάλιστα χαρακτηρίστηκε από τον Andre Breton ως το μεγαλύτερο λυρικό μνημείο των καιρών μας, από έναν άνθρωπο πρότυπο αξιοπρέπειας. Αφετέρου, το έργο του, και κυρίως η μελέτη του 'Τομή στην Αποικιοκρατία' (Discourse on Colonialism), συνέβαλλε στη συνειδητοποίηση ότι η αποικιοκρατία προσβάλλει αδιάκριτα όχι μόνο τους αποικιοκρατούμενους αλλά και τους αποικιοκράτες οι οποίοι απεκδύονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια μέσω των βασανιστηρίων και της βίας.
Ο ίδιος έλεγε πως εκεί που σιωπά η επιστήμη, γεννιέται η ποίηση και χρησιμοποιώ εγώ σήμερα το παράδειγμά του για να αποδώσω το σεβασμό μου σε έναν άνθρωπο που επέκτεινε την επιστημονική γνώση και παρήγαγε ποιητικό έργο γιατί απλά δεν άντεχε να μη μιλά γι αυτά που τον πονούσαν. Ποιητής, επιστήμων και πολιτικός. Άνθρωπος της θεωρίας και της πράξης.
Ποιοί πιστεύουν ότι οι πολιτικοί έχουν να διδαχθούν από το παράδειγμά του; Ο Πλάτωνας, το κατέθεσε (δείτε αμέσως προηγούμενη ανάρτηση). Γι αυτό μπορώ σήμερα, χάρη στον Cesaire να πώ: ο απόγονος του Πλάτωνα είναι σήμερα μαύρος!

buzz it!

Δευτέρα 21 Απριλίου 2008

Πολιτική και Φιλοσοφία


... ταις πόλεσιν ἠ οἱ βασιλη̂ς τε νυ̂ν λεγόμενοι και δυνάσται φιλοσοφήσωσι γνησίως τε και ἱκανω̂ς, και του̂το εἰς ταὐτον συμπέσῃ, δύναμις τε πολιτική και φιλοσοφία, τω̂ν δε νυ̂ν πορευομένων χωρίς ἐφ' ἑκάτερον αἱ πολλαί φύσεις ἐξ ἀνάγκης ἀποκλεισθω̂σιν, οὐκ ἐστι κακω̂ν παυ̂λα, ὠ̂ φίλε Γλαύκων, ται̂ς πόλεσι, δοκω̂ δ' οὐδέ τῳ̂ ἀνθρωπίνῳ γένει...

Πλάτων, Δημοκρατία, [V.473d]

Επιθυμεί άραγε κανείς να σχολιάσει;

buzz it!

Τετάρτη 9 Απριλίου 2008

Τα Στοιχειώδη

Με αφορμή τις "ποδηλατοπορείες" που οργανώθηκαν την Κυριακή 06-04-08 σε 20 πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της δικής μας, σε όλη τη χώρα, ο Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε:

"Καλωσορίζω τις πορείες των ποδηλατών, με τις οποίες μας υπενθυμίζουν τα αιτήματα τους. Θεωρώ ότι είναι υποχρέωση μας να τους ακούσουμε προσεκτικά και στο μέτρο του δυνατού να ικανοποιήσουμε αυτά που ζητούν..."

Στοιχειώδης δήλωση κοινής λογικής. Ότι η φωνή των πολιτών οφείλει να εισακούεται και να γίνεται αντικείμενο προσοχής και μελέτης με στόχο την ικανοποίηση των αιτημάτων, πολλώ δε μάλλον όταν αυτά είναι προφανώς σε σωστή κατεύθυνση.
Αλήθεια, η αναμενόμενη συγκοινωνιακή μελέτη για το δήμο μας, θα ενσωματώσει πρόταση για ποδηλατόδρομους;

buzz it!

Δευτέρα 7 Απριλίου 2008

Για ένα διαφορετικό μοντέλο τοπικής εξουσίας

Αντιγράφω από την ιστοσελίδα του Γιώργου Παπανδρέου:

"Η άσκηση πίεσης στους πολιτικούς φορείς ώστε να εγκαταλείψουν το αποτυχημένο και αναχρονιστικό «χρίσμα» κομματικών υποψηφίων δημάρχων προκειμένου οι τοπικές κοινωνίες να πάρουν οι ίδιες στα χέρια τους την ανάδειξη στη δημοτική αρχή των καλύτερων πολιτών τους και των πιο αξιόπιστων προτάσεων βρίσκει τo δρόμο της, μέσα από μια πρωτοβουλία που διαμορφώνεται στις 5-6 Απριλίου στη Πάτρα…:

"Γνωρίζουμε ότι το εγχείρημα που ξεκινάμε δεν έχει εκ των προτέρων «εγγυημένη επιτυχία». Επιλέγουμε συνειδητά να ανιχνεύσουμε το νέο, να χτίσουμε νέες σχέσεις, να ορίσουμε νέους κανόνες συλλογικής προσπάθειας, να προβάλουμε ένα διαφορετικό μοντέλο τοπικής εξουσίας. Καλούμαστε να νοηματοδοτήσουμε εκ νέου και συλλογικά τις έννοιες γειτονιά, κοινωνικές σχέσεις, κανόνες λειτουργίας της πόλης, αλληλοσεβασμός, ευθύνη του πολίτη, δημοκρατικές διαδικασίες, συλλογικές αποφάσεις, δεσμεύσεις και υλοποίησή τους."

Αυτός είναι το βασικό κίνητρο που εστιάζει στη δημιουργία του πανελλαδικού δικτύου Ανεξάρτητων Αυτοδιοικητικών Κινήσεων, μια ανοικτή συνεργασία και κοινή προσπάθεια προκειμένου:

• Να δυναμώσει η φωνή της Aνεξάρτητης Aυτοδιοίκησης.

• Να εμπεδωθεί στην κοινωνία η αντίληψη της συμμετοχής, της αυτενεργού και συλλογικής δράσης του δημότη-πολίτη στα δημοτικά πράγματα.

• Να γίνουν οι Ανεξάρτητες Κινήσεις υπολογίσιμη δύναμη και ισχυρός πόλος στην Αυτοδιοίκηση και να φανούν αντάξιες της αυξανόμενης εμπιστοσύνης που τους δείχνουν οι ενεργοί πολίτες σ’ όλη την Ελλάδα."

Σημειώνουμε την ιδιαίτερη έμφαση που αποδίδεται στους νέους και στη συμμετοχή τους στα τεκταινόμενα:
"Ξεχωριστή θέση σ’ αυτή μας την πρωτοβουλία κατέχουν οι νέοι άνθρωποι που θέλουμε να συμμετέχουν ισότιμα. Πιστεύουμε πως οι ίδιοι οι νέοι πρέπει να διεκδικήσουν -αλλά και να ενθαρρυνθούν- να έλθουν στο προσκήνιο, με τη φρεσκάδα, το ανήσυχο πνεύμα, την έφεση για το νέο, την ανατρεπτική τους διάθεση. Ενδεικτικά, δεσμευόμαστε να πρωτοστατήσουμε στη θεσμοθέτηση και λειτουργία Αυτοδιοικητικών Συμβουλίων Νεολαίας δίπλα στα αντίστοιχα Συμβούλια (κοινοτικά, δημοτικά, νομαρχιακά ή περιφερειακά), με αρμοδιότητα την εισήγηση θεμάτων νεολαίας. Θέλουμε τα Συμβούλια Νεολαίας να είναι ο χώρος όπου θα χτυπά η καρδιά των νέων, το κέντρο ζύμωσης των θέσεων και ανάδειξης των προτάσεών τους, ο φορέας απ’ όπου θα ξεκινούν οι πρωτοβουλίες για τα θέματά τους. Για τη μόρφωση χωρίς φραγμούς. Για την προετοιμασία και τον σχεδιασμό του επαγγελματικού τους μέλλοντος. Για την καταπολέμηση της ανεργίας, τη δημιουργία χώρων συνάθροισης, ψυχαγωγίας, δημιουργίας, πολιτισμού και αθλητισμού.""

Όταν ο ίδιος ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, μέσω της ιστοσελίδας του, αναγνωρίζει ότι υπάρχει πίεση προς τα κόμματα και χαρακτηρίζει αποτυχημένο και αναχρονιστικό το χρίσμα, κάθε δικό μας σχόλιο περιττεύει. Η ταυτόχρονη με τη στάση αυτή, ανάδειξη μιας πρωτοβουλίας ανεξάρτητων δημοτικών σχημάτων στην οποία συμμετέχει η Κίνηση Πολιτών του δήμου μας και ο επικεφαλής της καθηγητής κύριος Κασίμης, μπορεί ίσως να σηματοδοτήσει ουσιαστικές εξελίξεις για τη στάση τουλάχιστον του ΠΑΣΟΚ στις επόμενες εκλογές. Άλλωστε το διάστημα που μεσολαβεί είναι πολύ μεγάλο για την πολιτική και όσο ο δήμαρχος νιώθει την άνεση να τα βρίσκει με κάθε αντιδραστικό παράσιτο του κατεστημένου δεκαετιών στην πόλη μας, άλλο τόσο με την ίδια άνεση μπορεί και κάποιοι άλλοι να τον ... αφήσουν χωρίς χρίσμα!

buzz it!

Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2007

Η Οργάνωση ενός Κόμματος


Η αρχική μου σκέψη ήταν να μην πω τίποτα, να περιμένω. Αλλά δε μπορώ. Αυτή η ανακύκλωση στην ΚΟΕΣ μερικών ανθρώπων που γνωρίσαμε μέσα από διακριτούς ρόλους την προηγούμενη τετραετία, και οι οποίοι φέρουν ευκρινώς το στίγμα του αποτυχημένου, είναι απογοητευτική. Προσπάθησα σε προηγούμενα άρθρα όπως το ‘Αυτό το Κάτι που Λείπει’, το ‘Πολιτική και Ρίσκο’, το ‘Η ‘κρίση’ της Κεντροαριστεράς’, το ‘ΠΑΣΟΚ – Εκλογές – Ανανέωση’ και άλλα, να θέσω -μεταξύ άλλων- και το θέμα της ουσιαστικής στελεχιακής ανανέωσης του ΠΑΣΟΚ. Προσπάθησα να ταυτοποιήσω τα λάθη και τις ανεπάρκειες του παρελθόντος, να μιλήσω για νέες ιδέες, να ψηλαφήσω το ιδεολογικό μέλλον, να προσθέσω κι εγώ ένα μικρό λιθάρι στο δημόσιο διάλογο για το αύριο της κοινωνίας μας. Ανέλυσα (βλ. ‘Σώματα Πολιτών’) ακόμα και το πώς παράγονται οι νέες, πρωτοπόρες ιδέες στην πολιτική. Μετά από ένα μικρό διάλογο χθές και σήμερα με 2-3 φίλους, νιώθω την ανάγκη να πω την άποψή μου και για το πώς οργανώνεται ένα κόμμα, πώς στήνεται ένας ιστός παραγωγής πολιτικής.

Ε λοιπόν, στήνεται όπως στήνεται και οποιοδήποτε άλλο σύστημα παραγωγής.

Η γνώμη μου είναι πως είτε θέλεις να παράξεις παπούτσια, είτε πολιτική, οι ίδιοι κανόνες οφείλουν να διέπουν τις διαδικασίες. Εξηγούμαι: το σύγχρονο management χρησιμοποιεί παρόμοια εργαλεία για να στήσει γραμμές παραγωγής, τα οποία όλα περιγράφονται από τον γνωστό ‘κύκλο του Deming’, ή την αλληλουχία ‘Plan à Do à Study à Act à Plan…’.

Στην αρχή σχεδιάζεις ΤΙ θέλεις να φτιάξεις. Αφού επικοινωνήσεις τη στρατηγική σου κατά μήκος της ιεραρχίας και έχεις βεβαιωθεί ότι ο καθένας έχει κατανοήσει το ρόλο του, προχωράς στην υλοποίηση (Do). Έπεται το στάδιο της μελέτης του προϊόντος για να δεις αν ανταποκρίνεται στις αρχικά τεθείσες προδιαγραφές και πώς μπορούν να βελτιωθούν τα ελαττώματά του ή και να ενισχυθούν τα καλά του σημεία (Study). Τέλος, τα συμπεράσματα του προηγούμενου σταδίου ανατροφοδοτούν (Act) το αρχικό Plan ώστε να ξεκινήσει ένας νέος, καλύτερος κύκλος παραγωγής και αυτό είναι μια αέναη διαδικασία.

Περισσότερο δουλεμένα εργαλεία όπως η μέθοδος DMAIC (Define, Measure, Analyze, Improve, Control) ή η μέθοδος POSDCORB του Fayol (Planning, Organizing, Staffing, Directing, Co-Ordinating, Reporting, Budgeting), δεν αναιρούν τον κύκλο του Deming αλλά τον εξειδικεύουν. Δε νομίζω ότι έχει νόημα να επεκταθώ εγώ που δεν έχω κάνει σπουδές management αλλά μόνο μερικά μαθήματα στα πλαίσια ενός master, περισσότερο στα χωράφια αυτά. Μου αρκεί ως συμπέρασμα ότι με την προϋπόθεση πως κάποιος ξέρει ΤΙ θέλει να φτιάξει, είναι ευθύνη του να διαλέξει τους κατάλληλους ανθρώπους για την κορυφή της ιεραρχίας (staffing). Εννοείται ότι δεν προκύπτουν από καμία δήθεν ‘δημοκρατική’ διαδικασία, όπως πχ η εκλογή Πολιτικού Συμβουλίου. Με τέτοιες διαδικασίες θριαμβεύουν αυτοί που έχουν στημένους και ετοιμοπόλεμους μηχανισμούς. Τους διαλέγεις έναν-έναν γιατί σου κάνουν. Στο χώρο της υλικής παραγωγής, δεν χρειάζεται να ξέρεις κανένα, τους βρίσκεις στην αγορά εργασίας. Στο χώρο της κοινωνικής προσφοράς, τα πράγματα είναι σίγουρα πιο ρευστά, αλλά τελικά, η ευθύνη επιλογής βαρύνει τον ηγήτορα. Τι κάνει όμως ο τελευταίος αν δεν ξέρει σχεδόν κανέναν άλλο από αυτούς που χρησιμοποίησε μέχρι σήμερα και απέτυχαν;

Εδώ σε θέλω. Αναφέρθηκα σε προεκλογικό άρθρο στο θέμα λέγοντας: «Κακά τα ψέματα. Το ΠΑΣΟΚ ούτε πριν αλλά ούτε κατά τη θητεία του στην αντιπολίτευση, δεν προήγαγε την παραγωγή συλλογικής νοημοσύνης, άρα δεν είναι σε θέση να υποδείξει τα νέα εκείνα πολιτικά πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν στην παραγωγή της. Γιατί, πώς αλλιώς θα προκύψουν αυτά; Ως φοντάν;»

Άρα, πρέπει κατά τη γνώμη μου να στηθεί ένα κόμμα με μια άκρως επαγγελματική κεντρική δομή. Που θα ‘στήνει’ γεγονότα και σενάρια στα οποία θα συμμετέχουν οι πολίτες που το επιθυμούν, η δράση και συνεισφορά των οποίων θα αξιολογείται. Ας ξεκινήσουμε την αξιολόγηση από το κόμμα για να γινόμαστε και πιο πιστευτοί όταν τη ζητάμε από υπαλλήλους, δασκάλους κτλ. Ας ξεκινήσουμε επίσης με τη λογοδοσία αυτών των οργάνων. Το ξαναλέω, θέλω να δω τον απολογισμό του ινστιτούτου επιμόρφωσης (ποιοι στην ΚΟΕΣ είναι ‘προϊόντα’ του;) και του ΙΣΤΑΜΕ.

Ας καταργήσουμε τις τοπικές οργανώσεις. Αυτό που προσφέρουν είναι υποδεέστερο αυτού που κοστίζουν πολιτικά. Απορώ, με τόσες χιλιάδες εθελοντές στην πρόσφατη διαδικασία εκλογής προέδρου, τι τις θέλουμε; Περισσότερα προβλήματα δημιουργούν από όσα λύνουν. Οι υπερασπιστές τους, ας σηκωθούν από τις καρέκλες των ψευδο-αξιωμάτων τους και ας επιδοθούν, επιτέλους, σε επωφελείς κοινωνικά δράσεις. Τότε, θα δούμε ποιος είναι ποιος.

Ας προσφέρουμε πολιτική ομπρέλα σε ad hoc αυτο-οργανώσεις πολιτών, με σεμνότητα και σεβασμό για την ανεξαρτησία τους, χωρίς καπελώματα.

Ας καταργήσουμε τα χρίσματα (τουλάχιστον εκτός των 2-3 μεγαλύτερων δήμων).

Ας οργανώσουμε Συνέδρια και Σώματα Πολιτών.

Αντί γι αυτά και άλλα παρόμοια, ξαναβρίσκω μπροστά μου τις ίδιες φάτσες, ακούω πως η ΚΟΕΣ έχει μόνο οργανωτικό χαρακτήρα και ότι θα πάμε σε ένα συνέδριο χιλιάδων συνέδρων, όπου οι δυνατότητες διαλόγου θα είναι μηδαμινές (διαφωνεί κανείς;) και ... αυτάάάά...., επανιδρυθήκαμε...

Αν είναι έτσι, δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος!

buzz it!

Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007

Ένα Υπόδειγμα Αυτο-Οργάνωσης




Αγαπητέ Mike,

Διαβάζοντας το κείμενό σου για το «Σώμα Πολιτών», πρέπει να ομολογήσω, μου ήρθε στο μυαλό η συγκρότηση και λειτουργία της Κίνησης Πολιτών στην πόλη της Κορίνθου και θα ήθελα, για την ίδια την ουσία του διαλόγου να μεταφέρω σε σένα και τους αναγνώστες του blog σου την εμπειρία αυτή ακολουθώντας κατά βάση τη δομή του σημειώματός σου (ζητώντας προκαταβολικά συγνώμη αν τα παρακάτω δημιουργούν εικόνα ενός αφελούς ναρκισσισμού).

Βρεθήκαμε από την ανησυχία μας για την πορεία της πόλης μας πριν δυο περίπου χρόνια. Αρχίσαμε να συζητάμε. Συζητώντας διαπιστώσαμε πόσο λίγα γνωρίζαμε για την πόλη και για τους εαυτούς μας. Αποφασίσαμε ότι πρέπει να ‘εκπαιδευτούμε’ και μάλιστα με όσο περισσότερο επιστημονικό τρόπο ήταν δυνατόν. Φτιάξαμε μικρές ομάδες για τα επιμέρους θέματα. Τα συζητήσαμε ξανά και ξανά. Διαφωνήσαμε, συμφωνήσαμε μέσα από διάλογο που κράτησε πολύ. Σφυρηλατήσαμε τη συνοχή μας κρατώντας έξω από την προσπάθειά μας τα κόμματα και την κομματική λογική. Κατακτήσαμε την αυτονομία μας στην πράξη. Η τεχνολογία ήταν μέσο διαρκούς ροής του διαλόγου.

Νιώσαμε ότι θα έπρεπε να βγούμε στην κοινωνία. Αργά αλλά σταθερά το πράξαμε. Εκθέσαμε τους προβληματισμούς και τις απόψεις μας. Πρώτος κύκλος, δεύτερος κύκλος και η διεύρυνση συνεχίστηκε. Μακριά τα κόμματα, μακριά και οι αρχηγοί. Στόχος η συλλογικότητα, η συμμετοχή και η διαβούλευση.

Αποφασίσαμε να συμμετάσχουμε στις εκλογές. Βαδίσαμε για καιρό χωρίς υποψήφιο δήμαρχο. Επιλέξαμε τον υποψήφιο ανάμεσα σε τρεις υποψηφιότητες που κατατέθηκαν και παρουσιάστηκαν σε ανοιχτή εκδήλωση με τη συμμετοχή των πολιτών. Οι εκλογές στα γραφεία της Κίνησης 4 μήνες πριν τις εκλογές μετατράπηκαν σε μια ανοιχτή δημοκρατική διαδικασία συμμετοχής των πολιτών. Επιλέξαμε υποψήφιο και οι συνυποψήφιοι ήταν οι πρώτοι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι.

Η Κίνηση Πολιτών συμμετείχε στις εκλογές χωρίς προσωπικές δαπάνες των υποψηφίων, χωρίς προσωπικά φυλλάδια, χωρίς προσωπική προβολή. Με συλλογική ‘ηγεσία’ και αυτοοργάνωση σε ομάδες δουλειάς, χωρίς αξιωματούχους, διαμόρφωσε θέσεις, έβγαλε εφημερίδα, έφτιαξε ιστολόγιο, συγκέντρωσε δυνάμεις και αγωνίζεται καθημερινά για να αλλάξει η πολιτική ατζέντα στο Δήμο μας και η ποιότητα της τοπικής εξουσίας.

Οι ομάδες δουλειάς και η συλλογικότητα είναι και σήμερα τα βασικά στοιχεία της αυτοοργάνωσής μας.

Είναι τόσο απλά και ρομαντικά τα πράγματα; Ασφαλώς ΟΧΙ.

Η αυτοοργάνωση είναι μια αργόσυρτη, επίμονη και επίπονη υπόθεση. Καλύτερα όμως αργή παρά αντιδημοκρατική. Με κόστος, πάνω απ’ όλα, προσωπικό, που χάνεται όμως μέσα σε αυτό που ‘κάνουμε με τους άλλους και για το δικό μας συμφέρον’, όπως γράφει ο ‘Ούτις’.

Ξέραμε πως θα πορευτούμε οργανωτικά; ΟΧΙ. Και ούτε ξέρουμε. Ξέρουμε μόνο ότι θέλουμε να ‘κατακτήσουμε την πολιτική μας συνείδηση’ μέσα από συλλογικές, συμμετοχικές διαδικασίες.

Χρειαζόμαστε νέες μορφές οργάνωσης, νέες δομές, νέες λειτουργίες, νέους θεσμούς, μα πάνω απ’ όλα, νέες ιδέες και νέο λόγο. Χρειαζόμαστε μια νέα ‘εκκλησία του δήμου’ και μια νέα συλλογική συνείδηση. Χρειαζόμαστε μια κοινωνική και πολιτική υπέρβαση. Εμείς στην Κίνηση την ‘παλεύουμε’. Δεν επαρκούμε όμως μόνο εμείς.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Το κείμενο αυτό είναι του δημοτικού συμβούλου της μειοψηφίας και επικεφαλής της Κίνησης Πολιτών για το Δήμο Κορινθίων, αλλά και καθηγητή Αγροτικής Κοινωνιολογίας στο τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κυρίου Κασίμη Χαράλαμπου. Ελπίζω πως όσοι έχουν απορίες για το τι σημαίνει αυτο-οργάνωση, να βρήκαν σ' αυτό ένα χρήσιμο παράδειγμα.

buzz it!

Τρίτη 20 Νοεμβρίου 2007

Η 'κρίση' της Κεντροαριστεράς

Είναι κοινή η αντίληψη της σχέσης μεταξύ των πολιτών και των πολιτικών ως συγκρουσιακής. Αυτό δεν είναι ούτε εσφαλμένο ούτε ανερμήνευτο. Η ποιότητα της πολιτικής και των πολιτικών στην Ελλάδα, με τις ανάλογες νησίδες ποιότητας που δεν αγνοούμε, είναι ιδιαίτερα χαμηλή. Εστιάζεται στη διαχείριση της καθημερινότητας και σπανιότατα αν όχι ποτέ, αφιερώνει χρόνο και φαιά ουσία στο σχεδιασμό πολιτικών που θα αλλάξουν προς το καλύτερο τον τρόπο ζωής στην πόλη και την ύπαιθρο. Για να το αποδώσω σχηματικά, οι πολιτικοί μας προτιμούν να κωπηλατούν παρά να κρατούν το τιμόνι του σκάφους. Η δικαιολογία είναι γνωστή, πρόχειρη και βαρετή: η έλλειψη κονδυλίων. Πίσω από αυτό το επιχείρημα, πολλοί πολιτικοί κρύβουν στην πραγματικότητα την ένδεια προοδευτικής αντίληψης για την κοινωνία.
Τι μπορεί άραγε να γίνει για να αλλάξει αυτή η κατάσταση; Ισχυρίζομαι ότι η αύξηση της συμμετοχής των πολιτών, μέσα από ολότελα νέους δημοκρατικούς θεσμούς, ορίζει τη νέα προοδευτικότητα. Η οριζόντια συνεργασία μεταξύ οργανώσεων πολιτών και δημόσιων υπηρεσιών, σε αντίθεση με το γνωστό κάθετο, ιεραρχικό και γραφειοκρατικό μοντέλο που επιφυλάσσει στον πολίτη την έσχατη θέση, είναι η επιτομή μιας νέας κυβερνητικής αντίληψης που ασφαλώς έχει πολύ δρόμο ακόμα να διανύσει, όχι για να επικρατήσει, αλλά έστω για να αντιμετωπίζεται ως μια έγκυρη εναλλακτική οδός. Μεγάλη σημασία έχουν εδώ τα πετυχημένα παραδείγματα. Κάνοντας μια όχι και τόσο επισταμένη έρευνα στο διαδίκτυο, βρήκα δεκάδες τέτοια. Από τους συμμετοχικούς προϋπολογισμούς του Porto Allegre στη Βραζιλία, μέχρι τη διοίκηση των δημόσιων σχολείων του Chicago από συνοικιακά συμβούλια και από τη μεταρρύθμιση των Panchayat (χωριά) στην Kerala της Ινδίας, μέχρι το πρόγραμμα αναζωογόνησης των γειτονιών της Minneapolis, η ζυγαριά γέρνει σαφώς υπέρ τους. Αλλά και εκτός της κλασικής πολιτικής, τα συμμετοχικά εγχειρήματα όπως η πασίγνωστη εγκυκλοπαίδεια του διαδικτύου Wikipedia, το λογισμικό ανοιχτού κώδικα, τα λεγόμενα ‘κοινωνικά μέσα’ (social media) κτλ κερδίζουν ολοένα και περισσότερο αναγνώριση και σεβασμό.
Αναρωτιέμαι γιατί αφού η νέα αυτή αντίληψη επιτυγχάνει όλο και πιό συχνά σε όλο και περισσότερα μέρη, δεν γίνεται το όχημα που η κεντροαριστερά στην Ευρώπη και όχι μόνο, αναζητεί αλλά δε βρίσκει. Τι σκέφτονται άραγε όλοι αυτοί οι θεωρούμενοι προοδευτικοί πολιτικοί από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ελλάδα κοκ όταν μιλούν (και είναι λαλίστατοι) για την κρίση της κεντροαριστεράς;
Καταλήγω, ότι οι περισσότεροι δε λένε τίποτα. Και δε λένε τίποτα γιατί είναι οι ίδιοι μέρος του προβλήματος. Όταν μιλούν για δημοκρατικές διαδικασίες, εννοούν αυτές όπου οι στημένοι μηχανισμοί θα τους αποθεώσουν. Όταν μιλούν για διάλογο με το λαό, τον εννοούν μέσα από τα τηλεοπτικά παράθυρα, τις ακριβοθώρητες στήλες των εφημερίδων ή τις απρόσιτες σελίδες κάποιων ‘ειδικών’ περιοδικών. Επειδή οι περισσότεροι από αυτούς έχουν θητεύσει επί μακρόν σε κυβερνητικές θέσεις, όταν μιλούν για προοδευτικότητα, επιχειρούν να ταυτίσουν το έργο τους μαζί της. Πρόκειται τελικά, για αυτό που οι αγγλοσάξονες ονομάζουν machine politics.
Είναι αλήθεια πως πέρα από τον καθεστωτισμό της political machine, στο δόγμα ‘το κράτος φταίει’, που επικράτησε σταδιακά μετά το ’80, η αριστερά είχε πολλούς λόγους να εμφανίζεται αμήχανη. Ενώ η απλή λογική υπεδείκνυε πως η συστατική δυσκαμψία του κράτους θα καθίστατο όλο και μεγαλύτερο πρόβλημα με την αύξηση του κύκλου εργασιών του, η ανάθεση στο κράτος της κοινωνικής πολιτικής αλλά και μεγάλου μέρους της οικονομίας, θεωρείτο για την αριστερά, αδιαπραγμάτευτη. Άλλωστε, ο ίδιος ο άξονας ‘δεξιά-αριστερά’ τοποθετεί αριστερά τους κρατιστές και δεξιά τους υπέρμαχους της ελεύθερης αγοράς. Ένιωθαν λοιπόν πως αν απαρνηθούν το κράτος, θα είναι σα να αρνούνται την ίδια την αριστερά, έστω και αν η συζήτηση δεν αφορούσε το κράτος στο σύνολό του, έστω και αν το κοινωνικό κράτος εξαιρείτο ευθύς εξαρχής από τη συζήτηση. Ακόμη χειρότερα, πολλοί από αυτούς που μετακινήθηκαν από αυτή τη θέση, δεν το έκαναν γιατί πείστηκαν για το λάθος της, αλλά καθαρά από πολιτικό οπορτουνισμό. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι η εγκατάλειψη του κρατισμού δεν συνοδεύτηκε από την αντικατάστασή του από νέους δημοκρατικούς θεσμούς και αντιλήψεις, αλλά από μια φλυαρία μηδενικού αθροίσματος που άλειψε τελικά περισσότερο βούτυρο στο ψωμί του νεοφιλελευθερισμού.

Αυτό που σήμερα είναι ριζικά διαφορετικό είναι πως όλο και περισσότερο, την εξουσία δεν την έχουν αυτοί που κατέχουν τα μέσα παραγωγής, αλλά αυτοί που έχουν πρόσβαση στη γνώση. Αυτό σημαίνει πως αν προσφέρουμε γνώση ενδυναμώνοντας τους πολίτες, είναι το ίδιο σα να προσφέραμε συνεργατικά μέσα παραγωγής στην εργατική τάξη του 19ου αιώνα. Μόνο που αυτό είναι πολύ δύσκολο να το κατανοήσει το μεγαλύτερο μέρος του υπάρχοντος πολιτικού προσωπικού που αποστήθισε με επιμέλεια τα συμπεράσματα των Σοσιαλιστικών Διεθνών, αλλά ταυτόχρονα επέδειξε μια δραματική έλλειψη δυνατότητας παρακολούθησης της κοινωνικής μετεξέλιξης και του ανάλογου αναστοχασμού. Γι αυτό η κρίση της κεντροαριστεράς είναι τελικά ‘κρίση’. Δεν αφορά την κεντροαριστερά αλλά τους εκφραστές της. Άρα, είναι περισσότερο παρά ποτέ αναγκαίο ένα νέο πολιτικό δυναμικό που να εμπνέεται από τις νέες αξίες, να είναι σε θέση να επανακαθορίσει κατά τρόπο σύγχρονο την έννοια της αριστεράς και να αναδείξει τα νέα διακυβεύματα και τις νέες διαχωριστικές γραμμές.

buzz it!

Παρασκευή 9 Νοεμβρίου 2007

Ενόψει 11ης Νοεμβρίου

Δεν μπορώ τελικά να μου αρνηθώ μερικές τελευταίες κουβέντες σχετικά με την εκλογή νέου προέδρου στο ΠΑΣΟΚ. Γιατί όσο περνούν οι μέρες και πλησιάζουμε στην 11η Νοεμβρίου, τόσο παγιώνεται στην αντίληψή μου ότι το ΠΑΣΟΚ έχει μοιραστεί σε δύο διαφορετικές αναγνώσεις της πραγματικότητας. Η μία, αυτή του νυν προέδρου, που αρνείται να εισπράξει το σύνολο της ευθύνης ενώ παραδέχεται, λεκτικά τουλάχιστον ένα σημαντικό κομμάτι της ως ίδιον. Ταυτόχρονα, αν και όχι εντελώς ανοιχτά, καρφώνει την περίοδο του Σημίτη ως αντιλαϊκή φορτώνοντάς την με γενναία δόση ευθύνης, αναφέρεται σε αβέβαιους όρους επανίδρυσης, ανεξαρτησίας έναντι εξωπολιτικών οικονομικών και μιντιακών συμφερόντων και μιας κάποιας αριστερής στροφής. Η άλλη πλευρά, αυτή του Βαγγέλη Βενιζέλου, επιχειρεί να συνοψίσει τις ευθύνες στο πρόσωπο του Γιώργου Παπανδρέου, άρα και στο περιβάλλον που ο ίδιος επέλεξε, αποφεύγει τις αναφορές σε συγκεκριμένο ιδεολογικό στίγμα, μιλά αορίστως αλλά πολύ επιθετικά για αλλαγές και κινδυνολογεί έναντι σωρευτικών διαγραφών, συρρίκνωσης του κόμματος, ταπεινωτικά μικρής συμμετοχής στις εκλογές της 11ης Νοεμβρίου και βέβαιης ήττας στις επόμενες εθνικές εκλογές. Όαση στα παραπάνω, κάποιες αναφορές του Βενιζέλου στην ομιλία του στην εθνική συνδιάσκεψη γύρω από μεταρρυθμίσεις στο λύκειο, τα φορολογικά των μικρομεσαίων κτλ. Ακριβώς αυτές οι προτάσεις, προκαλούν τεράστια θλίψη, όταν κανείς συνειδητοποιεί ότι ήρθαν πολύ διστακτικά, πολύ αργά. Αντίθετα, η απαράδεκτη ψυχολογική, σωματική (με την έννοια της γλώσσας του σώματος) και λεκτική βία, η ειρωνεία και ο εξυπνακισμός που προηγήθηκαν, κατέστησαν τον ‘όλο’ Βαγγέλη, άκυρο ως συνομιλητή μεγάλου μέρους της πληγωμένης κοινωνίας των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Η διαχείριση της επερχόμενης ήττας του, οφείλει να γίνει από τον ίδιο με μεγαλύτερο ταλέντο από αυτό που επέδειξε για τη διαχείριση της υποψηφιότητάς του.

Διαβάζω πολλά άρθρα γνωστών στελεχών γύρω από το ‘συντηρητικό’ της λεγόμενης αριστερής στροφής, γύρω από το τετελεσμένο του κύκλου του Παπανδρέου στην ηγεσία (μείνει δε μείνει πρόεδρος), γύρω από την επιδιωκόμενη αντικατάσταση μιας δήθεν σφριγηλής κομματικής οργάνωσης από πλαδαρά κοινωνικά δίκτυα, ανήμπορα και αβέβαια, γύρω από την ανικανότητα του περιβάλλοντος Παπανδρέου κοκ.

Διαβάζω ταυτόχρονα, επίσης πολλά άρθρα άλλων γνωστών στελεχών, γύρω από το άδηλον των θέσεων Βενιζέλου, κυρίως σε ό,τι αφορά το κόμμα, αλλά και εν γένει σχετικά με το τι άλλο εκτός από τον αρχηγό θα άλλαζε στην περίπτωση που εκλεγόταν, γύρω από το συντηρητισμό του (έκθεση outlook, θέση για το θρήσκευμα στις ταυτότητες, επαγγελματοποίηση της πολιτικής με το ασυμβίβαστο, βασικός μέτοχος κτλ), την ταλάντευσή του ανάμεσα σε αντικρουόμενες θέσεις (πχ άρθρο 16), το ανολοκλήρωτο και ετερόκλητο, όπως και το άνομο πολιτικά των υποστηρικτών του και άλλα πολλά.

Τα μεγαλοστελέχη ένθεν κακείθεν δεν φείσθηκαν ούτε μελάνης ούτε δηλητηρίου. Το κακό είναι ότι ο κοινός πολίτης βρέθηκε εν μέσω διασταυρούμενων πυρών. Κάποιοι, όπως ο Σκανδαλίδης και ο Σημίτης, τοποθετήθηκαν ότι για λόγους προστασίας των πολιτών από τα πυρά, έπρεπε οι ... πολίτες να αποσυρθούν από το πεδίο της μάχης... και να το αφήσουν ελεύθερο στη νομενκλατούρα για την αλληλοσφαγή, ελπίζοντας ότι κάποιος εναπομείνας θα τους ενημέρωνε για την έκβαση, ίσως και αυτοί οι ίδιοι!

Κάποιος, μου φαίνεται, οφείλει να ενημερώσει όλους αυτούς τους δεινόσαυρους, ότι ο μόνος λόγος που δεν συνειδητοποιούν τον πολιτικό τους θάνατο, είναι η ανεπάρκεια του πρωτόγονου νευρικού τους συστήματος. Ενώ είναι νεκροί, το μήνυμα δεν έχει φτάσει ακόμα στον εγκέφαλό τους. Κατηγορούν και επιτίθενται στο αντίπαλο περιβάλλον, χωρίς να συνειδητοποιούν ότι οι ίδιοι συνιστούν το άλλο περιβάλλον. Κατεδαφίζοντας ένα μετρήσιμο κομμάτι του κόμματος, δείχνουν να μη συνειδητοποιούν ότι χωρίς αυτό, το εναπομείναν κομμάτι θα έχει προβλήματα στατικής (αλλά και μεγέθους). Επιχειρώντας να περιβροχίσουν τον πολίτη στην ανάγνωση της πραγματικότητας που οι ίδιοι προτιμούν, δεν κατανοούν ότι έτσι ακυρώνουν την κρίση του.

Πιστεύω ότι κανείς σκεπτόμενος πολίτης δεν εκφράζεται πλήρως από καμία πλευρά. Η κρίση των πολιτών όμως στο σύνολό της, είναι αυτή που θα χαράξει την πορεία. Θα είναι μια κρίση συγκριτική και όχι απόλυτη, με υπέρ και κατά και όχι συνθηκολόγηση με την όποια πλευρά και κυρίως, θα είναι μια κρίση σωστή και σοφή όπως αρέσκονται πάντα να λένε οι πολιτικοί για την κρίση του λαού (ή μήπως όχι;). Μια κρίση που οφείλει να γίνει σεβαστή από όλους, γιατί κάπου εδώ ορθώνεται το ίδιο το μέτρο της δημοκρατικότητας. Κανείς δεν έχει δικαίωμα να την αμφισβητήσει.

ΥΓ1. Τι κρίμα για τη νομενκλατούρα, ενώ γεννήθηκε για τέτοιες μάχες μέχρις εσχάτων, τώρα να της κλέβει τη δόξα ο κοινός πολίτης!

ΥΓ2. Νέε πρόεδρε, αν την πρώτη ημέρα, ακυρώσεις το μέχρι χθες περιβάλλον σου, θα έχεις ταυτόχρονα ακυρώσει και του συνυποψηφίου σου και άρα θα έχεις προσφέρει έτσι ανεκτίμητη υπηρεσία στην παράταξη και το μέλλον της.

buzz it!

Σάββατο 27 Οκτωβρίου 2007

Μια Υπόθεση Εργασίας

Ένα από τα μεγάλα διδάγματα του πολέμου στο Βιετνάμ, είναι πως μπορεί κάλλιστα να υπάρχει νίκη χωρίς την ανάγκη να δοθεί τακτική μάχη. Θυμίζω πως οι Αμερικανοί δεν έχασαν ούτε μία τακτική μάχη από τους τελικούς νικητές βορειο-βιετναμέζους.
Για την ακρίβεια, ο μεγάλος Κινέζος, θεωρητικός του πολέμου
Sun-Tzu, αναφέρει στο αριστούργημά του ‘Η Τέχνη του Πολέμου’: «η καλύτερη στρατιωτική τακτική είναι να επιτίθεσαι σε στρατηγικές, η αμέσως καλύτερη να επιτίθεσαι σε συμμαχίες, η επόμενη να επιτίθεσαι σε στρατεύματα και η χειρότερη όλων, να επιτίθεσαι σε οχυρωμένες με τείχη πόλεις». Αυτό σημαίνει πως η αποφυγή της μάχης, είναι πάντα προτιμότερη από την ίδια τη μάχη.

Αυτά, ίσως, σκεπτόμενος ο Pier-Luigi Bersani, ο ισχυρότερος αντίπαλος του Walter Veltroni για την αρχηγία του νεοσχηματισθέντος Δημοκρατικού Κόμματος της ιταλικής κεντρο-αριστεράς, απέσυρε την υποψηφιότητά του, παρά το γεγονός ότι συγκέντρωνε σε πολλές περιοχές του βορρά κυρίως αλλά και του κέντρου της χώρας, ποσοστά προτίμησης στις δημοσκοπήσεις περί το 50% (με περισσότερους από δέκα συνυποψήφιους και όχι μόνο τον Veltroni).

Με τον τρόπο αυτό, ο Bersani απέφυγε μια μάχη με μεγάλες πιθανότητες ήττας και διατήρησε τις δυνάμεις του ακμαίες και άφθαρτες για το μέλλον. Η πολιτική άλλωστε είναι το σπορ της υπομονής και των συγκυριών. Ταυτόχρονα, ωφέλησε το νέο κόμμα στα πρώτα του βήματα, δίνοντάς του τη δυνατότητα να απολαύσει την εκλογή ενός ηγέτη με ευρύτατη πλειοψηφία, περίπου 75%.

Θα κάνω λοιπόν μια υπόθεση εργασίας: αν ο Βαγγέλης Βενιζέλος απέσυρε τώρα την υποψηφιότητά του για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ, δίνοντας έτσι στον Γιώργο Παπανδρέου τη δυνατότητα μιας εύκολης επικράτησης έναντι του Σκανδαλίδη, και διασώζωντας την ψυχική ηρεμία μελών, φίλων και ψηφοφόρων, μήπως αυτό τελικά ισχυροποιούσε τη θέση του;

Τι λέτε;

ΥΓ. Ένας εκ των δευτερευόντων υποψηφίων για την προεδρία ήταν ο 36χρονος δημοσιογράφος και blogger Mario Adinolfi, ο οποίος ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του μέσα από το blog του. Απέσπασε τελικά λιγότερο από 1% των ψήφων.

buzz it!

Πέμπτη 25 Οκτωβρίου 2007

Πολιτική και Ρίσκο


Μία από τις πολλές καινοτομίες που μας προσέφερε η μεταβιομηχανική εποχή, είναι αυτό που ονομάζεται ‘venture capital’ και το οποίο είναι η επιτομή της έννοιας του ρίσκου στην οικονομία. Δεν είμαι βέβαιος για τη σωστή απόδοση στα ελληνικά αλλά θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε ‘κεφάλαιο διακινδύνευσης’. Δεν είναι ακριβώς προϊόν της μεταβιομηχανικής εποχής αφού οι ρίζες του ανάγονται στα πρώτα χρόνια μετά το 2ο παγκόσμιο πόλεμο, αλλά είναι αυτή που το εκτόξευσε στα ύψη. Σε πολύ μεγάλο βαθμό, η βιομηχανία της Silicon Valley αλλά και το λεγόμενο dotcom boom, χρωστάνε την ύπαρξή τους στα κεφάλαια διακινδύνευσης.
Κατ’ αυτά, ο καπιταλιστής αναζητεί ριζοσπάστες ανθρώπους με καινοτόμες ιδέες που θα μπορούσαν να συνταράξουν την αγορά, αν είχαν τον τρόπο να φτάσουν σ’ αυτήν. Το πρόβλημά τους είναι ακριβώς ότι ενώ οι ιδέες μπορεί να είναι πρωτοπόρες, οι άνθρωποι που τις συνέλαβαν δεν έχουν τα μέσα, δηλαδή το κεφάλαιο πρωτίστως, αλλά και τις managerial δυνατότητες για να τις υλοποιήσουν. Αυτά έρχεται και τα προσφέρει απλόχερα ο venture capitalist. Συνήθως, με αντίτιμο ένα κομάτι των μετοχών της επιχείρησης. Εφόσον όλα πάνε καλά, το αποτέλεσμα είναι μια win-win κατάσταση. Βέβαια, από τους 100 ανθρώπους που θα χρηματοδοτήσει ένας venture καπιταλιστής, μπορεί 2, 3, 5 να αποδειχθούν ‘χρυσωρυχεία’, οι υπόλοιποι ξεχνιούνται ή πρέπει να αναζητήσουν την τύχη τους με μια καινούργια ιδέα.
Γιατί όμως με απασχολούν σήμερα αυτά. Μα γιατί είναι κατά τη γνώμη μου, ακριβώς αυτό που χρειάζεται η ελληνική πολιτική σκηνή και πολύ περισσότερο ο χώρος του ΠΑΣΟΚ. Ας δούμε την αναλογία:
Ο νέος πρόεδρος του Κινήματος (βλέπε, ΓΑΠ), είναι ο venture capitalist, γιατί κρατά στα χέρια του το πολιτικό κεφάλαιο που ονομάζεται ΠΑΣΟΚ. Είναι δική του ευθύνη, να αναζητήσει, να ταυτοποιήσει και να επενδύσει πάνω σε ενδεχομένως άγνωστους πολιτικά ανθρώπους, που να είναι όμως φορείς ιδεών πολιτικής πρωτοπορίας. Ασφαλώς, δεν μπορεί να είναι αυτό το μόνο κριτήριο, πρέπει να συντρέχουν και άλλες προϋποθέσεις στην πολιτική, που δεν είναι απαραίτητα αναγκαίες στην αγορά, όπως η μόρφωση, το έργο μέχρι εκείνη τη στιγμή, η ηθική ακεραιότητα, η κοινωνική καταξίωση κοκ.
Εδώ και πολλά χρόνια όμως, το ΠΑΣΟΚ αναζητά στελέχη σε δύο δεξαμενές. Αυτή των δημοσίων υπαλλήλων, όπου κάποιοι καταχρώμενοι τις κρατικές υπηρεσίες αποκτούν μια αντιθεσμική μεν αλλά υπαρκτή κοινωνική εξουσία (που βέβαια, μετά, εξαργυρώνεται εκλογικά), και αυτή των κλώνων του κομματικού σωλήνα, που εκπαιδεύονται χρόνια και χρόνια σε πολιτικούς ελιγμούς και ραδιουργίες αλλά όχι και στην ευγενή πολιτική σκέψη, σε μια σκέψη που να έχει αντίκρυσμα στο κοινωνικό γίγνεσθαι και όχι μόνο στις προσωπικές τους καριέρες. Προσθέστε σ’ αυτά και κάποιους κομήτες από την ακαδημαϊκή κυρίως σφαίρα, αλλά και την κατ’ εμέ τραγικά εσφαλμένη επαγγελματοποίηση της πολιτικής (ποιος άραγε θεσμοθέτησε το ασυμβίβαστο;) και έχετε στα χέρια σας ολόκληρο το puzzle της στελεχιακής γενεαλογίας.
Είναι προφανές, αποδείχθηκε άλλωστε στις τελευταίες εκλογές ότι αυτή η τακτική δεν έχει αύριο. Αλλά επειδή στην πολιτική δεν υπάρχουν αδιέξοδα, η λύση θα μπορούσε ίσως να βασιστεί στις αναλογίες με τα κεφάλαια διακινδύνευσης, άλλωστε σήμερα, αν είναι να ελπίσουμε σε κάτι καλύτερο, οφείλουμε να διακινδυνεύσουμε, να ρισκάρουμε.
Αν αυτό ο νέος πρόεδρος το κάνει συστηματικά και με επιμονή, θα παραχθούν τελικά τα νέα στελέχη που θα μπορέσουν να σηκώσουν στις πλάτες τους την Κοινωνία και τις ανάγκες της -άρα και το Κίνημα- για μια νέα εποχή. Αν όμως αυτό το κάνει πρόχειρα, ερασιτεχνικά και ελλειπτικά, όπως πχ στην περίπτωση Ματσούκα, τότε καλύτερα να μη γίνει καθόλου, τότε ίσως είναι καλύτερα να δούμε με άλλο μάτι και με λιγότερες συναισθηματικές δεσμεύσεις το αύριο.

buzz it!

Τρίτη 23 Οκτωβρίου 2007

Αυτό το Κάτι που Λείπει


Παντού σε όλο τον κόσμο, έχει καταστεί σαφές πως η μορφή της δημοκρατίας που γνωρίζουμε, που ορισμένοι ονομάζουν αντιπροσωπευτική (representative, αλλά κρατώ μια επιφύλαξη γιατί γνωρίζω περισσότερες της μίας ερμηνείες του όρου), εν πάσει περιπτώσει, αυτή όπου οι πολίτες εκλέγουν αντιπροσώπους οι οποίοι οφείλουν να κάνουν τη δουλειά εν ονόματι των πολιτών, αλλά χωρίς αυτούς τις περισσότερες φορές, έχει γνωρίσει τα όριά της (κάποιες πληροφορίες επ’ αυτού περιέχονται σε προηγούμενο ποστ μου με τίτλο ‘Συνέδρια Πολιτών’). Ο κόσμος χάνει όλο και περισσότερο την εμπιστοσύνη του στους πολιτικούς, δυστυχώς ακόμα και σ’ αυτούς της τοπικής αυτοδιοίκησης που όντας σε εγγύτητα προς τους πολίτες, θα ανέμενε κανείς να είναι περισσότερο ελεγχόμενοι ή διάφανοι. Η απάντηση σε αυτό το παγκόσμιο πρόβλημα, δεν είναι άλλη από την αύξηση της ενεργότητας, της συμμετοχής των πολιτών. Όταν μάλιστα η τελευταία επιτυγχάνεται με τη χρήση του διαβουλευτικού παραδείγματος σε αντίθεση με τη συμμετοχή σε οργανώσεις συμφωνούντων, διατρέχοντας δηλαδή οριζόντια την κοινωνία και τις αντιλήψεις της, μπορεί να αποκτήσει μετρήσιμη και κοινωνικά εξαργυρώσιμη δυναμική.

Για να συμβούν όμως όλα αυτά, κάποιος πρέπει να ‘στήσει’ όλα αυτά τα γεγονότα. Και μάλιστα να το κάνει με τρόπο που να ευνοεί τη συμμετοχή, να διευκολύνει τη συλλογή των δεδομένων, να οργανώσει την κωδικοποίησή τους και να επιμεληθεί τη διάχυση και την προώθηση των συμπερασμάτων. Αν ένα πολιτικό κόμμα, στερείται αυτών των δυνατοτήτων, τότε ΔΕΝ είναι δημοκρατικό. Αν ένα πολιτικό κόμμα δεν έχει παράξει τα σενάρια αλλά και τα στελέχη που θα τα υλοποιήσουν (ΠΟΛΥ θα με ενδιέφερε ένας ειλικρινής και εις βάθος απολογισμός του Ινστιτούτου Επιμόρφωσης του ΠΑΣΟΚ μετά από 3 χρόνια πολυδάπανης λειτουργίας), τότε δεν μπορεί να μιλά για ‘συμμετοχικότητα’. Αν ένα πολιτικό κόμμα δεν αποδεικνύει την ύπαρξη συλλογικής νοημοσύνης στα κείμενά του, είτε αυτά είναι κείμενα αρχών, είτε κείμενα πολιτικών, με μνημόνευση των συγγραφέων, των διορθωτών αλλά και με αναφορές (references) στα αντίστοιχα κείμενα εργασίας, τότε πολύ εύκολα η συμμετοχή μετατρέπεται σε αποκλεισμό. Οι αξίες σε παραμύθια. Οι αρχές σε λαϊκιστικά ψεύδη. Η προοδευτικότητα σε οπισθοδρόμηση.

Κομβικός εδώ είναι επίσης ο ρόλος των μεγάλων στελεχών. Είναι αυτοί που θα διακρίνουν και θα ανασύρουν τις καινοτόμες προτάσεις από μια μεγάλη δεξαμενή ανομοιογενούς ποιοτικά υλικού. Είναι αυτοί που θα επιδείξουν την ευστροφία να ανέβουν πάνω στο κύμα της προόδου και της αλλαγής, επενδύοντας προσωπικά σ’ αυτό το ελιξίριο πολιτικής νεότητας. Είναι αυτοί που θα επιδείξουν την ευελιξία που απαιτείται για ν’ αφήνουν πίσω τους παρωχημένες αντιλήψεις και να συντονίζονται σταθερά στη συχνότητα της καινοτομίας και της προόδου. Είναι, ακόμη, αυτοί που όντας οι ίδιοι στην ακμή της κοινωνικής μετεξέλιξης θα πυροδοτούν με σπινθήρες ριζοσπαστικών, καινοτομικών, προοδευτικών ιδεών την κοινωνία των πολιτών, θεσμοθετώντας έτσι μια αμφίδρομη σχέση δημιουργικής αλληλοϋποστήριξης. Τέτοια στελέχη στο ΠΑΣΟΚ του 2007, υπάρχουν ελάχιστα, κάνοντας τη σκιαγράφηση του κάδρου της 12ης Νοεμβρίου, πρακτικά αδύνατη. Το ίδιο ισχύει και για τους συνεργάτες του προέδρου που οφείλουν να είναι γνωστοί, επαγγελματίες, διάφανοι, αξιολογήσιμοι, ελεγχόμενοι.

Αυτή είναι για μένα μια κρίσιμη πληροφορία που λείπει. Με ΠΟΙΟΥΣ συνεργάτες ο νέος πρόεδρος θα πορευτεί; Αν η απάντηση δοθεί πριν την 11η Νοεμβρίου, η διαφαινόμενη νίκη του Γιώργου Παπανδρέου μπορεί να γίνει ακόμα και θρίαμβος. Εξαρτάται από την απάντηση. Αν όμως αυτή η απάντηση δεν δοθεί, αν το κλίμα αφεθεί να μυρίζει πάλι στρογγυλέματα (φρικιώ στη σκέψη ότι όλοι οι αρχι-συνδικαλιστές στηρίζουν Παπανδρέου), πάλι συμψηφισμούς, πάλι εκπτώσεις στη λογική ‘τώρα πρέπει να κερδίσουμε και μετά βλέπουμε’, τότε εδώ εγώ διαχωρίζω τη θέση μου. Γιατί, θα το επαναλάβω για πολλοστή φορά: μου είναι αδιάφορο το ονοματεπώνυμο του προέδρου. Το ΤΙ πρεσβεύει και το ΠΩΣ πολιτεύεται είναι αυτό που με ενδιαφέρει.

buzz it!

Το manifesto του PES ενόψει ευρωεκλογών


Τον Ιούνιο του 2009 θα γίνουν οι ευρωεκλογές. Εμείς εδώ μπορεί να μη πολυενδιαφερόμαστε ακόμα, αλλά κάποιοι φαίνεται πως ενδιαφέρονται. Συγκεκριμένα, το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα (PES) έχει ξεκινήσει ένα διάλογο με μέλη των εθνικών σοσιαλιστικών κομμάτων, ακτιβιστές αλλά και απλούς πολίτες, προκειμένου να συντάξει το πολιτικό του manifesto με το οποίο θα κατέλθει στις εκλογές. Το PES πρωτοπορεί, όντας το πρώτο ευρωπαϊκό κόμμα που ανοίγει τέτοιο διάλογο με τη βάση του. Το παρακάτω video είναι ενημερωτικό:



Όσο περνά ο καιρός τα παραδείγματα πληθαίνουν: η εποχή που κάποιοι εμπνευσμένοι ή λιγότερο εμπνευσμένοι πολιτικοί διαμόρφωναν το περιεχόμενο της ατζέντας, ερήμην των πολιτών, έχει οριστικά παρέλθει. Οι συμμετοχικές διαδικασίες όπως η ανωτέρω,όπως η εκλογή του Veltroni από τη βάση (αντιγράφοντας μια δική μας καινοτομία που ένας εκ των διεκδικητών της προεδρίας του Κινήματος χαρακτήρισε 'αρχή δεινών για την παράταξη'!!!), παίρνουν σιγά-σιγά τη θέση τους επάνω στην πολιτική σκηνή. Αυτοί που τις επικαλούνται και τις οργανώνουν, έχουν βαριά ευθύνη. Τα προηγούμενα χρόνια τις διαμέλισαν. Αλλά γι αυτό δεν φταίνε οι ιδέες, οι άνθρωποι φταίνε. Περισσότερα επ' αυτού όμως, σε επόμενο post.

buzz it!

Παρασκευή 19 Οκτωβρίου 2007

Συνέδρια Πολιτών

Η εφημερίδα Boston Globe δημοσίευσε στις 16 Οκτωβρίου, ένα άρθρο του καθηγητή κοινωνικής πολιτικής στο Harvard, Archon Fung. Το άρθρο πραγματευόταν την ιδέα του υποψήφιου για το χρίσμα των δημοκρατικών John Edwards για ένα Συνέδριο Πολιτών όπου εκατομμύρια αμερικανοί, μέσα από τα δημαρχεία όλης της χώρας, θα διαβουλεύονται κάθε δύο χρόνια με τους πολιτικούς για να τους συμβουλεύουν πάνω σε δύσκολα πεδία όπως η υγεία, η φτώχεια, η εξωτερική πολιτική. Απόσπασμα αυτού του άρθρου, μεταφράζω παρακάτω. Όχι μόνο γιατί με ενδιαφέρει μια τέτοια ιδέα, αλλά και γιατί με ενοχλεί η ολοένα και μεγαλύτερη λοιδορία που υφίσταται η έννοια της συμμετοχικής δημοκρατίας, δυστυχώς ακόμα και από -αυτοπροσδιοριζόμενους ως- προοδευτικούς πολίτες.

Γιατί, αλήθεια, πώς παράγονται οι ‘μεγάλες ιδέες’ της πολιτικής; Νομίζω, πως είναι ακριβώς μέσα στις μεγάλες σχολές των ανθρωπιστικών επιστημών που τίθενται τα θεμέλιά τους. Κατόπιν, αναλύονται, εξελίσσονται, αναπτύσονται με τον διεπιστημονικό διάλογο μέσα σε συνέδρια, ειδικά περιοδικά κτλ, αλλά και στις μεγάλες δεξαμενές σκέψης (think tanks). Σε ένα τρίτο στάδιο γίνονται αντικείμενο -διστακτικής και πειραματικής στην αρχή- εφαρμογής. Από την έννοια της διαβουλευτικής δημοσκόπησης των Fishkin και Luskin από το Austin του Texas (παράδειγμα προοδευτικού εργαλείου πολιτικής), μέχρι τα Personal Health Savings Accounts που εφαρμόστηκαν πρωτοπόρα στη Σιγκαπούρη (παράδειγμα συντηρητικού εργαλείου πολιτικής), όλες οι νέες ιδέες παράγονται με τον ίδιο τρόπο και περνούν από τα ίδια στάδια.

Συχνά παρατηρείται μια σύγχυση ανάμεσα σε αυτά τα εργαλεία πολιτικής και τα συνθήματα που θα ‘μιλήσουν’ στην καρδιά του πολίτη, θα ξυπνήσουν τον επαναστατικό του εαυτό και θα πολλαπλασιάσουν το κοινό αίσθημα για ανατροπές. Τις περισσότερες φορές όμως, δεν υπάρχει αναλογία. Το σύνθημα ‘Αλλαγή’ που συνέγειρε εκατομμύρια πολίτες στην ευρώπη το 1980, σήμαινε τα πάντα και τίποτα. Ο εκσυγχρονιστικός ορθολογισμός του Σημίτη που ενέπνευσε τα δυναμικά στρώματα της κοινωνίας μετά το 1996, επίσης. Το 1981 στη χώρα μας επικράτησε η ‘Αλλαγή’ αλλά όχι απαραίτητα και τα ιδεολογήματα που τη συνόδευαν όπως η έννοια του κοινωνικού ελέγχου. Αυτό καθόλου δε σημαίνει πως η σημαντική αυτή έννοια πρέπει σήμερα να αντιμετωπίζεται ως ξεπερασμένη, παρωχημένη ή κοινότυπη.

Αλλά ας μείνουμε προς το παρόν στην πρόταση του Edwards.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Η ιδέα ότι η κυβέρνηση θα έπρεπε να συνομιλεί άμεσα με τους πολίτες για πολιτικά ζητήματα και ότι οι πολίτες θα έπρεπε επίσης να συζητούν μεταξύ τους, έχει τη δυναμική να αναζωογονήσει την αμερικανική δημοκρατία. Η συμμετοχή των πολιτών μέσα από σημαίνοντα πολιτικά γεγονότα όπως ένα Συνέδριο Πολιτών, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τρεις κρίσιμες αστοχίες του πολιτικού συστήματος.

Πρώτον, οι πολίτες έχουν συχνά αντικρουόμενες αντιλήψεις, αντιφατικές προτιμήσεις, και παραπληροφορημένες απόψεις. Πολλοί θέλουν και χαμηλούς φόρους αλλά και καλά σχολεία, εξαιρετικό σύστημα υγείας και βελούδινους δρόμους. Οι καλά οργανωμένες διαβουλεύσεις μπορούν να παράσχουν στους πολίτες έγκυρη και ισορροπημένη πληροφόρηση και να τους βοηθήσουν να κατακτήσουν αυτό που ο Daniel Yankelovich ονόμασε σωστή «δημόσια κρίση». Μέσα από τη διαβούλευση, πολίτες με συγκρουόμενες προτεραιότητες και απόψεις μπορούν να εκτιμήσουν τους λόγους και τα επιχειρήματα της άλλης πλευράς.

Δεύτερον, το πολιτικό σύστημα παράγει πολλούς νόμους και πολιτικές που ωφελούν συγκεκριμένα συμφέροντα σε βάρος της πλειονότητας των αμερικανών: βιομήχανους έναντι καταναλωτών, επιχειρηματίες της παιδείας έναντι των σπουδαστών και των γονέων τους, ασφαλιστές και παρόχους ιατρικών υπηρεσιών έναντι των ασθενών και των οικογενειών τους και πολιτικούς έναντι των ψηφοφόρων. Με τους κανόνες που ρυθμίζουν τις εκλογές, οι ψηφοφόροι έχουν ένα κίνητρο να δημιουργήσουν ανταγωνιστικές εκλογές ώστε να κάνουν τους υποψηφίους να τους εκπροσωπούν καλύτερα. Οι πολιτικοί που κατέχουν αξιώματα, από την άλλη πλευρά, έχουν ένα ισχυρό κίνητρο να δημιουργήσουν τέτοιους κανόνες που να εξασφαλίζουν την επανεκλογή τους. Επειδή όμως τους κανόνες τους δημιουργούν οι πολιτικοί και όχι οι ψηφοφόροι, οι κοινοβουλευτικοί που επωάζουν την επανεκλογή τους, κερδίζουν 98 στις 100 φορές.

Τρίτον, οι αμερικανοί εμπιστεύονται όλο και λιγότερο το πολιτικό τους σύστημα, το οποίο βρίσκουν νόθο. Σε μια έρευνα το Μάρτιο του 2007, μόνο 34% των αμερικανών δήλωσε ότι πιστεύει πως η κυβέρνηση ‘νοιάζεται για το τι πιστεύουν άνθρωποι όπως εγώ’, ποσοστό που το 1987 ήταν στο 47%. Σύμφωνα με άλλη μελέτη, τον Ιούλιο του 2007, το ποσοστό των αμερικανών που πιστεύει ότι μπορεί να εμπιστεύεται την κυβέρνηση να κάνει το σωστό ‘σχεδόν πάντα’ ή ‘τις περισσότερες φορές’, μειώθηκε στο 24% από περίπου 75% πού ήταν νωρίς στη δεκαετία των ’60. Το 1969, μόνο 29% των αμερικανών πίστευαν ότι ‘ η κυβέρνηση έχει διαφθαρεί από μεγάλα συμφέροντα που ενδιαφέρονται μόνο για τον εαυτό τους’, σε αντίθεση με το ότι ‘λειτουργεί για το κοινό καλό’. Το 2004, το ποσοστό αυτό έφτασε το 56%.

Εάν καταστούν εξέχοντα και έγκυρα, τα Συνέδρια Πολιτών έχουν τη δυναμική να βοηθήσουν στην επανασυγκόλληση των σχέσεων των πολιτών με την κυβέρνηση και να αυξήσουν την εμπιστοσύνη στους κρατικούς θεσμούς. Εάν οι αμερικανοί μπορέσουν να διαβουλεύονται με ευαισθησία γύρω από κρίσιμα θέματα και οι πολιτικοί ηγέτες λαμβάνουν σοβαρά υπόψιν τα λεγόμενά τους, αυτό θα είναι μια προφανής επιβεβαίωση ότι η κυβέρνηση πραγματικά νοιάζεται γι αυτό που σκέφτονται οι απλοί πολίτες.

buzz it!

Δευτέρα 15 Οκτωβρίου 2007

Για Ένα Νέο Ξεκίνημα


Το εκλογικό αποτέλεσμα της 16ης Σεπτεμβρίου, όπου το ΠΑΣΟΚ έλαβε ποσοστό 38% των ψήφων, ειδώθηκε μέχρι σήμερα σαν κρίση, αλλά όχι σαν ευκαιρία. Οι αιτιακές συνιστώσες του αποτελέσματος επιχειρείται να συνοψισθούν σε ένα πρόσωπο, αυτό του προέδρου, του οποίου ο ρόλος και σε περίπτωση νίκης και σε περίπτωση ήττας είναι καταλυτικός, δεν είναι όμως αποκλειστικός.
Μια υπεύθυνη πολιτική προσέγγιση επιβάλλει να επιμεριστούν οι ευθύνες στο συνολικό ‘προϊόν ΠΑΣΟΚ’ με ειλικρίνεια και πολιτική γενναιότητα, λαμβάνοντας υπόψη την ιστορική διαδρομή, την κυβερνητική του περίοδο και την σύγχρονη εσωτερική και διεθνή συγκυρία.
Η συζήτηση επιδιώκεται να παραμείνει στο σήμερα, να μην καταδυθεί στις παθογένειες του ‘νικηφόρου’ ΠΑΣΟΚ, να μην αναζητήσει το νήμα της σταδιακής κοινωνικής στροφής προς το συντηρητισμό τόσο στην Ελλάδα όσο και παντού, να μην αγγίξει τις καθεστωτικές πρακτικές, τον πραγματικό και υποτιθέμενο πλουτισμό και τη διαφθορά στελεχών, στελεχών που ήταν ενδεχομένως ταυτόχρονα αξιωματούχοι στο κόμμα και το κράτος. Έτσι, ενώ οι ευθύνες είναι προφανώς ευρείες, κάποιοι επιθυμούν να αιωρούνται συνεχώς μέσα στο ιστορικό υγρό, παραμένοντας οι ίδιοι αδιάβροχοι.
Η λογική όμως, που θεωρεί πως όλα ήταν καλά μέχρι το 2004 που ο λαός έπαψε να εμπιστεύεται στο ΠΑΣΟΚ την εξουσία, δεν είναι μόνο ρηχή, απλουστευτική και επιπόλαιη αλλά αποκρύπτει τον ολέθριο για πολιτικό σχηματισμό κίνδυνο της ταύτισης της ύπαρξής του με την εξουσία. Η ανάληψη της ευθύνης της εξουσίας, οφείλει να είναι η φυσική συνέπεια της έκφρασης πλειοψηφικών κοινωνικών ρευμάτων, να είναι δηλαδή το αιτιατό και όχι το αίτιο ύπαρξης ενός κόμματος.

Θεωρούμε πως η κοινωνία συντηρητικοποιήθηκε

• γιατί οι διεθνείς συνθήκες, με την οικονομική παγκοσμιοποίηση και την κυριαρχία του οικονομικού φιλελευθερισμού δημιούργησαν το κατάλληλο γι’αυτή την εξέλιξη πλαίσιο,
• γιατί ένας ισχυρός πυρήνας 'κυβερνητικής' λογικής του ΠΑΣΟΚ, απορροφημένος από την διαχείριση της εξουσίας, υποτίμησε τα σημάδια της φθοράς και των νέων προκλήσεων,
• γιατί αυτό το παράλληλο με το Κίνημα, προσωποπαγές ΠΑΣΟΚ, δεν αντιστάθηκε στην καθιέρωση ελιτίστικων ομάδων στο κόμμα και το κράτος, που το μόνο που τις ενδιέφερε ήταν η επιβίωση και αναπαραγωγή τους,
• γιατί δεν ανανέωσε το πολιτικό του δυναμικό με αποτέλεσμα γενεές ολόκληρες από την κοινωνία να μην αντιπροσωπεύονται,
• γιατί υστέρησε στην αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου προς τους ασθενέστερους,
• γιατί κάποιοι λειτούργησαν σαν μεσίτες κρατικών υπηρεσιών, διαφθείροντας έτσι την ίδια την κοινωνία,
• γιατί ενώ απομάκρυνε τον πολίτη από την παραγωγή πολιτικής, στο τέλος κάποιοι αποφάνθηκαν ότι οι πολίτες είναι αδιάφοροι, ειδικά οι νέοι,
• γιατί κάποιοι ενοχοποίησαν τελικά αυτούς που δεν είναι αδιάφοροι, αλλά διαφορετικοί,
• γιατί εκείνο το ΠΑΣΟΚ γύρισε σε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας την πλάτη.


Αυτοί που οδήγησαν ή συνέβαλλαν σε όλα αυτά, σήμερα επικυρώνουν την υστέρησή μας. Οποιαδήποτε αναφορά σε μια κοινή ευθύνη για όσα έχουν συμβεί, το «εμείς» που φταίμε για όλα αυτά, είναι αναγκαστικά απλουστευτική. Στην πορεία και τη διαδρομή αυτή, υπάρχουν και ατομικές και προσωπικές ευθύνες. Δεν μοιραζόμαστε όλοι ισότιμα τον προσανατολισμό και την εφαρμογή των πολιτικών, ούτε κατά συνέπεια και τις ευθύνες.

Τίποτα στο ΠΑΣΟΚ δεν είναι πια εύκολο, γιατί χάθηκε σωρευτικά, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, το momentum της ήπιας προσαρμογής στις νέες πραγματικότητες.

Το πολιτικό κεφάλαιο της 3ης του Σεπτέμβρη έχει πλέον υποθηκευθεί. Ιστορικά, θα μένει πάντα εκεί για να μας διδάσκει πώς σε μια δύσκολη συγκυρία, εκφράστηκαν και ενοποιήθηκαν κοινωνικές, δημοκρατικές δυνάμεις, πώς απέκτησαν προγραμματική υπόσταση και πώς αξίωσαν την ευκαιρία για την υλοποίησή τους.

Αλλά σήμερα, μια νέα διακήρυξη είναι απαραίτητη. Μια ιδεολογική επανίδρυση του κινήματος που θα επαναφέρει τους πάντες στην ίδια αφετηρία,

• καταργώντας στεγανά και επετηρίδες, αυλικούς και βαρόνους,
• κρατώντας το νήμα των πάγιων και διαχρονικών αρχών και αξιών του κινήματος, όπως η πίστη στην αυτο-οργάνωση, δηλαδή με σημερινούς όρους στην κοινωνία των πολιτών. Όπως στον κοινωνικό έλεγχο της εξουσίας, δηλαδή στην κοινωνική λογοδοσία. Όπως στη συμμετοχή των πολιτών για να μην παράγεται η πολιτική ερήμην τους και εις βάρος τους, δηλαδή στη συμμετοχική δημοκρατία,
• επαναφέροντας και πάλι σε ισχύ, χαμένες αρχές όπως αυτήν της αλληλεγγύης των γενεών,
• εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα τις παλιές, με νέες αξίες και αρχές που προέκυψαν από την κοινωνική εξέλιξη, όπως της οικο-ανάπτυξης, της ανάπτυξης δηλαδή που σέβεται το περιβάλλον και λαμβάνει χώρα με όρους αειφορίας. Όπως της ψηφιακής επανάστασης που αντιμάχεται τα γνωστικά χάσματα της κοινωνίας και της οικονομίας. Όπως της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, του τρόπου δηλαδή να κυβερνάς με διαφάνεια και χωρίς γραφειοκρατία. Όπως της αξιολόγησης προσώπων και διαδικασιών, με όρους ποιότητας, οριζόντια και κάθετα (ποιότητα παντού).

Πάνω σε τέτοιες αρχές και αξίες θα σφυρηλατηθεί και θα εξασφαλιστεί η ενότητα του ΠΑΣΟΚ και όχι πάνω σε ‘κατάλληλα’ πρόσωπα και στρατηγικές που εκπονούνται σε κλειστά γραφεία, εκφέρονται προνομιακά από τα ΜΜΕ και υποστηρίζονται από εξωπολιτικά, οικονομικά συμφέροντα.

Για όλους εμάς που εκφραζόμαστε από τα ανωτέρω, η επιλογή στις εκλογές της 11ης Νοεμβρίου είναι προφανής. Είναι μια επιλογή συνεπής στην κοινή μας ιστορία και την επιθυμητή προοπτική που αντί για την εξουσία έχει να κάνει με το περιεχόμενο της, αντί για την φιλοδοξία έχει να κάνει με τις αρχές μας, αντί για τα πρόσωπα έχει να κάνει με τις δομές μιας ελπιδοφόρας πολιτικής λειτουργίας.

Γνωρίζουμε ότι οι προκλήσεις και οι απαιτήσεις της επόμενης μέρας, μετά την εσωτερική εκλογική διαδικασία, θα είναι μεγαλύτερες, και συνθετότερες. Η οργανωτική ανασύνταξη, η διαμόρφωση των θέσεων, η αποσαφήνιση των πολιτικών προσανατολισμών, η ιεράρχηση των ρήξεων θα είναι το αποτέλεσμα της συλλογικής μας νοημοσύνης. Η επιλογή του προσώπου που ήταν και είναι επιλογή πολιτική, μεταθέτει στο νέο πρόεδρο και τη συγκεκριμένη ευθύνη. Σε μια τέτοια υπεύθυνη και πολιτική διαδικασία, η εκλογή, δεν πρέπει να θεωρείται λευκή επιταγή ούτε αναγνωρίζει το δικαίωμα σε διχαστικές ή προσωπικές στρατηγικές.

Προσυπογράφοντας το κείμενο αυτό, δηλώνουμε την προσήλωσή μας στις αξίες μιας ανανεωμένης και σύγχρονης κεντροαριστεράς.

buzz it!

Τετάρτη 10 Οκτωβρίου 2007

Transit

Δανείζομαι σήμερα λίγο από τη δουλειά της -εξαιρετικής σε κάθε περίπτωση- Rosaire Appel, για τις ανάγκες αυτού του ποστ. Ο λόγος είναι εδώ: οι φίλοι μου γνωρίζουν πως έχω χαρακτηρίσει εδώ και πολύν καιρό τον Βαγγέλη Βενιζέλο ως 'transit'. Ο λόγος είναι ότι μου θύμιζε πάντα τις αίθουσες transit των αεροδρομίων. Όλοι περνούν από εκεί αλλά κανείς δε μένει. Το γιατί θα πρέπει να αναζητηθεί στην ψυχοσύνθεση του ιδίου του πρωταγωνιστή μας. Ο ΒΒ είναι καταρχάς μια έντονη, ισχυρή, δομημένη προσωπικότητα και σαν τέτοια, κατακτά εύκολα τον αρχικό σεβασμό (άρα, όλοι, ή εν πάσει περιπτώσει πολλοί, θα πάνε, αρχικά, προς τα εκεί). Άνθρωπος ιδιαίτερα ικανός στο one-man show, αποδεικνύεται όμως ισχνός και αδέξιος στη συλλογική δουλειά. Έχει συνηθίσει να παρασέρνει ό,τι βρίσκεται γύρω του, γιατί μέσα από αυτήν την παιδική θα έλεγα και ιδιότυπη 'αθλοπαιδιά', εισπράττει την αυτοεκτίμησή του. Συνθλίβοντας με το βάρος του όποιον βρίσκεται δίπλα του, άρα και αυτούς που αρχικά συνελήφθησαν από τον αναμφισβήτητο μαγνητισμό του, προκαλεί τη φυγή τους και έτσι, μοιάζει καταδικασμένος σε μια πολιτική ερημία για την οποία είναι εξ' ολοκλήρου υπεύθυνος ο ίδιος.
Ο τρόπος που χθες παραβίασε την αποφασισμένη στρατηγική της πλευράς του και παρασύρθηκε σε εξαιρετικά βλαπτικές για τον ίδιο και την υποψηφιότητά του δηλώσεις, αποκαλύπτουν, μεταξύ άλλων, πως ο άνθρωπος αυτός δεν είναι team worker. Οι ιοβόλες δηλώσεις Λοβέρδου, ενός δηλαδή εκ των σημαντικότερων υποστηρικτών του, απλά προαναγγέλουν την καταδίκη του σε πολιτική μοναξιά, δηλαδή σε ουσιαστικό παραγκωνισμό από τις πρωτεύουσες, vip θέσεις της πολιτικής. Το θέμα είναι πόσο θόρυβο είναι διατεθειμένος να κάνει μετά την αναγγελία της ποινής του. Πάντως, θα είναι 'θόρυβος', αλλιώς artifact.

buzz it!

The Network Effect

Το παρακάτω άρθρο μου, πρωτοαναρτήθηκε στο diablog, στις 12 Νοεμβρίου 2006. Ξαναδιαβάζοντάς το, το βρήκα επίκαιρο. Έκανα μία-δύο ελλάσσονες διορθώσεις και νάτο!
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Όταν ανακαλύφθηκε και κατασκευάστηκε η πρώτη τηλεφωνική συσκευή, ήταν αναμφισβήτητα ένα τεχνολογικό επίτευγμα. Η λειτουργική της όμως αξία ήταν μηδενική. Γιατί δεν υπήρχε δεύτερη. Πού να τηλεφωνήσει ο ιδιοκτήτης της; Έπρεπε να συμβούν δύο πράγματα. Πρώτα να πολλαπλασιαστούν οι συσκευές, όσο περισσότερες τόσο το καλύτερο. Και δεύτερον, και εξίσου σημαντικό, έπρεπε να δημιουργηθούν τηλεφωνικοί κατάλογοι για να μπορεί κανείς να βρίσκει το νούμερο της συσκευής του ανθρώπου που ήθελε να καλέσει. Μόλις οι προϋποθέσεις αυτές εκπληρώθηκαν σε ικανό βαθμό, η αξία της εφεύρεσης εκτινάχθηκε στα ύψη. Το φαινόμενο ονομάστηκε ‘network effect’ και έκτοτε έχει επαναληφθεί πλειστάκις.

Τελικά, είναι το δίκτυο που προσδίδει την αξία και τη δυναμική στις καλές ιδέες. Αυτή τη γνωστή εδώ και πολλές δεκαετίες αλήθεια, φαίνεται να παραγνωρίζει η ηγεσία του σημερινού ΠΑΣΟΚ. Πώς αλλιώς να ερμηνεύσει κανείς την αδιαφορία της για αυτούς που είναι φορείς παρόμοιων και ανάλογων με αυτήν ιδεών;

Όταν ο Γιώργος Παπανδρέου ανέλαβε την προεδρία του κινήματος εμπλούτισε την ιδεολογική δεξαμενή αυτού με έννοιες που το έφεραν σε αρμονία με την παγκόσμια πρωτοπορία στο χώρο της κεντροαριστεράς. Για παράδειγμα, οι έννοιες της συμμετοχικής δημοκρατίας και της κοινωνικής λογοδοσίας, ενώ βρίσκονται στο επίκεντρο των σύγχρονων, παγκόσμιων, κεντροαριστερών αναζητήσεων, απουσίαζαν από το πολιτικό λεξιλόγιο της “προ-ΓΑΠ” εποχής. Ο πολιτικός αυτός λόγος, είτε συναντήθηκε με φορείς του που δεν είχαν τη δυνατότητα να τον επιβάλλουν νωρίτερα (όπως ο ίδιος ο ΓΑΠ πριν γίνει πρόεδρος), είτε έπεισε για την ορθότητά του, πολλούς. Όσο όμως περισσότερους πείθει, τόσο η πιθανότητα οι ιδέες αυτές να γίνουν κάποτε πραγματικότητα, αυξάνει. Αλλά αν όλοι αυτοί δεν σχηματίσουν μια ταξινομημένη βάση δεδομένων, ένα δίκτυο με ονόματα και επώνυμα, έναν εικονικό ‘τηλεφωνικό κατάλογο’, τίποτα δεν θα γίνει. Κάποιοι θα ερμηνεύσουν την αλληγορική πρόταση δημιουργίας ‘τηλεφωνικού καταλόγου’ ως διχαστική προσπάθεια συγκρότησης ιδιότυπων 'στρατευμάτων' εντός του κινήματος, δηλαδή ως προσπάθεια ελέγχου (αν όχι άλωσης) του κινήματος. Βλακείες! Γιατί η τάση της συσπείρωσης γύρω από μιά πλατφόρμα, είναι εγγενής στην πολιτική ζωή και δράση. Γι αυτό άλλωστε υπάρχουν κόμματα! Στα δε κόμματα εξουσίας, ως πολυσυλλεκτικά, είναι φυσικό να υπάρχουν επιμέρους τάσεις. Όταν αυτές εκφράζουν πολιτικές ιδέες και δεν συνιστούν συσπειρώσεις άλλων συμφερόντων, κυρίως οικονομικών, τότε εμπλουτίζουν την ιδεολογική δεξαμενή και άρα και τη συνολική δυναμική του κόμματος.
Ακόμη περισσότερο, τα σύγχρονα ρεύματα ιδεών, ενώ οντολογικά ανήκουν στον ίδιο ποταμό (του Ηράκλειτου) με τα παλιότερα, είναι αυτά που έχουν την ευθύνη να βρουν τις νέες διεξόδους. Αλλά σήμερα έχουμε κατακλυστεί είτε από απομεινάρια παλιών ρευμάτων, είτε από ομαδούλες θλιβερών παραγοντίσκων συνασπισμένων γύρω από κάποιον αδιάφορο βουλευτή ή πολιτευτή. Το μόνο αντικείμενο όλων αυτών είναι η δική τους πολιτική λαθροβίωση και σε καμία περίπτωση ο θρίαμβος των ιδεών. Όλοι αυτοί ακυρώνουν, όχι μόνο τον πολιτικό λόγο του ΓΑΠ, αλλά και αυτόν τον ίδιο.


Ο Γιώργος Παπανδρέου έχει αναμφισβήτητες πολιτικές ποιότητες και ορατά πολιτικά ελαττώματα, όπως ΟΛΟΙ οι ηγέτες άλλωστε. Το αν το mix ποιοτήτων και ελαττωμάτων είναι συμβατό με τις συγκυρίες θα το δείξει η ιστορία και σε καμία περίπτωση δεν είναι αντικείμενο του παρόντος άρθρου. Το, κατά τη γνώμη μου, σφάλμα του να αγνοείς τους πολλαπλασιαστές του πολιτικού σου λόγου, είναι σήμερα το αντικείμενό μου. Γιατί αν ο ΓΑΠ θελήσει να κάνει αύριο ένα ταξίδι στα Κύθηρα, ξέρει άραγε σε ποιόν να τηλεφωνήσει εκεί;

buzz it!

Κυριακή 7 Οκτωβρίου 2007

Ο Δρόμος για το ΠΑΣΟΚ του Αύριο


Ο νόμος 1397 του 1983, ο ιδρυτικός δηλαδή του Εθνικού Συστήματος Υγείας, είναι ένα από τα σημαντικότερα και προοδευτικότερα νομοθετήματα της πρώτης κυβερνητικής τετραετίας του ΠΑΣΟΚ. Τότε που το όραμα της αλλαγής ήταν ακόμη ζεστό και κάποιοι άγνωστοι πολιτικοί έδιναν τον καλύτερο εαυτό τους για να το κάνουν πράξη. Εν προκειμένω, ο Παρασκευάς Αυγερινός. Ο νόμος αυτός θεσμοθετούσε μια σειρά εννοιών, πρωτοποριακών για την εποχή του: η υγεία κοινωνικό αγαθό και όχι εμπόρευμα, η αποκέντρωση των υπηρεσιών, η ισότητα στην πρόσβαση, ο κοινωνικός έλεγχος της περίθαλψης και άλλες. Ο 1397 δεν υλοποιήθηκε ποτέ σε όλη του την έκταση, βιάζοντας την επιθυμία του νομοθέτη και βλάπτοντας έτσι το συμφέρον της δημόσιας υγείας, έστω και αν η τμηματική εφαρμογή του συνιστούσε ήδη μια μικρή επανάσταση με έντονα θετική προστιθέμενη κοινωνική αξία.
Αυτό που σήμερα τραβά το ενδιαφέρον είναι αυτό που το 1983 λεγόταν κοινωνικός έλεγχος και σήμερα λέγεται κοινωνική λογοδοσία. Στα άρθρα 3,4,6,7 και 9 καθιερώνεται η κοινωνική λογοδοσία μέσω της περιφερειακής συγκρότησης και της σύνδεσης με τις τοπικές κοινωνίες, τόσο άμεσα με τη συμμετοχή εκπροσώπων των Τοπικών Ενώσεων Δήμων και Κοινοτήτων, όσο και εμμεσότερα, μέσω εκπροσώπων της ΚΕΔΚΕ (για όποιον ενδιαφέρεται, ανέβασα το νόμο εδώ --> δεξί κλικ --> αποθήκευση ως). Ασχολούμαι με αυτό, λόγω του απαξιωτικού σχολιασμού που τυγχάνουν οι ιδεολογικές θέσεις του Γιώργου Παπανδρέου από κάποιους πολιτικούς ηρακλειδείς με μέγεθος μικρογραφίας. Άκουσα πρόσφατα, αποτυχόντα τέως βουλευτή, δια ζώσης αλλά και τηλεοπτικά (τοπικό κανάλι) να χαρακτηρίζει την ιδεολογία της τελευταίας τριετίας ‘κοσμοπολιτικό υπερπροοδευτισμό’, φέρνοντας το παράδειγμα της κοινωνικής λογοδοσίας. Δεν θα σταθώ στην αντιφατική και άκυρη νοηματικά έκφραση που επέλεξε, μια έκφραση μηδενικού νοήματος, θα σταθώ στο γεγονός ότι ο ίδιος, ως πολιτικός και παρά το ότι είναι γιατρός, αποδεικνύεται ότι συναντήθηκε μεν με τις έννοιες αυτές από πολύ παλιά, αλλά δεν γνωρίστηκε ποτέ μαζί τους, δεν τις κατέκτησε, δεν καταγράφηκαν στο πολιτικό του συνειδητό. Αυτός αλλά και άλλοι σήμερα, τοποθετούμενοι απέναντι στις έννοιες αυτές, δεν αποδεικνύουν παρά το ότι υπήρξαν προϊόντα ενός πολιτικού εργαστηρίου όπου δεν πρυτάνευαν το ήθος και οι ιδέες, αλλά ο κυβερνητισμός και οι προσωπικές στρατηγικές. Κι αν δεν γεννήθηκαν μέσα σ’ αυτόν τον κομματικό σωλήνα, ανδρώθηκαν μέσα σ΄αυτόν.
Τι αντιπροσωπεύουν σήμερα τέτοια στελέχη; Ποιες εγγυήσεις μας παρέχουν για το μέλλον; Πώς αυτό που δεν κατάλαβαν εδώ και δύο δεκαετίες, θα γίνει τώρα κτήμα τους;




Μην κοροϊδευόμαστε. Το διακύβευμα για το ΠΑΣΟΚ δεν είναι αν θα επιστρέψει σύντομα ή όχι στην εξουσία. Αυτό ενδιαφέρει μόνο όσους ζούσαν από το ‘καθεστώς ΠΑΣΟΚ’ και που τώρα είναι όλοι, συντεταγμένα στρατευμένοι ενάντια στο Γιώργο Παπανδρέου. Το διακύβευμα είναι να βρει η παράταξη τις κοινωνικές της ρίζες, να ξαναπιάσει το νήμα των οραμάτων μιας κοινωνίας ριζικά διαφορετικής από αυτήν του ’70 και του ’80. Άκουσα με ενδιαφέρον, αλλά δεν μπορώ να πω και με έκπληξη, τον Βαγγέλη Βενιζέλο να λέει ότι δεν υπάρχει ‘δίκαιη κοινωνία’, μόνο δικαιότερη. Τεχνικά, έχει δίκιο. Αλλά η ‘Δίκαιη Κοινωνία’, είναι το όραμα που είναι απαραίτητο για να συναθροιστούν οι αναγκαίες κοινωνικές δυνάμεις, ώστε να προκύψει τελικά μια δικαιότερη κοινωνία. Αρνούμενοι το όραμα, ευνουχίζουμε την κοινωνική δυναμική, εξισωνόμαστε με τους κλητήρες της ιστορίας, τους διεκπεραιωτές της διαχείρισης, τους ηθοποιούς μιας κάποιας μεταρρυθμιστικής παράστασης χωρίς ήθος, τις μαριονέτες του σημαίνοντος αλλά ποτέ του σημαινομένου.
Ας γίνω όσο πιο σαφής μπορώ: γνήσιο προοδευτικό όραμα χωρίς κοινωνική λογοδοσία, χωρίς συμμετοχική δημοκρατία, χωρίς οριζόντια διαβούλευση, δεν υπάρχει. Και οι έννοιες αυτές, όπως απέδειξα με το παράδειγμα του ιδρυτικού νόμου του ΕΣΥ, βρίσκονται βαθιά καταγεγραμμένες μέσα στο γονιδίωμα του κινήματος, που για να κερδίσει το μέλλον του, πρέπει να αποβάλλει τις καθεστωτικές και τις κρατικιστικές του ‘ουλές’.

buzz it!