Και ο Αυγείας Βασιλιάς Ήταν

Ο βασιλιάς της Ήλιδος Αυγείας, δεν είχε πάθος με την καθαριότητα. Οι στάβλοι του είχαν κατά το μύθο, πάνω από 30 χρόνια να καθαριστούν. Αυτό δεν ήταν το μόνο ελάττωμά του. Ο τύπος ήταν και απατεώνας. Παρότι ο Ηρακλής τήρησε τα υπεσχημένα και καθάρισε τους στάβλους του από την κοπριά σε μία και μόνο ημέρα, αυτός αρνήθηκε να τηρήσει το δικό του μέρος, που συνίστατο στο να δώσει το 1/10 του κοπαδιού του (300 γελάδια) ως αμοιβή. Ακόμα και όταν ενόψει δίκης, έμαθε πως ο γιος του Φυλέας θα κατέθετε εναντίον του, εκδίωξε το γιο του και τον Ηρακλή από την Ήλιδα. Ο τελευταίος που δεν σήκωνε και πολλά-πολλά, επέστρεψε μετά από χρόνια και θανάτωσε τον βρωμύλο Αυγεία.
Όταν αναπολεί κανείς το μύθο, δεν πάει ο νους του στις ευθύνες του κοπαδιού. Όλοι τα βάζουν με τον Αυγεία. Ίσως γιατί από τότε που υπάρχουν κοπάδια, αυτά βρωμίζουν τους χώρους συγχρωτισμού τους. Να αλλάξει το κοπάδι συνήθειες, δε γίνεται. Να γίνει πιο επιμελής ο Αυγείας όμως, γίνεται.
Στη σημερινή εποχή, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Το κοπάδι βρωμίζει πολύ την πόλη (και όχι μόνο). Αλλά τώρα η ευθύνη είναι και δική του. Ο σημερινός 'βασιλιάς' δεν έχει πολλές επιλογές. Οι πολίτες όμως έχουν. Ο καθένας για τον εαυτό του. Η μη επίδειξη σωφροσύνης από τους πολίτες στην παραγωγή και διαχείριση των οικιακών απορριμμάτων, δεν μπορεί να καταλήγει στο πρόσωπο του δημάρχου. Δεν υπάρχουν πια Αυγείες. Μόνο γελάδια.
Δεν αμφισβητώ ότι η ενδελεχής μελέτη του ζητήματος είναι περισσότερο από απαραίτητη. Αυτό όμως δεν είναι και τόσο δύσκολο γιατί υπάρχουν άλλοι δήμοι, εδώ και στο εξωτερικό που έχουν κάνει πολύ δρόμο (πχ Ελευσίνα) και μπορούν να μας παραδειγματίσουν. Στις 12 Ιουλίου 2007 θα γίνει στο Manchester στην Αγγλία, μια ημερίδα σχετική με τη διαχείριση απορριμμάτων από την τοπική αυτοδιοίκηση. Μία από τις πολλές που γίνονται συνέχεια, σε όλον τον κόσμο. Βάλτε "local government waste management" στο google και θα δείτε πόσο πλούσιο υλικό θα βρείτε. Το μόνο που δεν μπορεί να επικαλεστεί λοιπόν ο δήμος μας είναι η άγνοια. Και απ' όσο καταλαβαίνω, δεν την επικαλείται. Αλλά αν πιστεύει ότι έχει να κάνει με πολίτες και όχι με γελάδια, τότε πρέπει και να συνομιλήσει μαζί τους, να ταυτοποιήσει τις κακές πρακτικές τους, να ενδυναμώσει τις καλές, να τους εκπαιδεύσει σε νέες. Γιατί ακόμα κι αν υιοθετήσει τις βέλτιστες τεχνικές παγκοσμίως, αν δεν κερδίσει τη συνεργασία των πολιτών, δεν θα έχει καταφέρει τίποτα. Να γιατί τα απορρίμματα δεν μπαίνουν ποτέ μέσα σε ένα φάκελλο, όσο παχύς κι αν είναι.
Υπάρχει βέβαια και η εναλλακτική μέθοδος: να βγάζει με αυταρχισμό τους υπαλλήλους καθαριότητας στο δρόμο ο αντιδήμαρχος καθαριότητας, και μετά να καλεί τις κάμερες για να καταγράψουν πόσο επαρκής είναι. Προς το παρόν, βλέπουμε αυτό το δεύτερο (και ΣΥΣΣΩΜΟΣ ο τοπικός τύπος, έντυπος και ηλεκτρονικός, να επαινεί τον φον βλακουλάκη! γι αυτό και φυτοζωεί, γιατί απευθύνεται σε γελάδια). Εμείς όμως επιθυμούμε το πρώτο, και θα επαναλαμβάνουμε μονότονα αλλά σταθερά ότι χωρίς τον πολίτη συμμέτοχο (και όχι χειροκροτητή, θεατή, ακροατή ή αναγνώστη μόνο) δεν θα κάνουμε τίποτα!

Μασκαρευτείτε!

Μασκαρευτείτε! Αυτές τις μέρες, κανείς δεν θα σας παρεξηγήσει!

Πώς να Κρυφτείς απ' τα Παιδιά - 2

Σβήστε την πρώτη πρόταση: "Εγώ μένω στην Κόρινθο" και διαβάστε το υπόλοιπο. Τι συνάγεται εύκολα; Ότι η μαθήτρια δεν μένει στην Κόρινθο, αλλά απλά την επισκέφθηκε. Τι από τα δύο ισχύει; Εξαρτάται πώς το βλέπει κανείς. Η αλήθεια είναι ότι η μαθήτριά μας μένει στην ποσειδωνία. Είναι η ποσειδωνία Κόρινθος; Δεν ξέρω, εσείς τι λέτε;

Πώς να Κρυφτείς απ' τα Παιδιά

Ο Δημήτρης δεν βγαίνει συχνά έξω στην πόλη.
Ίσως γιατί δεν μπορεί να παίξει. Και τα παιδιά, παίζουν.
Πού να παίξει;
Πώς στο διάβολο καταφέραμε να γίνουμε τόσο υλιστές, τόσο φιλάργυροι, τόσο θιασώτες της ελεύθερης αγοράς, που χρεώνουμε στα παιδιά το παιχνίδι;

Η Ευθύνη της Κίνησης Πολιτών

Μου επεσήμανε ένας φίλος και διάβασα και στον τοπικό τύπο ότι η Κίνηση Πολιτών κατέθεσε έναν ολοκληρωμένο φάκελο με προτάσεις για τη διαχείριση των απορριμάτων στον ίδιο το δήμαρχο. Δεν είμαι σίγουρος αυτή τη στιγμή αν δόθηκε και κάποια συνέντευξη τύπου. Ακόμη κι αν δόθηκε είναι μεν θετικό αλλά όχι και κάτι το ιδιαίτερο. Θετικές είναι όλες οι προτάσεις που κατατίθενται, από όπου κι αν προέρχονται. Γιατί συμβάλλουν στον διάλογο. Το ζήτημα είναι σε ποιόν διάλογο; Αυτόν του δημοτικού συμβουλίου με τις γνωστές ισορροπίες; Το ουσιαστικό ήταν και θα είναι πάντα ο διάλογος στην κοινωνία. Ναι, μην απορείτε, αυτός που ΔΕΝ γίνεται! Και ακριβώς επειδή δεν γίνεται, καταλήγουμε στα ψηφοδέλτια των κάτω του μετρίου.

Ζούμε τον πολιτικό μεσαίωνα της κομματικής νομενκλατούρας. Συμπαθείς τις πιό πολλές φορές αλλά γραφικές φιγούρες ανθρώπων που αναζητούν την αυτοεκτίμησή τους μέσα από ένα κομματικό όργανο ή ψηφοδέλτιο. Την αυτοεκτίμηση που η υπόλοιπη ζωή τους στάθηκε τόσο φειδωλή να τους χαρίσει. Παρατηρεί κανείς τις φυσιογνωμίες τους καθώς πλανάρουν (δεν περπατούν πια) στον πεζόδρομο και διαπιστώνει πώς είναι μπολιασμένες από έναν αέρα επιτυχίας και –επιτέλους- καταξίωσης. Τώρα παίρνουν την εκδίκησή τους για τους μέτριους ή και κακούς βαθμούς στο σχολείο, τώρα εκδικούνται για το σάλιο που ξόδεψαν για να διοριστούν, τώρα ρεφάρουν για χρόνια και χρόνια καταπίεσης, τώρα ζούνε τον κολοφώνα της πενιχρής καριέρας τους και έχουν το δικαίωμα να το γιορτάσουν. Στην πλάτη της πόλης, βέβαια.

Γι αυτό η Κίνηση Πολιτών και εσείς ως ηγέτης της κε Κασίμη, έχετε μιά υποχρέωση: να εμβολιάσετε με τις παρεμβάσεις σας το διάλογο στη βάση, στην κοινωνία. Πολύ καλά κάνατε ασφαλώς και καταθέσατε το φάκελό σας στο γραφείο του δημάρχου. Ελπίζω και εύχομαι να ήταν αρκούντως τεκμηριωμένος. Αλλά είμαι βέβαιος ότι δεν ανακαλύψατε και την Αμερική. Προτάσεις ήδη υλοποιημένες αλλού είμαι σίγουρος πως καταθέσατε και συμπεράσματα από την πλούσια εμπειρία άλλων. (Αυτό κάνει -ή τουλάχιστον προσπαθεί- και αυτό το ιστολόγιο).

Θέλω με όλα αυτά να καταθέσω έναν προβληματισμό: μήπως πέραν της πεπατημένης των θεσμών, είναι καιρός να ανακαλύψουμε πιο καινοτόμες μεθόδους πολιτικού διαλόγου; Συμφωνείτε άραγε ότι η αναγέννηση του κοινωνικού διαλόγου είναι ουσιαστική προϋπόθεση για την αναβάθμιση της τοπικής πολιτικής σκηνής;

Αν ναι, τότε μπράβο για το φάκελο, μπράβο και για τους επόμενους που σίγουρα θα καταθέσετε, αλλά κάτι άλλο είναι αυτό που περιμένουμε. Ελπίζω ότι η παροδική εξαφάνιση της ιστοσελίδας της Κίνησης να προμηνύει ακριβώς αυτό και όχι απλά για να συμπεριλάβει ένα ανακοινωθέν για τα πεπραγμένα. Γιατί επισημαίνω πως αυτά, όπως και η έκδοση εφημερίδας κτλ είναι top-to-bottom δράσεις, ενώ αυτό που χρειαζόμαστε είναι κατά την κρίση μου, ακριβώς το αντίθετο.

Τα Blogs Επηρεάζουν τις Δημοτικές Πολιτικές

Η ιστορική πόλη του Newton στη Μασσαχουσέτη, δυτικά της Βοστώνης, έχει πληθυσμό περίπου 84.000 κατοίκων και είναι γνωστή ως “The Garden City”, δηλαδή η πόλη των κήπων ή η πόλη-κήπος. Στην πραγματικότητα, δεν είναι μία πόλη αλλά 13 χωριά! που συγκροτούν έναν χαλαρό αστικό ιστό. Στην πόλη αυτή φιλοξενούνται έξι πανεπιστημιακές σχολές, δύο συμφωνικές ορχήστρες, μία βιβλιοθήκη με 500.000 τόμους και ένα μουσείο ιστορίας σε κτίριο του 1809. Ανάμεσα στα αρκετά blogs που συντηρούν οι κάτοικοι αυτής της πανέμορφης πόλης και τα οποία έχουν ως κύριο αντικείμενο την καθημερινότητα, υπάρχει και ένα, σχετικά νέο, που ασχολείται με την τοπική, τη δημοτική πολιτική. Ονομάζεται “The Garden City”, a Newton community blog.
Ας πάμε λίγο πίσω. Από καιρό, το δημοτικό συμβούλιο σχεδίαζε την κατασκευή ενός νέου γυμνασίου-λυκείου στην περιοχή Newton north (δες εικόνα). Τα σχέδια εντυπωσιακά, αλλά όπως σχεδόν πάντοτε, υπήρχαν και αντιρρήσεις. Έτσι, στη λογική της κοινωνικής λογοδοσίας και αποδοχής, έγινε στις 27 Ιανουαρίου 2007 ένα τοπικό δημοψήφισμα (τις σχετικές λεπτομέρειες που είναι άκρως εντυπωσιακές και προκαλούν ταυτόχρονα θαυμασμό και θλίψη, μπορείτε να δείτε εδώ). Την προώθηση του σχεδίου υποστήριζε ο δήμαρχος και την ματαίωσή του μιά ομάδα πολιτών (καμία σημασία δεν έχει για μας ποιός είχε δίκιο ή όχι). Ο δήμαρχος χρησιμοποίησε μέσα κλασικής πολιτικής όπως καταχωρήσεις και συνεντεύξεις στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο, επιστολές στους κατοίκους, πλακάτ, αυτοματοποιημένες τηλεφωνικές ενημερώσεις κτλ που κόστισαν συνολικά 50.000$, όλα από προσφορές. Η αντίπερα όχθη, είχε στη διάθεσή της ελάχιστα χρήματα από συνεισφορές, ελάχιστα αυτοσχέδια πλακάτ, πολύ κέφι και ... ένα blog. Είχαν όμως και κάτι ακόμη: εσωτερική πληροφόρηση, καθώς ένα μέλος της επιτροπής του δήμου για το έργο, ανοιχτά και επώνυμα τροφοδοτούσε το blog με πληροφορίες από τις συνεδριάσεις και λειτουργούσε ως σύνδεσμος αφού μετέφερε ερωτήματα και απορίες που οι πολίτες κατέθεταν στο blog, στα μέλη της επιτροπής.
Έτσι, ενώ αρχικά το αποτέλεσμα φαινόταν αυτονόητο υπέρ της πλευράς του δημάρχου, τελικά το ‘όχι’ συγκέντρωσε το απροσδόκητο 41%. Δεν είναι η πρώτη φορά που ένα blog καταλύει πολιτικές διαμάχες. Στις ΗΠΑ, σε εθνικό επίπεδο, έχουμε το πρόσφατο παράδειγμα της νίκης των Δημοκρατικών για τη Γερουσία, που βασίστηκε εν πολλοίς στην ιδιοφυή στρατηγική του Howard Dean με τα blogs και ιδίως το Blog for America. Η κα Ségolène
Royal στη Γαλλία έσπευσε να μιμηθεί την πολιτική Dean, οδηγούμενη έτσι σε περιφανή επικράτηση έναντι των εσωκομματικών της αντιπάλων για το χρίσμα της προεδρίας. Μιά και μιλάμε για Γαλλία, σε θρίαμβο κατέληξε και η διαμάχη μεταξύ του blogger Christophe Grebert και του δημάρχου του Puteaux (προαστίου του Παρισιού), για την οποία μπορείτε να διαβάσετε στο έγκυρο ελληνικό blog πολιτικού διαλόγου diablog, ένα σύντομο αλλά περιεκτικό άρθρο!
Είναι πλέον βέβαιο! Τα blogs είναι κατ’ εξοχήν εργαλεία ενδυνάμωσης της φωνής και των δικαιωμάτων των πολιτών και ενίσχυσης της διαφάνειας. Ναι, δεν είμαστε Newton (εδώ είναι βαλκάνια), δεν είμαστε ούτε καν Puteaux, αλλά εγώ πιστεύω ότι μπορούμε να γίνουμε, διαφορετικά πρέπει να μετοικήσουμε! Το πιστεύει αλήθεια κανείς άλλος;

Ο Πρώτος Μήνας

Ένα μήνα μετά την ανάληψη των καθηκόντων από το νέο δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο, μπορεί ίσως να κάνει κανείς κάποιες πρώτες παρατηρήσεις.
Πρώτον, ο ορισμός των υπευθύνων ανά τομέα. Πολλά λόγια ακούστηκαν και πολύ μελάνι ξοδεύτηκε για τις ικανότητες των ανθρώπων που ανέλαβαν τις αντιδημαρχίες, τους επιμέρους τομείς, την προεδρία των δημοτικών επιχειρήσεων κτλ. Ένα σχόλιο: από αυτό το κοτέτσι, αυτά τα αυγά βγαίνουν. Η στελέχωση του ψηφοδελτίου ήταν γνωστή πριν τις εκλογές. Όσοι συνεπώς βιάζονται να κριτικάρουν το δήμαρχο για τις επιλογές του, πρέπει πρώτα να αναλογιστούν τι ψήφισαν οι ίδιοι και γιατί. Ενδεχομένως και γιατί δεν είναι οι ίδιοι στις θέσεις των ‘μη ικανών’ κατά την αντίληψή τους, ή γιατί δεν υπήρξαν πειστικές εναλλακτικές προτάσεις. Παραμένει επίσης κοινή λογική ότι όλοι, μα όλοι, θα κριθούν από το έργο τους και όχι αναγκαστικά από το παρελθόν τους. Τώρα αν οι πιθανότητες (probability) στατιστικά είναι εις βάρος τους, ας περιμένουμε πρώτα να τις επιβεβαιώσει η ζωή η ίδια. Διαφέρει επίσης πολύ η ένσταση για ένα ή δύο πρόσωπα από την συνολική απαξίωση όλων.
Δεύτερον, αλλά άρρηκτα συνδεδεμένο με το πρώτο. Είναι κρίμα για την πόλη που κάποιες προσωπικότητες δεν συμπεριλήφθηκαν στο μοίρασμα της πίτας της εξουσίας. Ο τέως δήμαρχος Νίκος Κουΐνης, φάνταζε ως η τέλεια επιλογή για την προεδρία της ΔΕΥΑΚ. Ο κος Φιλλιπίδης με τη μακροχρόνια προσφορά του στα πολιτιστικά, ή ο κος Καράγιωργας αλλά και άλλοι, θα πρόσφεραν τουλάχιστον περισσότερα εχέγγυα για το έργο τους.
Τρίτον, η αντιπολίτευση, η μειοψηφία. Ο κος Γιώτης κάτι με τις (απαράδεκτες για rookie) ειρωνείες του, κάτι με τις φήμες που κυκλοφορούν για το πολιτικό μέλλον του, μπορεί να αποδειχθεί η πατάτα της εικοσαετίας για το δήμο. Ελπίζω να διαψευστώ. Ο κος Κασίμης ξεκίνησε καλά, η Κίνηση Πολιτών δεν ξεκίνησε καλά. Η ιστοσελίδα της δεν έχει ενημερωθεί καθόλου μετά τις εκλογές. Αν αυτό συνεχιστεί, θα είναι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι ούτε Κίνηση συνιστά ούτε από Πολίτες (με Π κεφαλαίο) απαρτίζεται και πρέπει να αντιμετωπίζεται και να κρίνεται όπως και οι υπόλοιποι, ‘παραδοσιακοί’ θα έλεγε κανείς, σχηματισμοί. Η παράταξη του κου Θωμαΐδη απαρτίζεται από -παραζαλισμένους από το εκλογικό αποτέλεσμα- συμβούλους, που δεν έδειξαν ως τώρα τόσο πολύ διάθεση προσφοράς, όσο διάθεση στρατηγικών σχεδιασμών για το αύριο. Το σήμερα όμως είναι εδώ και δεν μπορεί να περιμένει τα σχέδια του κου Λουζιώτη, του κου Λούμπα, του κου Γιώτη ή οποιουδήποτε άλλου.
Το ίδιο ασφαλώς ισχύει και για το δήμαρχο και την πλειοψηφία. Έχω ξαναγράψει και το επαναλαμβάνω ότι ο νέος δήμαρχος δεν πρέπει να απολαύσει την ιδιότυπη και απαράδεκτη ανοχή που απήλαυσε ο προκάτοχός του, όταν το μηδαμινό έργο της πρώτης τετραετίας, δεν συνοδεύτηκε και από το ανάλογο εκλογικό κόστος.
Το ρολόι χτυπά, ο χρόνος μετράει, τα προβλήματα δεν περιμένουν.

Προσελκύοντας Δημότες

Η έλευση του προαστιακού σιδηροδρόμου στην πόλη μας οδήγησε σε μια μαζική ανάφλεξη αποφατικού προβληματισμού: Θα γίνουμε προάστιο της Αθήνας!!
Προς το παρόν, είμαστε καρα-επαρχία και εδώ ακριβώς είναι το πρόβλημα. Γιατί το θέμα απαιτεί σοβαρή αντιμετώπιση. Κατ’ αρχάς, θέλουμε να γίνουμε προάστιο της Αθήνας; Αν ναι, τι είδους; (προάστιο είναι η Πολιτεία, προάστιο και το Μενίδι). Αυτό ουσιαστικά σημαίνει: τι είδους ανθρώπους ενδιαφέρεσαι να προσελκύσεις; Αν βρούμε και το είδος, μετά πάλι θα μας μένει το σημαντικότερο κομμάτι του προβλήματος, άλυτο: πώς, με ποιες δράσεις, με ποια στρατηγική θα πετύχουμε το στόχο μας; Πώς θα επικρατήσουμε έναντι άλλων υπαρκτών ή μελλοντικών προαστίων; Τι χρηματοοικονομικοί πόροι απαιτούνται; Τι ανθρώπινο κεφάλαιο; Σε τι βάθος χρόνου;
Ας αλλάξουμε λίγο το μοτίβο. Το Montreal είναι μια πόλη με πληθυσμό ανάλογο της Αθήνας (κάτι λιγότερο από 4 εκατομμύρια). Βέβαια είναι πολύ πιο αραιοκατοικημένο αφού έχει πυκνότητα πληθυσμού 3.625 κατοίκους ανά τετρ. χιλιόμετρο, σε σχέση με τους 8.194 της μητροπολιτικής Αθήνας και τους 19.133 του δήμου Αθηναίων. Κι όμως, περισσότεροι από 20.000 Μοντρεαλινοί, εγκαταλείπουν κάθε χρόνο την πόλη για κάποιο προάστιο, με πρωταθλητή το Mirabel. Ο δήμαρχος του Mirabel Hubert Meilleur (αυτό είναι όνομα για δήμαρχο, αφού meilleur στα γαλλικά σημαίνει ‘ο καλύτερος’, αλλά κι ο δικός μας από όνομα δεν πάει άσχημα!), δηλώνει: «για πολλά χρόνια οι άνθρωποι δεν μπορούσαν παρά να εγκατασταθούν στο Montreal. Όλες οι δουλειές ήταν εκεί. Αυτό πια δεν ισχύει. Δημιουργήσαμε ένα πολύ δυναμικό βιομηχανικό πάρκο. 16.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται εκεί και το ποσοστό ανεργίας στο δήμο μας είναι 3,3%». Δηλαδή, πρακτικά πρόκειται για ανεργία τριβής. Αν σ’ αυτά προσθέσετε το άφθονο πράσινο, τους ανοιχτούς χώρους και το ανύπαρκτο κυκλοφοριακό πρόβλημα, δεν είναι ν’ απορεί κανείς που τόσοι άνθρωποι μετακομίζουν εκεί.
Ο δήμαρχος του Saint-Laurent, Alan DeSousa, προαστίου που δέχεται κι αυτό κόσμο από το downtown Montreal, δηλώνει με έμφαση «καταβάλλουμε μεγάλες προσπάθειες να κρατήσουμε χαμηλά το κόστος των κατοικιών, να βελτιώσουμε τις δημόσιες συγκοινωνίες και εργαζόμαστε εντατικά πάνω σ’ ένα πακέτο οικογενειακής πολιτικής που ελπίζουμε ότι θα είναι έτοιμο μέχρι το καλοκαίρι». Πώς είπατε; Οικογενειακή πολιτική; Ασφαλώς, αφού είναι για να μπορούν κυρίως τα παιδιά να μεγαλώσουν σε ένα πιο ανθρώπινο περιβάλλον, που λαμβάνεται μια τέτοια απόφαση. Τα δημογραφικά στοιχεία από το ινστιτούτο στατιστικής του Quebec επιβεβαιώνουν πως αυτοί που μετακομίζουν είναι είτε κάτω των 15 ετών (παιδιά), είτε μεταξύ 25 και 44 ετών (νέοι ενήλικες που έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους και έχουν μπει στην αγορά εργασίας).
Φαντάζεστε να μπορούσε η Κόρινθος να προσελκύει κάθε χρόνο μερικές εκατοντάδες νέες οικογένειες από την Αθήνα;
Θα ήθελα να ήξερα, γιατί όλα αυτά είναι ‘business as usual’ για μικρούς δήμους του Καναδά, αλλά είναι υπερβολές, τσάμπα κουβέντες, ανοησίες κάποτε, ανυπέρβλητα εμπόδια άλλοτε, για την πόλη μας. Ως πότε άραγε θα παραμένει ο πήχυς χαμηλά;

Ευρετήριο Άρθρων

Στο κείμενο αυτό θα βρείτε όλους τους τίτλους των άρθρων που έχουν αναρτηθεί σε αυτό το ιστολόγιο, από την έναρξή του. Οι τίτλοι λειτουργούν και ως σελιδοδείκτες για να μεταβαίνετε εύκολα στο άρθρο της επιλογής σας.


Η Ψήφος Μου
Οι Απαντήσεις του Γιώργου
Τα Ρέστα του Καραμανλή
Η ερώτησή μου στο Γιώργο Παπανδρέου
Ανοιχτή Συνέντευξη Γιώργου Α. Παπανδρέου στο Διαδίκτυο
Γιώργο, έλα να τα πούμε στη blogoσφαιρα!
Το Κόμμα της Μεσαίας Τάξης
Νόμιμη Λύση για τα Σκουπίδια, Τώρα!
Το debate και άλλα...
Πού το Πάει 'ΤΟ ΒΗΜΑ';
Ο Κλαυσίγελος της ΝΔ
Βαρύ Γεύμα για τον Καραμανλή
Η Εικόνα μας στο Εξωτερικό
Ο Goebbels Ζει
Μπράβο Γιώργο!
Ας Δείξουμε ότι Είμαστε Πολίτες
Όνειδος
Δεν Είναι Σύμπτωση
Το Αόρατο Κόμμα
E = mc2
Διαμαρτυρία για τη Δυσοσμία
Ζητάμε Αλλαγές
Εδώ Είναι Ellada!!
ΝΔ - Εκλογές - Ανανέωση Εντολής ή Απαξίωσης;
ΠΑΣΟΚ - Εκλογές - Ανανέωση
Εγκαταλειμμένοι Αμιαντοσωλήνες
Το Πράσινο Κίνημα και οι Δυσκολίες του
Αναζητούνται Κορίνθιοι
Στον Άγιο Θωμά της Βοιωτίας
Ναι στα Γεγονότα με Προστιθέμενη Αξία
Δημοτικά Ποδήλατα
Φεστιβάλ Όπερας Αρχαίας Κορίνθου
Συνέντευξη στο Περιοδικό 'ΜΑΖΙ'
Δυσοσμία
Το Νερό Νεράκι
Όχι άλλο, Φτάνει!!!
Και η ΟΝΝΕΔ... Χτενίζεται!
Δύο Όψεις του Ίδιου Νομίσματος
Η Ακροκόρινθος στις Φλόγες
Παυσίπονον
Ο Χορός της Ακινησίας
Πυρκαγιά στην Ακροκόρινθο!
Κομένες οι Μαγκιές!
Ενδυνάμωση και Συμμετοχικές Διαδικασίες
Η Διαβούλευση ως Όρος Δημοκρατίας
ΗλεκτροΜαγνητικά Πεδία: Περιδεείς και Ανενημέρωτοι
Αναδάσωση - το blog
Ο Κορινθιακός στο Μεταίχμιο
Pop Art - Roy Lichtenstein - Κόρινθος
Μια Επιτυχία της Δημοσιογραφίας των Πολιτών
Έλλειμμα Δημοκρατίας
Ανακύκλωση για Αρχάριους
Απολείπειν ο Θεός... (του Νίκου Δήμου)
Αναζητώντας την Πόλη του Μέλλοντος
Καβαλήσαμε τα 'καλάμια';
Οι Πολιτικές του Φθόνου
Εθελοντικός Καθαρισμός των Ακτών
Ο Γιώργος Παπανδρέου στην Κόρινθο
Καθαρίστε τη Μεσόγειο - 2007
Casino και Κοινωνία
Για την Αμαλία
100 Posts
Περί Διοικητηρίου και Φαι(δρ)ότητας
Η Αμαλία και η Σκοτεινή Πλευρά της Σελήνης
Εκκλησιαστικό Showbiz
Η Δημοσιογραφία του Δεκάρικου
Τριάντα Χρόνια Πίσω!
Ένα Κλάσμα της Εθνικής μας Ντροπής
Διοίκηση και Νότες
Η Συγκοινωνιακή Μελέτη
Καλά, Εσύ Λαχάνιασες Νωρίς
Ένα Τρελό Όνειρο - 2
Ένα Τρελό Όνειρο - 1
Μπράβο!
Η Πόλη που Ονειρεύεται
"Πώς Ρυπαίνω Λιγότερο" και όχι "Πού τα Θάβω"
Χάριν Κοινωνικού Ελέγχου
Αρχεία Multimedia
Bush και Καραμανλής: Βίοι Παράλληλοι
Μιά Πολύ Όμορφη Κοπέλα
Σκουπίδια
Γνώμες και Επιλογές
Καλή Ανάσταση!
Καληνύχτα κύριε Κοσμά!
Μιά Μάντρα. Τοίχος ή Τείχος;
Πολιτισμός και Τοπική Αυτοδιοίκηση
Όχι στον Εγωισμό για τα Σκουπίδια
Στα Ανεξάρτητα Δίκτυα Λέμε ΝΑΙ (;)
Ένα Πολιτιστικό Φεστιβάλ
Ιώσεις και Netroots
Πόλη και Ποδήλατο
Η Πόλη Του Μέλλοντος
Τι θα πει "Από Κάτω Προς Τα Πάνω;"
Δημοτικές επιχειρήσεις ... μία από τα ίδια
Και ο Αυγείας Βασιλιάς Ήταν
Μασκαρευτείτε!
Πώς να Κρυφτείς απ' τα Παιδιά - 2
Πώς να Κρυφτείς απ' τα Παιδιά
Η Ευθύνη της Κίνησης Πολιτών
Τα Blogs Επηρεάζουν τις Δημοτικές Πολιτικές
Ο Πρώτος Μήνας
Προσελκύοντας Δημότες
Κοινωνική Λογοδοσία και Τοπική Αυτοδιοίκηση
Πολιτισμός; Ε, όχι κι έτσι!
Δημοτικά Ιατρεία (Μαζί για την Υγεία)
Πρωτοβουλία για Διαφάνεια στη Μητρόπολη Κορίνθου (update)
Ένα Παράδειγμα Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης
Το Πρόσωπο της Χρονιάς
Ένα Διαφορετικό Μουσικό Δώρο
Επ! Καλησπέρα!
Τα βασικά
Συμμετοχική Διακυβέρνηση Στην Πράξη (Μέρος 2ο)
Σύντηξη επιχειρημάτων και Σχάση κοινής λογικής
Παρκαγεδών
Συμμετοχική Διακυβέρνηση Στην Πράξη (Μέρος 1ο)
Δημοτική Βιβλιοθήκη
Δημοτικοί ...Επιχειρηματίες;
Πόλη Των Γραμμάτων Και Των Τεχνών
Cultureguide & Κουμπαριστάν
Pixels from Kyoto
ΝΑΙ στην Ελευθερία Της Έκφρασης
Νέο Κοστούμι
Ταξίδι Προς Τον Ανατέλλοντα Ήλιο
Νέος Δήμαρχος Κορινθίων ο Αλέκος Πνευματικός
You're Nearly A Laugh But You're Really A Cry
Πολιτικές Αισθήσεις & Ψευδαισθήσεις
Αποτελέσματα Εκλογών Δήμου Κορινθίων
Η Μικροπίστωση Ως Εργαλείο Ενάντια Στη φτώχεια
Δήμος To Let (όπως Rooms To Let)
Η Τέχνη Των Δημόσιων Χώρων
Not at all "γιαλελέλι"
Φωτισμένος Ακροκόρινθος ή Τα Λεφτά στην Αποχέτευση;
The Corinth Computer Project
Ο κύριος ‘Παρών Στους Αγώνες’
www.diafani-mitropoli.gr
Τσιγγάνοι (Μέρος 4ο) - Οι Προτάσεις Μας
Πάμε Με Χίλια
Πρωτοβουλία για Διαφάνεια στη Μητρόπολη Κορίνθου
Τσιγγάνοι (Μέρος 3ο)
Τα Ράσα δεν Κάνουν τον Παπά
Η Πόλη και το Πράσινο
Τσιγγάνοι (Μέρος 2ο)
Τσιγγάνοι (Μέρος 1ο)
Ο πόλεμος έχει μόνο χαμένους
Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και Τοπική Αυτοδιοίκηση
Σχεδιασμός Reloaded (βλέπε Matrix Reloaded)
Το Σχολείο Στην Εποχή Της Πληροφορίας
Υγιής Πόλη
e-Δήμος
Συγκοινωνιακός Πολιτισμός
Άσπρο και Μαύρο (σχεδόν)
Δημοσίευση Σχολίων
Trademark
Στάση και Στάθμευση
Spectropolis
Φωνή Βοώντος εν τη Ερήμω
Τι είναι αλήθεια μιά πόλη; Ποιά η θέση της στο σημερινό κόσμο;
Καλώς Ορίσατε!

Κοινωνική Λογοδοσία και Τοπική Αυτοδιοίκηση

Σε γενικές γραμμές, η έννοια της λογοδοσίας αφορά πρόσωπα ή οργανισμούς που οφείλουν να δικαιολογήσουν και να αναλάβουν υπευθυνότητα για μιά σειρά ενεργειών τους, έναντι άλλων προσώπων ή οργανισμών οι οποίοι έχουν συμφέρον στις πράξεις των πρώτων. Άρα, επί του προκειμένου, η έννοια της κοινωνικής λογοδοσίας αφορά την απόδοση λόγου από τον Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης προς την κοινωνία. Η απόδοση λόγου ερμηνεύει τη δυνατότητα να παρασχεθούν απαντήσεις σε ερωτήσεις του τύπου ‘τι’ και ‘γιατί’. Τι δηλαδή ο οργανισμός έπραξε ή παρέλειψε να πράξει και γιατί το έκανε αυτό. Με βάση τις απαντήσεις, υπάρχει η δυνατότητα επιβράβευσης ή επιβολής κυρώσεων, στοιχείο κρίσιμο γιατί χωρίς αυτές (τις κυρώσεις κυρίως) κανένα σύστημα λογοδοσίας δεν μπορεί να σταθεί. Αυτό συνεπάγεται βεβαίως την ύπαρξη θεσμοθετημένων διαδικασιών με βάση τις οποίες θα πραγματώνεται η εκάστοτε πολιτική κοινωνικής λογοδοσίας. Ποιές διαστάσεις όμως έχει η έννοια της κοινωνικής λογοδοσίας; Τρείς κατηγορίες ανακύπτουν κατά Brinkerhoff:

Η οικονομική,
Η σχετιζόμενη με τη δημοκρατία και
Η σχετιζόμενη με την απόδοση

Η οικονομική είναι και η περισσότερο γνωστή ή διαδεδομένη και αφορά την παρακολούθηση του καταμερισμού, των καταβολών και γενικότερα της χρήσης των οικονομικών διαθεσίμων, όχι απλά με τη λογική των ισοζυγίων και της λογιστικής αλλά στη λογική της εξυπηρέτησης του κοινωνικού συμφέροντος. Απαντά στο ερώτημα του πολίτη ‘πού πάνε τα λεφτά’.
Η σχετιζόμενη με τη δημοκρατία έχει να κάνει με τις θεσμικές λειτουργίες και τους μηχανισμούς που ελέγχουν και εξασφαλίζουν ότι η δημοτική αρχή βαδίζει στα χνάρια των προεκλογικών της υποσχέσεων και δεσμεύσεων, εκπροσωπεί τα συμφέροντα των δημοτών και εκπληρώνει τις κοινωνικές προσδοκίες και ανάγκες.
Η σχετιζόμενη με την απόδοση εστιάζει στο είδος των υπηρεσιών, την έκβαση και τα αποτελέσματά τους. Η απόδοση βαθμολογείται με βάση κάποια εκ των προτέρων τεθειμένα στάνταρντ. Στοχεύει στο να στηρίξει και να προάγει τη βελτίωση των παραγομένων υπηρεσιών και της διοίκησης μέσω ανάδρασης και παραγωγής γνώσης. Στοχεύει επίσης στη διασφάλιση ότι οι υποδομές χρησιμοποιούνται αποδοτικά και ότι όλα λειτουργούν με σεβασμό στο νόμο, τους κάθε λογής κώδικες πρακτικής και δεοντολογίας, αλλά και τις κοινωνικές αξίες.
Πολλοί ισχυρίζονται ότι το δημοτικό συμβούλιο και –κυρίως- οι εκλογές κάθε τέσσερα χρόνια είναι τα ισχυρότερα εργαλεία κοινωνικής λογοδοσίας. Δεν αμφιβάλλω, αλλά πιστεύω ότι δεν αρκούν. Έχω πχ βαρεθεί να ακούω κάθε φορά που έχουμε νέο δήμαρχο, ότι καθάρισε η πόλη. Λίγους μήνες αργότερα, ‘όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν’. Γιατί ποτέ δεν τέθηκαν μετρήσιμοι στόχοι στον τομέα της καθαριότητας, άρα ποτέ δεν βαθμολογήθηκε η απόδοση του μηχανισμού καθαριότητας σε βάθος χρόνου και ποτέ οι πολίτες δεν είχαν έναν άμεσο και διάφανο τρόπο πληροφόρησης για τις επιδόσεις αυτές. Πολύ περισσότερο, δεν έγινε κτήμα των δημοτών ότι δεν έχουν ανάγκη τον κάθε 'φον βλακουλάκη' για να είναι η πόλη τους καθαρή. Οφείλουν λοιπόν να θεσμοθετηθούν νέα εργαλεία κοινωνικής λογοδοσίας που να ανταποκρίνονται στις κατηγορίες που αναπτύχθηκαν παραπάνω. Και επειδή η κοινωνική λογοδοσία επικαλύπτεται ως έννοια σημαντικά με την διαφάνεια, και η τελευταία παρέλασε από τα χείλη όλων των υποψηφίων, όλων των συνδυασμών, σε αυτούς (και από αυτούς, πρώτα στους εκλεγέντες) ανήκει εκ των πραγμάτων η πρωτοβουλία κατάθεσης σχετικών προτάσεων. Εμείς θα περιμένουμε όλες τις πλευρές, όλες τις παρατάξεις, και θα κρίνουμε.

Πολιτισμός; Ε, όχι κι έτσι!

Εντυπωσιακό αναμένεται να είναι το έργο στο δήμο Κορινθίων στον τομέα του πολιτισμού, αν κρίνει κανείς από το προφίλ του ανθρώπου που επιλέχθηκε να τεθεί επικεφαλής. Τα πλήθη αδημονούν να αποθεώσουν τη μεγάλη παράσταση!

Δημοτικά Ιατρεία (Μαζί για την Υγεία)

Ο πρώτος δημοτικός ιατρός στη Βόρειο Αμερική ήταν ο dr Henry Schmitt στην πόλη Holdfast της επαρχίας Saskatchewan στον Καναδά, το 1915. Η ιστορία έχει ως εξής: ο Schmitt εγκαταστάθηκε στο Holdfast το 1914, προερχόμενος από το Illinois. Το Holdfast ήταν μια κωμόπολη μεταναστών αγροτών στη δεύτερη γενεά. Πολλοί απ’ αυτούς δεν μπορούσαν να πληρώσουν το γιατρό και δεν το έκαναν. Ο Schmitt αρχικά δεν είχε αντίρρηση αλλά όταν είδε ότι τα οικονομικά του δεν είχαν προοπτική βελτίωσης, αποφάσισε να μετακομίσει αλλού. Τότε, οι κάτοικοι του Holdfast του πρότειναν μισθό 1.500$ για το 1915 και 2500$ για το 1916, τον οποίο και αποδέχθηκε. Ένα χρόνο αργότερα, η κυβέρνηση του Saskatchewan πέρασε νόμο που κατοχύρωνε επίσημα αυτήν την πρακτική.
Στη χώρα μας, η νομική αυτή δυνατότητα θεμελιώθηκε πρόσφατα, με νόμο επί υπουργίας Στεφανή. Αρκετοί δήμοι λοιπόν άρχισαν να εγκαινιάζουν δημοτικά ιατρεία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, πρόκειται για εγκατάσταση ιατρών πίσω από γραφεία, σε χώρους που δεν μελετήθηκαν κατάλληλα και δεν έχουν τον απαιτούμενο εξοπλισμό. Ούτε οι γιατροί έχουν να ανταποκριθούν σε κάποιο μεσοπρόθεσμο πλάνο στόχων. Λειτουργούν στη λογική των ιδιωτικών ιατρείων. Όποιος μπήκε μέσα, θα εξυπηρετηθεί εντός του ωραρίου. Η δική μου άποψη είναι πως αυτή η πρακτική (την είδαμε κοντά μας, στο δήμο Λουτρακίου), είναι κοντόφθαλμη, αντιπαραγωγική, συντηρητική και όχι προοδευτική και κοινωνικά ωφέλιμη. Το μόνο προϊόν μιάς τέτοιας πρακτικής, θα είναι η δυσφήμηση της έννοιας του δημοτικού ιατρείου και η παραπέρα δυσφήμηση της έννοιας της τοπικής αυτοδιοίκησης. Μαθαίνω μάλιστα πως η νέα δημαρχιακή αρχή, σχεδιάζει να προσλάβει γιατρούς για τα ΚΑΠΗ. Δεν ξέρω αν αυτό ανταποκρίνεται στην αλήθεια, γιατί εδώ που τα λέμε, θα έπρεπε ο δήμαρχος να έχει αναγγείλει επίσημα κάποιο ‘πρόγραμμα 100 ημερών’ ή εν πάσει περιπτώσει, μιά λίστα προτεραιοτήτων για να ξέρουμε κι εμείς την κατεύθυνση που θα πάρει για τους επόμενους μήνες η δημοτική διακυβέρνηση. Αφού κάτι τέτοιο δεν έγινε, όλα τα άλλα είναι πληροφορίες ή φήμες, κι εμένα δεν μ’ αρέσει να τοποθετούμαι επ’ αυτών. Οπωσδήποτε, οι γιατροί στα ΚΑΠΗ μπορεί να αποδειχθούν χρήσιμοι, αλλά σε σχέση με αυτό που θα έπρεπε να είναι το επιδιωκόμενο άλμα για την υγεία των δημοτών, αυτό δεν πηδά ούτε χαρτοπετσέτα.
Δεν θα επιχειρηματολογήσω τώρα γιατί μια πολιτική για την υγεία οφείλει να είναι διατομεακή, αλλά θα επικεντρωθώ στα της πολιτικής των δημοτικών ιατρείων όπως τα βλέπω εγώ. Κανονικά, το κράτος ή η ΚΕΔΚΕ θα έπρεπε να είχαν επεξεργαστεί ένα τέτοιο σχέδιο και να είναι αυτό διαθέσιμο στους δήμους υπό τη μορφή παραδείγματος, αλλά....
1) Θα πρέπει, σε συνεργασία με τις υγειονομικές μονάδες, την ΔΥΠΕ, το υπουργείο και οποιονδήποτε άλλο φορέα μπορεί να αποβεί χρήσιμος, να γίνει μία συστηματική και επιστημονικά άρτια καταγραφή των υγειονομικών προκλήσεων του πληθυσμού του δήμου. Να ταυτοποιηθούν οι σημαντικότερες υγειονομικές προκλήσεις και να ιεραρχηθούν. Βοήθεια σε αυτό μπορεί να προσφέρει και η συμμετοχή μας στο πρόγραμμα ‘Υγιείς Πόλεις’ της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, για το οποίο έχω ήδη μιλήσει σε άλλο άρθρο.
2) Να συνταχθεί ένα επιχειρησιακό πλάνο για την αντιμετώπιση των ταυτοποιηθέντων προκλήσεων, σε συνεργασία με κάποια ή κάποιες ιατρικές σχολές, τον ιατρικό σύλλογο και άλλους επιστημονικούς φορείς. Στο στάδιο αυτό θα πρέπει να καθοριστεί το είδος και ο αριθμός των εργαζομένων, η φύση των υποδομών και του εξοπλισμού και να γίνει η κοστολόγηση των σχεδίων.
3) Να τεθεί το συνταχθέν σχέδιο σε κοινωνική διαβούλευση. Θα δέχονταν πχ οι δημότες να πληρώνουν επιπλέον δημοτικό φόρο για να απολαμβάνουν κάποιων επιπλέον υπηρεσιών; Ή θα προτιμούσαν ένα minimal ιατρείο προαγωγής της υγείας χωρίς κόστος; Θα πρέπει να εισπράτονται χρήματα από τους χρήστες των ιατρείων που δεν είναι δημότες του δήμου μας (πχ τουρίστες, κάτοικοι γειτονικών δήμων, περαστικοί); κοκ.
4) Να καθοριστεί το είδος (οπωσδήποτε ορισμένου χρόνου) και το περιεχόμενο των συμβάσεων που θα υπογράψουν οι απασχολούμενοι στα δημοτικά ιατρεία, τα κριτήρια πρόσληψης, το εύρος των υποχρεώσεών τους, τα εργαλεία κοινωνικής λογοδοσίας (που είναι τεράστιο θέμα για να το αναλύσω εδώ), οι αμοιβές κτλ Η σχέση επίσης με τους ασφαλιστικούς οργανισμούς, είναι κρίσιμη.
5) Να σχεδιαστεί και να εγκατασταθεί ένας μηχανισμός συλλογής πληροφοριών γύρω από τη λειτουργία του συστήματος, ώστε ο απαραίτητος όγκος ομοειδών ως προς το πρότυπο (format) πληροφοριών να συλλέγεται εντός μιάς ενιαίας δεξαμενής, από την ανάλυση της οποίας θα προκύπτουν οι αναγκαίες διορθώσεις, μεταβολές, βελτιώσεις του συστήματος.

Όπως μπορεί κανείς να αντιληφθεί, το έργο αυτό δεν συντελείται εντός μίας τετραετίας. Αλλά ποιός δημότης θα αρνηθεί να ξαναψηφίσει το δήμαρχο που αφιέρωσε τόση σκέψη, αγάπη και ιδρώτα για ένα τέτοιο πλάνο; Εκτός και αν επικρατήσει το ρηθέν ότι η σκέψη είναι μιά επίπονη διεργασία, οπότε πού να μπλέκουμε τώρα, ας βάλουμε κανα γιατρό στα ΚΑΠΗ για να λέμε ότι κάτι κάναμε και έχει ο θεός.

Πρωτοβουλία για Διαφάνεια στη Μητρόπολη Κορίνθου (update)

Την Παρασκευή, 1η Δεκεμβρίου, με την ευκαιρία της πρόσφατης ενθρόνισης του νέου μητροπολίτη Διονύσιου του Γ’, κοινοποιήθηκε μέσω του τοπικού τύπου αλλά και στο fax της μητρόπολης Κορίνθου, η επιστολή που συνέταξε η Κίνηση Πολιτών για Διαφάνεια στην Ιερά Μητρόπολη Κορίνθου προς το νέο μητροπολίτη.
Είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε πως ο μητροπολίτης εγνώριζε τόσο το περιεχόμενο, όσο και το ποιοί την υπέγραψαν, πολύ νωρίτερα, τόσο από τον τοπικό τύπο που την είχε ήδη δημοσιεύσει (χωρίς τις υπογραφές), όσο και από την ιστοσελίδα που στήθηκε γι αυτό το σκοπό, ήδη από την 20η Σεπτεμβρίου 2006.
Εντούτοις, 40 ημέρες και πλέον αργότερα, η μόνη απάντηση που λάβαμε ήταν η σιωπή. Αφήσαμε σκόπιμα να παρέλθουν οι ημέρες των εορτών, που για το νέο μητροπολίτη σίγουρα μεταφράστηκαν και σε κόπο, και επανερχόμαστε για να υπενθυμίσουμε στη μητρόπολη ότι δεν έχουμε ξεχάσει την επιστολή που αποστείλαμε, ότι παρακολουθούμε την ετοιμότητα του γραφείου τύπου της μητρόπολης να εκδίδει ανακοινώσεις για άλλα, ενδεχομένως όχι τόσο σημαντικά θέματα, και ότι μας στενοχωρεί η απαξία της απαντήσεως. Γιατί αν το θέμα χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να μελετηθεί, τότε και αυτό μόνο το αίτημα της πίστωσης χρόνου θα γινόταν με χαρά δεκτό.
Επαναλαμβάνουμε από αυτήν τη θέση ότι θα επιμείνουμε να λάβουμε απάντηση και αν αυτή είναι η ...σιωπή, τότε έχει καλώς! Η στάση μας προφανώς θα καθοριστεί και από αυτό. Εν πάσει περιπτώσει, σε 7-10 ημέρες, στην ιστοσελίδα www.diafani-mitropoli.gr και στη σελίδα που προορίζεται να υποδεχθεί την απάντηση του μητροπολίτη, θα προστεθεί ένας μετρητής ημερών του τύπου « χ ημέρες χωρίς απάντηση». Αυτή δεν είναι η ειλικρινής μας επιθυμία. Αλλά αν και οι επόμενες ημέρες παρέλθουν χωρίς να λάβουμε κάποια απάντηση, ή έστω την αίτηση πίστωσης χρόνου, δεν θα μας μένει τίποτε άλλο πιά, από αυτό το ‘μνημείο’ άρνησης του διαλόγου που θα βρίσκεται μόνιμα στον αέρα του διαδικτύου.

Ένα Παράδειγμα Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης

Έπεσαν τυχαία στην αντίληψή μου τις τελευταίες ημέρες, κομάτια μιάς διατριβής ενός φοιτητή σε βρετανικό πανεπιστήμιο με θέμα την ίδρυση μιάς νέας πόλης (από εκεί και τα σχέδια παρακάτω). Σκέφτηκα τότε ότι και η πόλη μας χρειάζεται ενδεχομένως μιά επανίδρυση. Κυρίως σαν συνέπεια του ιστορικού για την τοπική αυτοδιοίκηση νόμου που μας έγινε γνωστός με το όνομα ‘Καποδίστριας’. Είχα από παλιά επισημάνει ότι πρέπει να μεταβάλλουμε τον πολιτικό μας λόγο και να μιλάμε πλέον για το δήμο και όχι για την πόλη. Η σύγχυση δεν θα παρέλθει εύκολα. Η Αθήνα βλέπετε, που έχει πρωτεύουσα θέση και στην επικοινωνία, και άρα το παράδειγμά της αποκτά αξία κανόνα, αποτελεί κομάτι ενός ευρύτερου αστικού ιστού. Αντίθετα ο δήμος Κορινθίων συμπεριλαμβάνει διάσπαρτες περιοχές αστικής ανάπτυξης σύμεικτες με μη οριοθετημένες αγροτικές, βιομηχανικές και βιοτεχνικές ζώνες.
Η μετάβαση αυτή από την πόλη στον δήμο δεν φάνηκε να έχει γίνει επαρκώς αντιληπτή ως ανάγκη, μέσα από τον προγραμματικό λόγο των υποψηφίων συνδυασμών. Ούτε είμαι σε θέση να γνωρίζω σε ποιό βαθμό το πρόβλημα αντιμετωπίζεται από το νέο γενικό πολεοδομικό κανονισμό. Αλλά αν δεν παρέμβουμε τώρα, όσο είναι ακόμη νωρίς, τα κενά θα τα γεμίσει η αυθαιρεσία. Εγώ βέβαια θα επιθυμούσα την προετοιμασία μιάς πολιτικής που θα μας έφερνε μέσα από την αναμενόμενη νομοθετική ρύθμιση ‘Καποδίστριας ΙΙ’ (όποτε αυτή έρθει) στη θέση να πείσουμε για την ενωση του δήμου μας με τους δήμους Λουτρακίου-Περαχώρας και Άσσου-Λεχαίου σε έναν ενιαίο δήμο. Τότε ο δήμος αυτός θα είχε όλα τα εφόδια σε επίπεδο ιστορίας, τουρισμού και συγκοινωνιών αλλά και την κρίσιμη μάζα για να ξαναγίνει ένας από τους σημαντικότερους δήμους της χώρας. Έχουμε αντιληφθεί ότι σε κάτι τέτοιο δεν μπορεί να ελπίζει η Τρίπολη, ο Πύργος, η Σπάρτη, η Λιβαδειά, η Χαλκίδα, η Λαμία και ένα σωρό ακόμη πόλεις σε όλη την Ελλάδα; Αν το έχουμε αντιληφθεί, τότε η ευθύνη βαραίνει τους ώμους μας.
Αλλά ας ξαναγυρίσουμε στα πιό απλά, στην έννοια του σχεδιασμού. Το πρώτο βήμα λοιπόν θα ήταν να συμφωνήσουμε στην αξία του σχεδιασμού σε αντιπαράθεση με το τυχαίο και το αυθαίρετο. Το δεύτερο βήμα σε μιά τέτοια προσέγγιση θα ήταν να συμφωνήσουμε πάνω στις αρχές που θα διέπουν αυτόν τον σχεδιασμό. Στο βήμα αυτό θα ήθελα σήμερα να προτείνω το μοντέλο των ‘αυτόνομων’ γειτονιών. Σύμφωνα με αυτό, μιά γειτονιά διατηρεί ένα σημαντικό βαθμό αυτονομίας οικονομικής, διοικητικής, πολιτιστικής, εκπαιδευτικής, αθλητικής, οικολογικής κλπ. Δεν χρειάζεται δηλαδή, ο κάτοικος αυτής της γειτονιάς να αναζητεί την ικανοποίηση των αναγκών του πάντα κάπου αλλού και συχνότατα στο κέντρο της πόλης, αλλά ποτέ στη γειτονιά του.
Οι εικόνες δείχνουν κατά σειράν πώς γίνεται σταδιακά η ανάπτυξη των αυτόνομων γειτονιών μέχρι το στόχο της πολυκεντρικής, βιώσιμης πόλης (συμβουλευτείτε τις λεζάντες στην τελευταία).
Ας δούμε κι ένα παράδειγμα: η ποσειδωνία και ο Αη-Γιώργης είναι δύο δορυφορικές προς την κυρία πόλη περιοχές αστικής ανάπτυξης. Έχει άραγε ληφθεί κάποια πρόνοια ώστε να έχουν έναν υψηλό βαθμό αυτονομίας; Δε νομίζω. Αντίθετα, η ποσειδωνία θα υποδεχτεί το νέο διοικητήριο, χωρίς να έχει προηγηθεί εκτεταμένη ανάλυση της περιοχής και σχεδιασμός.
Και βέβαια έχουμε και τις τέως κοινότητες. Το ότι αποκτούν τώρα σχέδιο πόλεως θα μπορούσε να είναι μιά τεράστια ευκαιρία. Την διερευνήσαμε; Πιστεύουμε στην αυτονομία ή σε έναν υδροκεφαλικό οργανισμό που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ιδιοκτητών και εμπόρων του κέντρου; Και επειδή από αυτές ακριβώς τις δύο κατηγορίες πολιτών στελεχώθηκαν σε μεγάλο βαθμό τα ψηφοδέλτια, καλό θα ήταν να ακούσουμε τη γνώμη ακριβώς αυτών.

Να αντιληφθούμε και σε τι βαθμό τέτοιοι άνθρωποι επηρεάζουν την πολιτική του δήμου.
Γιατί ένα από τα προβλήματα σε αυτήν την εποχή σύγχυσης που ζούμε, είναι ότι όλοι εμφανίζονται προοδευτικοί στα λόγια αλλά λίγοι εννούν αυτά που λένε.

Το Πρόσωπο της Χρονιάς

Το μάθατε; Βραβεύτηκα από το περιοδικό ΤΙΜΕ ως πρόσωπο της χρονιάς! Βέβαια, μαζί με άλλους τουλάχιστον 80 εκατομμύρια ιστολογούντες (bloggers) ανά τον κόσμο! Και ακριβώς γι αυτό είναι εξόχως σημαντικό. Επειδή όπως αναφέρει, απευθυνόμενος στους απανταχού bloggers, στο άρθρο του ο Lev Grossman (αρχισυντάκτης των θεμάτων τεχνολογίας):

"πήρατε τα ηνία των διεθνών Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας, ιδρύσατε και οριοθετήσατε τη νέα ψηφιακή δημοκρατία, εργάζεστε χωρίς αντάλλαγμα και νικήσατε τους επαγγελματίες μέσα στο δικό τους παιχνίδι, γι αυτό, το Πρόσωπο της Χρονιάς είστε εσείς".

Το TIME αποδίδει βεβαίως και τον απαραίτητο φόρο τιμής στο εργαλείο που τα έκανε όλα αυτά πιθανά: τον παγκόσμιο ιστό (World Wide Web).

"είναι το εργαλείο που φέρνει κοντά τις μικρές συνεισφορές εκατομμυρίων ανθρώπων, δίνοντάς τους υπόσταση και αξία".

Στο άρθρο 'Τώρα είναι η σειρά σου" ο Richard Stengel λέει πως "το νέο αυτό, παγκόσμιο νευρικό σύστημα αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Και οι συνέπειες αυτού είναι δύσκολο να εκτιμηθούν και αδύνατο να υπερεκτιμηθούν". Ο δε καθρέφτης (οθόνη) στο εξώφυλλο μπήκε γιατί "αποδίδει την άποψη ότι εσείς και όχι εμείς, μεταμορφώνετε την εποχή της πληροφορίας".

Τι λέτε; Ήρθε τώρα και η σειρά σας; Ελάτε στον κόσμο σας!

Ένα Διαφορετικό Μουσικό Δώρο

Στη χώρα μας έχει γίνει μοτίβο σταθερό και επαναλαμβανόμενο η γκρίνια. Ένα ποσοστό αυτής είναι απόλυτα δικαιολογημένο. Συνιστά την αρχή της συνειδητοποίησης κάποιου προβλήματος και άρα εγκυμονεί την ελπίδα για κάτι καλύτερο. Αλλά μερικές φορές γίνεται μανιέρα. Ένας τρόπος να δικαιολογεί κανείς τις δικές του χαμηλές επιδόσεις: ‘αφού όλα είναι χάλια, πώς μπορώ εγώ να διαφέρω;’ Θυμίζει τη ‘Σατραπεία’ του Καβάφη:

Τι συμφορά, ενώ είσαι καμωμένος
για τα ωραία και μεγάλα έργα
η άδικη αυτή σου η τύχη πάντα
ενθάρρυνσι κ' επιτυχία να σε αρνείται•

Η Ελλάδα, το δέχομαι, δεν είναι ένας εύφορος τόπος. Όμως, ακόμα κι έτσι, κάποιοι άνθρωποι διαπρέπουν. Σαν ηλεκτρόνια που ξέφυγαν από τη σταθερή και αναμενόμενη τροχιά τους, μεταβάλλουν την κατάσταση της ύλης στην οποία συμμετέχουν, γίνονται ήλιοι που μας φιλοδωρούν θαλπωρή και ενέργεια.
Τις προάλλες, καθώς έψαχνα τα σκουτιά μου, συνάντησα για χιλιοστή φορά, έναν δικό μου, μικρό, ήλιο τσέπης, που με συντροφεύει και με τιμά με τη φιλία του εδώ και είκοσι χρόνια. Είναι ο μουσικός Ευάγγελος Πετσάλης. Συναντηθήκαμε στο πανεπιστήμιο. Δεν ήταν η μουσική του που μας έκανε φίλους. Ήταν η προσωπικότητά του. Είχες αμέσως την αίσθηση πως πρόκειται για έναν άνθρωπο καταδικασμένα διαφορετικό. Ένας bohème στην εποχή του υλισμού. Δεδηλωμένος λάτρης αυτού του τύπου των ανθρώπων, βούτηξα στο πλάσμα της φιλίας του και αιωρούμαι έκτοτε εντός του.





Καθώς έρχονται οι γιορτές και η γκρίνια είναι αταίριαστη, θέλησα με το παρόν να θυμίσω πως υπάρχουν άνθρωποι που ενάντια σε πιθανότητες και αντιξοότητες, καταφέρνουν να δημιουργούν. Κάποτε και να διαπρέπουν. Η σύνθεση κλασικής μουσικής σε μιά χώρα που η πλειοψηφία των πολιτών της έχει ενστερνιστεί το τσιγγάνικο μουσικό πρότυπο, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το ακροατήριο μικρό και οι ίντριγκες του χώρου βυζαντινές.

Εντούτοις, η μουσική του Βαγγέλη Πετσάλη κυκλοφορεί σε παγκόσμια διανομή από την ιταλική εταιρεία Arcadia/Agora. Παρακάτω, μπορείτε να απολαύσετε το πρώτο τμήμα (andante con moto) της 1ης συμφωνίας του. Το έργο αναπαράγεται εδώ με άδεια του συνθέτη. Τη Συμφωνική ορχήστρα της Βουλγαρίας διευθύνει ο Άλκης Παναγιωτόπουλος. (7'57'')

Αν βαριέστε το buffering και σας ενδιαφέρει, μπορείτε να βρείτε αυτό και άλλα αντιπροσωπευτικά κομάτια της μουσικής του, δωρεάν, εδώ! Μπορείτε επίσης να διαβάσετε το βιογραφικό του, εδώ.
Έρχονται γιορτές. Σας χαρίζω λοιπόν, αυτό που εγώ θεωρώ καλή μουσική. Σε όλους εσάς τους αγαπημένους μου φίλους, αναγνώστες, περαστικούς και συμπολίτες, εύχομαι καλές γιορτές!

Επ! Καλησπέρα!

Όταν μία πόλη ιδρύεται, είναι γιατί βρίσκεται σ’ ένα εμπορικό σταυροδρόμι, ένα πλεονεκτικό στρατηγικά σημείο, ένα θρησκευτικό κέντρο ή κάτι παρόμοιο. Απο κει και πέρα όμως, η πόλη είναι πλέον ένα σημείο συνάντησης των ανθρώπων. Όπως λέει ο διάσημος αυστριακός αρχιτέκτονας Christopher Alexander, «οι άνθρωποι έρχονται στις πόλεις για την επαφή με άλλους ανθρώπους. Αυτό είναι οι πόλεις: σημεία συνάντησης. Παρά ταύτα, οι άνθρωποι που ζουν στις πόλεις είναι συχνά μόνοι και αποξενωμένοι. Μόνο λίγοι όμως είναι φυσικά μόνοι. Οι περισσότεροι ζούν σε μία κατάσταση ατέλειωτης εσωτερικής μοναξιάς. Έχουν εκατοντάδες γνωστούς, αλλά οι σχέσεις τους είναι κενές και ανικανοποίητες». Κατά τον αμερικανό κοινωνιολόγο Ray Oldenburg, η πόλη είναι ο ‘τρίτος χώρος’ μετά το σπίτι και την εργασία που συνιστούν τους δύο πρώτους. Ο ‘τρίτος χώρος’ είναι αυτός όπου πέφτει κανείς τυχαία πάνω στον άλλο. Η πιθανότητα της κατά τύχην συνάντησης είναι αυτή που κάνει μία πόλη ένα γόνιμο τόπο. Είτε πρόκειται για τον αυριανό έρωτα είτε για τη νέα επιχειρηματικότητα, είναι η πόλη που τα κάνει όλα αυτά πιθανά.
Τον καιρό που ήμουν παιδί, πριν από 30 χρόνια δηλαδή, υπήρχε μία συνήθεια στην πόλη μας. Το νυφοπάζαρο. Αυτός που το ονομάτισε έτσι ήταν σίγουρα ένας agent provocateur, αφού η εξεύρεση νύφης ήταν μιά μικρή μόνο δραστηριότητα που εξυπηρετείτο από τη βόλτα πάνω-κάτω στον ίδιο δρόμο. Ήταν η ευκαιρία να ξεσκάσεις από τους δύο άλλους χώρους, να συναντήσεις γνωστούς, ανθρώπους που σε ξέρουν με το μικρό σου όνομα, να γνωρίσεις νέους φίλους και φίλες, να συζητήσεις για τη ζωή σου και αυτή των άλλων, τα όνειρά σου, τις επιδιώξεις σου, αυτό που σε κυρώνει κι αυτό που σε ακυρώνει. Η διαδικασία αυτή του ‘επ! καλησπέρα, τι γίνεται!’ ήταν που έκανε τον ‘τρίτο χώρο’, πόλη, ή στις μεγαλύτερες πόλεις, γειτονιά. Βέβαια, το νυφοπάζαρο δεν ήταν προνόμιο της πόλης μας, όλες οι ελληνικές πόλεις είχαν την ‘περαντζάδα’ τους. Οι Ιταλοί τη λένε ‘passaggiata’, οι Ισπανοί ‘paseo’. Σήμερα όμως οι πόλεις τείνουν να γίνουν χώροι συνάντησης αυτοκινήτων, ενώ η δυνατότητα εργασίας, αγορών κτλ από το internet, απειλεί να μετατρέψει την κοινωνική επαφή σε ροή bits & bytes. Αλλά σε αντίθεση με τους φιλοσόφους των πλατειών, εγώ δεν πιστεύω ότι φταίει το αυτοκίνητο ή το internet. Φταίει η ανυπαρξία πολεοδομικού σχεδιασμού. Πόσο λιγότερο θελκτική πόλη θα ήταν η Βαρκελώνη χωρίς τη διάσημη Rambla; Πολύ, νομίζω.
Αν δεν μας απασχολήσει κατά το σχεδιασμό η ανάγκη των ανθρώπων για κοινωνική επαφή, δεν θα καταλήξουμε παρά σε άγονες και φτωχές πόλεις, λημέρια αντικοινωνικής δράσης και συμπεριφοράς. Και δεν υπονοώ με τη λέξη σχεδιασμό, μόνο χώρους περιπάτου, αλλά και φαρδύτερα πεζοδρόμια, περίπτερα στις πλατείες για να παίζουν μουσική μικρές μπάντες (θυμάστε το υπέροχο περίπτερο στα περιβολάκια που γκρέμισε ένας ανόητος δήμαρχος για να φτιάξει στη θέση του ένα συντριβάνι σε μιά άνυδρη πόλη;), υπαίθριες σκακιέρες, περισσότερα παγκάκια και τόσα άλλα.
Σε μιά παραλία των ΗΠΑ, ο δήμος χρησιμοποιεί εκμαγεία για να φτιάχνει αμμώδη γλυπτά ζώων και κάστρων που τραβούν σα μαγνήτης την πιτσιρικαρία της περιοχής.

Δεν χρειάζονται πάντα λεφτά, χρειάζεται κυρίως αγάπη και φροντίδα για τους ανθρώπους γύρω σου.

Τα βασικά

Εδώ και αρκετά χρόνια, έχω διατυπώσει σε συζητήσεις με φίλους, δύο ελάσσονες προτάσεις για την πόλη μας. Αφορούν την εικόνα της. Αλλά έξι μήνες τώρα, περιμένω να κατατεθούν προτάσεις κάθε είδους για την πόλη από τους αναγνώστες αυτού του blog. Πολλοί το έχουν υποσχεθεί προφορικά, κάποιοι άλλοι περιμένουν (ακατανόητο) κάποιου είδους εξατομικευμένη πρόσκληση. Το korinthos.mike at gmail.com (το at αντί του @ μπαίνει για να μειώνεται η λήψη ανεπιθύμητων μηνυμάτων – spam), δεν έχει μέχρι σήμερα δεχθεί κανένα μήνυμα. Ούτε το προσωπικό μου email, αφού οι αναγνώστες του blog γνωρίζουν κατά τεκμήριο την ταυτότητά μου. Σήμερα λοιπόν, δημοσιοποιώ αυτές τις προτάσεις για να ενθαρρύνω όποιον πιστεύει ότι έχει μιά καλή ιδέα, να την καταθέσει. Όσο χρειάζεται θα παίρνω την πρωτοβουλία με άρθρα, αλλά να είστε σίγουροι πως θα επιθυμούσα να είχατε καταλάβει (με την στρατιωτική έννοια) αυτόν τον χώρο. Κι εγώ να κάνω μόνο τη γραφειοκρατία τύπου comment moderation, posting κτλ. Αλλά φαίνεται πως ο τύπος του αναγνώστη που επικρατεί είναι αυτός του lurker. Δηλαδή αυτού που προτιμά να παρακολουθεί από απόσταση, χωρίς να συμμετέχει. Είτε γιατί νιώθει ανασφάλεια, είτε γιατί αφού δεν έστησε αυτός το blog, δεν πρέπει να συμμετέχει, αφού ό,τι κάνει πρέπει να εξυπηρετεί προσωπικές και μόνο φιλοδοξίες, κρυφοκοιτάνε μεν, τους κρυφοαρέσει κιόλας να αντιγράφουν επιχειρήματα, αλλά από διάλογο ‘γιόκ’.
Έχουμε και λέμε λοιπόν. Αν κάποιος περαστικός μπει στην πόλη μας, θα επιχειρήσει να κοιτά δεξιά και αριστερά στις μείζονες διασταυρώσεις, μήπως και κάτι του τραβήξει την προσοχή. Αν μπεί από την ανατολική είσοδο, θα συναντήσει την πρώτη αξιόλογη διασταύρωση Δαμασκηνού και Εθνικής Αντιστάσεως. Εκεί, αν κοιτάξει προς το νότο (προς τις γραμμές του τραίνου στο τέρμα της Εθν. Αντιστάσεως), δεν θα δεί τίποτα. Ομοίως, αν μπεί από τη νότια είσοδο, θα συναντήσει την πρώτη αξιόλογη διασταύρωση μετά τις γραμμές, Εθνικής Αντιστάσεως και Γεωργίου Παπανδρέου. Κοιτώντας λοιπόν κατά μήκος της Γεωργίου Παπανδρέου προς τη θάλασσα, δεν θα δεί, επίσης τίποτα. Τέλος, αν μπεί από τη δυτική είσοδο, θα κοιτάξει για πρώτη φορά δεξιά-αριστερά, Πατρών και Γεωργίου Παπανδρέου. Μαντέψτε τι θα δει. Τίποτα. Προτείνω λοιπόν, στη διασταύρωση Εθνικής Αντιστάσεως και Κολιάτσου, που είναι ορατή και από το φλοίσβο και από τις γραμμές, όπως επίσης και στη διασταύρωση Γεωργίου Παπανδρέου και Πατρών, να κατασκευαστούν μικρές, κεντρικές, κυκλικές νησίδες (roundabouts). Επί των νησίδων θα μπορούσαν να τοποθετηθούν πχ γλυπτά, μαζί με λουλούδια κτλ. Ένα άγαλμα του Πήγασου, ή ένας κορινθιακός κίονας με κιονόκρανο, δεν θα ήταν άσχημα. Θα μπορούσαν όχι μόνο να τραβήξουν την προσοχή των επισκεπτών, αλλά θα είχαν και πρακτικά οφέλη, όπως τη μείωση της ταχύτητας, άρα και των ατυχημάτων, του θορύβου κτλ.
Η δεύτερη πρόταση αφορά την κίνηση επί της Δαμασκηνού, μιάς στενής σχετικά και επιβαρυμένης κυκλοφοριακά οδού. Προτείνω, το ρεύμα της Δαμασκηνού που κατευθύνεται προς την Αποστόλου Παύλου, να εκτρέπεται δεξιά προς την Αγίου Νικολάου, στο ύψος της Κολοκοτρώνη. Θα μπορούσε εκεί να δημιουργηθεί ένα S προς την Αγίου Νικολάου, που θα αγκάλιαζε και θα αναδείκνυε το Δημοτικό Θέατρο, που τόσο πολύ το έχει ανάγκη. Εννοείται ότι το κομάτι της Δαμασκηνού από Απ. Παύλου μέχρι Κολοκοτρώνη, που είναι και το στενότερο, θα ήταν μονόδρομος με κατεύθυνση προς το σταθμό του τραίνου και νόμιμη στάθμευση (που τώρα είναι παράνομη).
Ας μη μας σταματήσουν φτηνές δικαιολογίες του τύπου, ‘μα, η Δαμασκηνού ή η Πατρών είναι παλαιά εθνική οδός και άρα αρμοδιότητας ΥΠΕΧΩΔΕ και όχι δήμου’. Δεν ξέρω αν αυτό αληθεύει, αλλά κι έτσι να είναι, και λοιπόν; Να αλλάξει!

Συμμετοχική Διακυβέρνηση Στην Πράξη (Μέρος 2ο)

Συνεχίζοντας το άρθρο σχετικά με το πρόγραμμα της Στοκχόλμης θα παρουσιάσουμε τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας αλλά και μερικές απόψεις σχετικά με την πολιτική πίσω από όλη αυτή τη προσπάθεια.
Η ψηφοφορία έγινε μαζί με τις εκλογές για την ανάδειξη κυβέρνησης στη Σουηδία και είχε τα εξής αποτελέσματα:
Οι κάτοικοι του Δήμου Στοκχόλμης ψήφισαν ως εξής:
Εγγεγραμμένοι: 620.915, Ψήφισαν: 474.146, Ποσοστό συμμετοχής: 76,4%
Ναι: 51,3%
Όχι: 45,5%
Λευκό: 2%
Άκυρα: 1,2%
Κατά την ίδια ψηφοφορία ψήφισαν για το μέτρο και κάτοικοι από περιφερικούς Δήμους γύρω από την Στοκχόλμη. Σε αυτούς το ερώτημα ήταν κάπως διαφορετικό από τους κατοίκους της πόλης. Τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα έδειξαν ότι από 324.786 έγκυρες ψήφους ψήφισαν υπέρ του μέτρου 39,8% και κατά 60,2.
Τα αποτελέσματα δείχνουν καθαρά ότι οι κάτοικοι του κέντρου της πόλης θέλουν τη συνέχιση του μέτρου όμως οι κάτοικοι που μένουν στα προάστια είναι αντίθετοι στη συνέχισή του. Αυτό είναι ένα μάλλον αναμενόμενο αποτέλεσμα. Το τι θα γίνει είναι λίγο περίπλοκο αυτή τη στιγμή διότι εξαρτάται κυρίως από την κυβέρνηση. Προς το παρόν η λειτουργία του προγράμματος έχει ανασταλεί.
Την τελική απόφαση θα την πάρει το Σουηδικό κοινοβούλιο. Η νέα Σουηδική κυβέρνηση που προήλθε από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου θα ορίσει έναν ειδικό που θα κάνει τις διαπραγματεύσεις με τους 26 δήμους γύρω από τη Στοκχόλμη με στόχο να προσδιορίσουν τα έργα υποδομής που χρειάζονται ώστε να βελτιωθεί το κυκλοφοριακό πρόβλημα στη πόλη. Οι ηγέτες της σημερινής κυβέρνησης έχουν αναφέρει ότι σχεδιάζουν τα έσοδα από τα διόδια να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή ενός ακόμα περιφερειακού δρόμου ο οποίος θα μειώσει το κυκλοφοριακό πρόβλημα. Η αντίθεση των οικολογικών οργανώσεων στηρίζεται στο γεγονός ότι πρέπει να παρέμβουν σε πολλές περιοχές που τώρα είναι πράσινες. Προς το παρόν δεν υπάρχει δεσμευτική ημερομηνία για τη λήψη της τελικής απόφασης και όλα δείχνουν ρευστά.
Εδώ νομίζω ότι έχει ενδιαφέρον να δούμε μερικά στοιχεία από το κλίμα που υπάρχει στη Σουηδία σχετικά με το πρόγραμμα αυτό. Όταν άρχισε η λειτουργία του οι συζητήσεις στην πόλη ήταν πολύ έντονες και οι υπέρμαχοι του προγράμματος είχαν έντονες αντιδικίες με αυτούς που ήταν αντίθετοι και μη ξεχνάμε όλα αυτά σε μια χώρα και μια κουλτούρα που δεν οικειοποιείται υψηλούς τόνους. Το πόσο πολύ είχαν θερμανθεί τα πνεύματα φαίνεται από το γεγονός ότι υπήρχαν δημόσιες προτροπές στον κόσμο να μην συνεργαστεί και κυρίως να μην υπακούει. Εμφανίστηκαν κάποια ειδικά καλύμματα για τις πινακίδες που θα δυσκόλευαν την αναγνώριση των πινακίδων από το σύστημα κτλ. Γενικά υπήρχε μια έντονη αντίσταση από τον κόσμο. Ακόμα υπήρχαν συζητήσεις ότι το αριστερής απόχρωσης δημοτικό συμβούλιο θα είχε προβλήματα επανεκλογής. Τελικά στις γενικές εκλογές επικράτησε ο κεντροδεξιός συνασπισμός του οποίου ο αρχηγός Fredrik Reinfeldt είχε δηλώσει προεκλογικά ότι τα διόδια θα έπλητταν την Σουηδική οικονομία και ότι εκείνος θα ψήφιζε να μη συνεχιστεί το πρόγραμμα. Μάλλον λοιπόν αφού τώρα εκείνος είναι στην εξουσία το πρόγραμμα δείχνει καταδικασμένο παρά τις θετικές επιπτώσεις που είχε στη λειτουργία της πόλης και το περιβάλλον αλλά και στην επιθυμία των κάτοικων του κέντρου να παραμείνει το σύστημα. Τελικά φαίνεται ότι η πολιτική απόφαση είναι να εγκαταλειφθεί το πρόγραμμα. Βέβαια θα παραμείνει το όφελος της βελτίωσης της δημόσιας συγκοινωνίας αλλά και η εμπειρία από την εφαρμογή ενός τόσο τεχνολογικά σύνθετου προγράμματος.
Υπάρχουν και απόψεις που βλέπουν τη δημοσιότητα οι οποίες υποστηρίζουν ότι η τύχη του προγράμματος όπως έχει εξελιχθεί ως τώρα ήταν προδιαγεγραμμένη από την αρχή. Σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό το πρόγραμμα είναι απόρροια της πίεσης των οικολόγων στην κυβέρνηση και στη συνέχεια η κυβέρνηση το επέβαλλε στον δήμο της Στοκχόλμης. Οι οικολόγοι είναι, σύμφωνα με αυτή την άποψη, «αναγκαίο κακό» για τα μεγάλα κόμματα ώστε να κάνουν κυβέρνηση. Για να δώσουν την στήριξή τους οι οικολόγοι πίεσαν για την υλοποίηση του προγράμματος το οποίο δεν υποστήριξε ουσιαστικά κανένα μεγάλο κόμμα στη χώρα. Τώρα με την επικράτηση της κεντροδεξιάς το πρόγραμμα μάλλον θα αλλάξει χαρακτήρα και στόχο όπως είδαμε και πιο πριν.
Νομίζω ότι αυτή η στάση απέναντι στα πολιτικά πράγματα αναδεικνύει μια πρακτική καθόλου άγνωστη στην ελληνική πραγματικότητα. Πολλές φορές η πολιτική μας θέση απέναντι σε κάποια άποψη δεν προσδιορίζεται με βάση αρχές που υποστηρίζουμε αλλά με βάση ποιός είναι αυτός που την εκφράζει. Πολλές φορές δηλαδή θέσεις κατά βάση σωστές επειδή εκφράστηκαν από κάποιον όχι του συρμού αλλά του περιθωρίου της πολιτικής θάβονται χωρίς να συζητηθούν για την ουσία τους. Αυτή η πρακτική μας έχει οδηγήσει σε «παράθυρα» αντιπαράθεσης και όχι ουσιαστικής συζήτησης και σύνθεσης. Αλλά όπως βλέπουμε αυτό δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά την Ελλάδα μόνο αλλά και άλλες κοινωνίες οι οποίες έχουν προχωρήσει περισσότερο στο δρόμο που οδηγεί αυτό που ονομάζουμε δυτικός πολιτισμός.
Φαίνεται λοιπόν ότι και αλλού τα πάντα δεν είναι αγγελικά πλασμένα και η πολιτική και οι πολιτικοί είναι σε μια συνεχή μάχη όμως τουλάχιστον γίνεται με κάποιους όρους και σε ένα πλαίσιο. Το ζητούμενο και εκεί όπως και αλλού είναι η συνειδητή συμμετοχή του ενημερωμένου πολίτη.

Σύντηξη επιχειρημάτων και Σχάση κοινής λογικής

Με πολύ ενδιαφέρον διάβασα στο τελευταίο φύλλο της εφημερίδας «Πολίτης» (01/12/2006) τη συνέντευξη του κου Αντωνίου, διδάκτορα πυρηνικής φυσικής του πανεπιστημίου του Birmingham. Ομολογώ όμως ότι με εξέπληξε ο τίτλος: ‘Με τη σύντηξη δημιουργούνται ραδιενεργά κατάλοιπα’. Γιατί μπορεί να οδηγήσει τους μη ειδικούς σε εσφαλμένα συμπεράσματα. Οτι δηλαδή, πρόκειται για μιά τεχνολογία που ίσως να μην αξίζει και τόσο τον κόπο. Ίσως να αξίζει περισσότερο μάλιστα να επενδύσουμε, όπως γράφεται, σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας. Δεν καταλαβαίνω καλά τι εννοούμε όταν λέμε εναλλακτικές, γιατί κατά τη λογική μου και η σύντηξη εναλλακτική είναι προς το πετρέλαιο ή το κάρβουνο. Αν με τον όρο ‘εναλλακτικές’ εννοούμε πχ την αιολική ενέργεια ή την ηλιακή, είναι τόσο μικρό το ποσοστό της εκμεταλλεύσιμης ενέργειας που ακόμα και η σημαντική αύξησή του να μη φαντάζει ιδιαίτερα ελκυστική. Χώρια που δεν μπορείς να είσαι βέβαιος ότι εκεί που φυσάει σήμερα θα φυσάει και αύριο κοκ. Από την άλλη μεριά, κι εγώ θα ήθελα να είχε παραλειφθεί αυτό το άθλιο επεισόδιο των πρωτόπλαστων με το μήλο κτλ από την ιστορία της ανθρωπότητας και τώρα να ζούσα στον (ενεργειακό) παράδεισο, αλλά εδώ που τα λέμε, δεν είμαι τόσο μικρός για να πιστεύω σε παραμύθια. Τι θεωρώ παραμύθι; Οτιδήποτε κάνει εκπτώσεις στην αλήθεια. Έτσι, ενώ όσα αναφέρονται στη συνέντευξη είναι αληθή, και πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, ο κος Αντωνίου βρίσκεται εντός του γνωστικού του πεδίου, εντούτοις παραλείπονται κάποιες κρίσιμες αλήθειες που αν είχαν ειπωθεί, θα είχε ενδεχομένως τεθεί άλλος τίτλος που να μη προδιαθέτει τόσο αρνητικά το κοινό. Δεν ισχυρίζομαι ότι αυτό είναι ευθύνη του συνεντευξιαζόμενου ή του δημοσιογράφου, αλλά προς αποκατάστασιν της αλήθειας θα ήθελα να αναφέρω δύο-τρία στοιχεία (μαζί με τις πηγές απ’όπου τα άντλησα, γιατί αφού εγώ βρίσκομαι εκτός του γνωστικού μου πεδίου, είναι η αξιοπιστία των πηγών μου που δίνει αξιοπιστία στα λεγόμενά μου).
Πρώτον, η σύντηξη δεν χρησιμοποιεί ραδιενεργά υλικά ούτε παράγει ευθέως ραδιενεργά κατάλοιπα (όπως η σχάση). Η ραδιενέργεια είναι παρούσα με τη μορφή του ενδιάμεσου καυσίμου Τρίτιου (το οποίο κάνει β-διάσπαση και όχι την ιδιαίτερα βλαπτική γ) καθώς και λόγω της αλληλεπίδρασης των παραγόμενων νετρονίων με τα δομικά υλικά του αντιδραστήρα. Είναι γνωστό ότι η δεύτερη μπορεί με τη χρήση κατάλληλων υλικών να μειωθεί σημαντικά (United Kingdom Atomic Energy Authority). Έχει ήδη τεθεί ο στόχος, τα κατάλοιπα της σύντηξης να είναι ανακυκλώσιμα σε 50 έως 100 χρόνια (review prepared for the European Commission by the Fusion Programme Evaluation Board), ενώ μπορούν και να επαναχρησιμοποιηθούν. Επίσης, οι δεύτερης γενιάς αντιδραστήρες σύντηξης, πιθανόν θα χρησιμοποιούν μόνο δευτέριο που δεν είναι ραδιενεργό, και όχι τρίτιο (σημειώσεις του καθηγητή πυρηνικής φυσικής του MIT, Ron Parker). Βέβαια, χρήσιμο θα ήταν κανείς να μας εξηγήσει αναλυτικά τι πάει να πει β-διάσπαση, για να κατανοήσουμε πλήρως την επικινδυνότητα του τρίτιου. Επιγραμματικά θα αναφέρω πως β-διάσπαση γίνεται φυσιολογικά, εντός του οργανισμού μας (!!) από το ιώδιο και τον άνθρακα 14.
Δεύτερον, αν και ο όγκος των αποβλήτων της σύντηξης είναι παρόμοιος με εκείνων της σχάσης, από τη στιγμή που τα πρώτα δεν περιέχουν actinides και είναι βραχύβια, οι βιολογικοί κίνδυνοι από τα απόβλητα της σύντηξης είναι, μετά 10 έτη, 1000 φορές μικρότεροι από αυτούς των αποβλήτων της σχάσης (European Fusion Network Information της ΕΕ).
Εδώ λοιπόν έχουμε την περίπτωση μιάς τεχνολογίας με τρομακτικά πλεονεκτήματα που αν εφαρμοστεί, η εποχή των ατμοηλεκτρικών σταθμών ή ακόμα και των πυρηνικών εργοστασίων σχάσεως θα θεωρείται λίθινη. Σήμερα, για να παράξουμε 1000MW σε μία ημέρα, απαιτούνται 9.000 τόνοι κάρβουνο και παράγονται 30.000 τόνοι CO2 (και άλλα δηλητηριώδη αέρια όπως οξείδια του αζώτου, του θείου κτλ). Για να παραχθεί η ίδια ενέργεια σε έναν αντιδραστήρα σύντηξης απαιτούνται κάτι παραπάνω από 1 κιλό δευτέριο και τρίτιο και παράγεται λιγότερο από 1 κιλό μη τοξικού, μη ραδιενεργού Ηλίου. Τέλος στο φαινόμενο του θερμοκηπίου λοιπόν. Επίσης, τέλος στα επεισόδια τύπου Czernobyl ή Three Mile Island, τέλος στο νέφος, τέλος στο άγχος της επάρκειας των παγκόσμιων καυσίμων, σημαντικά ασφαλέστερα και ίσως ανακυκλώσιμα κατάλοιπα κτλ. Δηλαδή, τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα έχουν να κάνουν με την επάρκεια, την ασφάλεια και το περιβάλλον. Αλλά εμείς, προτιμούμε τον παράδεισο! Κι εγώ, παιδιά, κι εγώ! Για να μην πω ότι θα επιθυμούσα και την ανατροπή του δεύτερου θερμοδυναμικού αξιώματος, περί αύξησης της εντροπίας.