Φωνή Βοώντος εν τη Ερήμω

Διάβασα τις προάλλες σε μιά τοπική εφημερίδα, το άρθρο ενός γνωστού, μορφωμένου και ιδιαίτερα αξιόλογου συμπολίτη μας. Περιέγραφε την εμπειρία του της αποστολής στον δήμαρχο μιάς επιστολής σε ιδιαίτερα σεμνό και ευγενικό ύφος (όπως είναι και ο ίδιος άλλωστε) και -βέβαια- της μη απάντησης. Η περιφρόνηση που επιδεικνύει ο δήμαρχος σε τέτοια περιστατικά είναι γνωστή και θα έλεγε κανείς, αναμενόμενη. Αλλά έκανε και ο συμπολίτης μας ένα σοβαρό λάθος. Απευθύνθηκε στο δήμαρχο κατά μόνας. Αυτό είναι κάτι που δεν το περίμενα από τον συγκεκριμένο άνθρωπο. Γιατί δεν είναι βέβαια κακό να απευθύνεσαι στο δήμαρχο, είναι όμως κακό να αγνοείς τους γειτόνους σου. Η επιστολή βλέπετε, δεν περιείχε προσωπικά αιτήματα αλλά το αίτημα της αναβάθμισης μιάς ολόκληρης γειτονιάς. Η γνώμη μου λοιπόν είναι πως θα έπρεπε να συναντηθεί με τους γείτονές του, να διαλεχθεί μαζί τους εξαντλητικά και μετά, όσο το δυνατόν περισσότεροι, από κοινού, να απευθυνθούν στο δήμαρχο. Έτσι και η πρόταση θα ήταν πιό εμπεριστατωμένη και θα είχε αυξημένη κοινωνική νομιμοποίηση.

Δυστυχώς, γιά άλλη μιά φορά, αποδεικνύεται ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει κοινωνία πολιτών. Δεν υπήρξε ποτέ, στα νεώτερα τουλάχιστον χρόνια. Έτσι, η μόνη διαφορά ανάμεσα σε ανθρώπους με καλλιέργεια και χωρίς, είναι ότι οι μεν πρώτοι θα γράψουν μιά σωστά δομημένη, σεμνή και ευγενική επιστολή προς το δήμαρχο, ενώ οι δεύτεροι θα βρούν τον δημοτικό σύμβουλο που ψήφισαν και θα τον απειλήσουν ότι αν δεν πάρει τον κάδο των σκουπιδιών μπροστά από το σπίτι τους, θα τον μαυρίσουν!

Σε κάθε περίπτωση το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: αγνοούμε τους συμπολίτες μας, ενδιαφερόμαστε μόνο για τον εαυτό μας. Μήπως μας αξίζει τελικά η περιφρόνηση του δημάρχου;

Τι είναι αλήθεια μιά πόλη; Ποιά η θέση της στο σημερινό κόσμο;

Εδώ και χιλιετίες, η οικονομία καθορίζει τη μορφή των πόλεων. Βεβαίως και οι πόλεις ταυτίζονται με την οικονομία τους. Στην παγκόσμια ιστορία, συναντά κανείς πάντα και πρωτίστως πόλεις και όχι κράτη ή έθνη. Η Αθήνα, η Κόρινθος, η Μασσαλία, η Γένοβα, η Βενετία, η Αμβέρσα, το Άμστερνταμ, το Λονδίνο κλπ ταυτίστηκαν σε διάφορες χρονικές περιόδους με την ισχύ, τον πλούτο και άρα την ποιότητα ζωής για τους δημότες τους. Έτσι, πριν από δύο χιλιετίες, δεν μπορούσε ο καθένας να πάει στην Κόρινθο (ου παντός πλείν ες Κόρινθον), γιατί η πόλις ήταν εξαιρετικά ισχυρή και πλουσία. Ο πλούτος της οφειλόταν κυρίως στα δύο της λιμάνια (Λέχαιον, Κεχρεές) και τον ανεπτυγμένο παραγωγικό και εμπορικό της ιστό. Οι αποικίες της σε όλη τη Μεσόγειο την τοποθετούσαν στο κέντρο του 'παγκόσμιου' τότε εμπορίου. Για την εποχή της δηλαδή, η Κόρινθος ήταν μιά παγκόσμια πόλη. Ο όρος 'παγκόσμια πόλη' (global city ή globocity κατά τον Economist) έχει λάβει στην εποχή μας ανάλογη σημασία. Σύγχρονα παραδείγματα υπάρχουν πολλά. Ας δούμε ένα και όχι τόσο προφανές: το Σικάγο. Το Σικάγο θεωρείται μιά παγκόσμια πόλη γιατί στην πόλη αυτή ομιλούνται περισσότερες από 100 γλώσσες, διαβιούν 26 διαφορετικές εθνικότητες, είναι εγκατεστημένες περισσότερες από 1600 μη αμερικανικές εταιρείες, 42 προξενεία ξένων κρατών, υπάρχουν καταπληκτικά ξενοδοχεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία, γήπεδα γκόλφ, ποδηλατόδρομοι, 25 χιλιόμετρα παραλίας και ένα εξαιρετικό αεροδρόμιο. Το παράδειγμα του Σικάγο καταδεικνύει πως οι επενδυτές προσελκύονται πρωτίστως από πόλεις με υψηλή ποιότητα ζωής. Από αυτήν την άποψη, το κλείσιμο ή η φυγή επιχειρήσεων από την Κόρινθο, μπορεί να εκληφθεί ως ένα ακόμη επιχείρημα κατά της δημοτικής αρχής: η έκπτωση της ποιότητας ζωής δεν λειτουργεί μόνο ως αντικίνητρο για κάθε πιθανό επενδυτή, αλλά αποθαρρύνει και αποκινητροποιεί τους υπάρχοντες. Στο παγκόσμιο παράδειγμα, είναι ενδιαφέρον το πώς πόλεις με τόσο διαφορετική ιστορική καταγωγή, κουλτούρα, πολιτική και οικονομία όπως η Νέα Υόρκη, το Παρίσι, το Λονδίνο, η Φρανκφούρτη, το Τόκυο, το Σάο Πάολο και το Χονγκ-Κονγκ, όλες ευθυγραμμίστηκαν με βάση τις επιταγές της σύγχρονης οικονομίας αν και επαναλαμβάνω, από ολότελα, κάποτε, διαφορετικές αφετηρίες. Όπως υποστηρίζει η ακαδημαϊκός Saskia Sassen στο βιβλίο της ‘The Global City: New York, London, Tokyo’, είναι γιατί όλες τους ανταποκρίθηκαν στις ίδιες παγκόσμιες οικονομικές τάσεις και ροπές. Είναι λοιπόν οι σύγχρονες πόλεις αποτελέσματα της παγκοσμιοποίησης; Εκτιμώ, ότι πρόκειται εν πολλοίς για αμφισυνεπαγωγή. Οι πόλεις αυτές είναι χώροι όπου οι κοινωνικές δομές με την εσωτερική τους ενέργεια, η τοποθεσία τους με τη γεωγραφική της σημαντικότητα και το λανθάνον ανθρώπινο δυναμικό τους με την εξωστρέφεια και τη λατρεία της καινοτομίας, τις κατέστησε την ικανή και αναγκαία συνθήκη για την ανάπτυξη και εγκαθίδρυση των παγκόσμιων οικονομικών διεργασιών. Αλλά τι σημασία έχουν όλα αυτά για την Κόρινθο; Μήπως πρόκειται η πόλη μας να γίνει ποτέ ‘παγκόσμια πόλη’; Αυτή καθεαυτή όχι. Αλλά η Κόρινθος βρίσκεται σε απόλυτη γειτνίαση προς την Αθήνα. Όπως κάποτε το μέλλον της Ελλάδας προσδέθηκε με τη ‘Δύση’, έτσι και το μέλλον της Κορίνθου είναι καθοριστικά συνδεδεμένο με την Αθήνα. Η Κόρινθος μπορεί να συμβάλλει στην ενίσχυση των αθηναϊκών πλεονεκτημάτων ή και στην άμβλυνση των ελαττωμάτων της: με την ήπια οικιστική ανάπτυξη και την ύπαρξη ανοιχτών χώρων, με την αναψυχή στο παραλιακό μέτωπο και όχι μόνο, με την κουλτούρα και την ιστορία της, με τα μνημεία της αρχαίας Κορίνθου, με λίγα λόγια, με την πρόταση καλύτερης ποιότητας ζωής.

Ισχυρίζομαι ότι η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής θα προσελκύσει επενδυτές (επενδυτής είναι και αυτός που μετακομίζει στην πόλη και αγοράζει ένα ακίνητο) των οποίων οι επενδύσεις (εντός ενός δομημένου θεσμικού πλαισίου) θα αναβαθμίσουν περαιτέρω την ποιότητα ζωής και η πόλη θα μπεί σε έναν υγιή και ανατροφοδοτούμενο κύκλο αέναης ανάπτυξης.

Γνωρίζουμε όμως τι θέλουμε για το μέλλον; Προετοιμαζόμαστε γι αυτό; Δημιουργούμε γεγονότα; Προκαλούμε τη μοίρα μας; Ακόμη πιό πολύ: επικοινωνούμε μεταξύ μας;

Καλώς Ορίσατε!

Αγαπητοί φίλοι,

σας καλωσορίζω στο korinthos.blogspot.com, το πρώτο blog (ιστολόγιο) με θέμα την πόλη μας.
Τι είναι αυτό; Φανταστείτε μία εφημερίδα της οποίας το περιεχόμενο καθορίζεται από τους αναγνώστες της και όχι από τον εκδότη της. Ε, κάτι τέτοιο είναι ένα blog. Για μερικούς τα blogs είναι η μεγαλύτερη επανάσταση στα μέσα επικοινωνίας από την εποχή του Γουτεμβέργιου. Είναι βέβαια λίγο δύσκολο να βρείς κάποιον πάνω από τα 30 που να ξέρει περί τίνος πρόκειται αλλά αυτό δεν αναιρεί τη σημασία τους.

Σκεφτείτε τώρα, όλες αυτές τις άλλοτε μικρές άλλοτε μεγαλεπήβολες ιδέες που πέρασαν από το μυαλό σας κατά καιρούς γι αυτήν την πόλη. Θυμηθείτε όλα εκείνα για τα οποία θα θέλατε να είχατε για μιά στιγμή μπροστά σας το δήμαρχο για να του τα πείτε.
Τώρα, έχετε το χώρο να το κάνετε. Θα αποκτήσει άραγε αυτός ο χώρος τη δυναμική εκείνη που θα αναγκάσει τους πολιτικούς να τον λάβουν υπόψιν τους; Από εσάς εξαρτάται. Χωρίς τις παρεμβάσεις σας, η ηλεκτρονική αυτή 'εφημερίδα' θα είναι σα να κυκλοφορεί με λευκές σελίδες. Τα άρθρα που αναρτώνται δεν έχουν καμία αξία χωρίς τα σχόλιά σας. Κάποιοι θα διαμαρτυρηθούν γιατί τα σχόλιά τους δεν εμφανίζονται στην αρχική σελίδα, αλλά έτσι είναι όλα τα blogs του κόσμου, και πιστέψτε με, τα σχόλια είναι αυτά που έχουν μεγαλύτερη αξία από τα άρθρα γιατί αυτά αντιπροσωπεύουν την άποψη των πολιτών, και όχι οι απόψεις του 'εκδότη' του blog που μπορεί κάλλιστα να είναι εσφαλμένες ή απαράδεκτες. Πατήστε το 'comments' στο τέλος κάθε άρθρου που σας ενδιαφέρει και πείτε τις καθημερινές σας σκέψεις. Δεν χρειάζεται να γράψετε κανένα περισπούδαστο άρθρο. Πείτε δυό κουβέντες, τρείς, σχολιάστε, προτείνετε, κάντε χιούμορ αν θέλετε, συναγωνιστείτε στο brainstorming αν το επιθυμείτε, αλλά μη μένετε αδιάφοροι. Για να μη γίνουμε ξένοι στην ίδια μας την πόλη.

Και το κυριότερο: αυτό το blog δεν είναι κανενός. Είναι αυτών που συμμετέχουν σ’ αυτό. Είναι των Κορίνθιων και μη που θέλουν να έχουν φωνή. Και η φωνή αυτή δεν έχει ημερομηνία λήξης. Το blog αυτό δεν στήθηκε για εξυπηρετήσει κανενός είδους εκλογική σκοπιμότητα και άρα δεν έχει ορίζοντα τις εκλογές, αλλά φιλοδοξεί να γίνει το πρώτο πράγμα που θα διαβάζει ο εκάστοτε δήμαρχος κάθε πρωί για ν’ ακούσει τη φωνή των πολιτών του δήμου.

Τέλος, δυό λόγια για το ποιός είναι πίσω από αυτό το blog. Είμαι απλά ένας Κορίνθιος πολίτης που ζεί και εργάζεται σ' αυτήν την πόλη και την αγαπά. Η μη ανακοίνωση του ονόματός μου δεν έχει να κάνει με κανενός είδους κρυψίνοια. Απλά δεν προσδοκώ και δεν προσβλέπω σε προσωπικά οφέλη από αυτό το blog και γι αυτό θεωρώ περιττή τη δημοσιοποίηση της ταυτότητάς μου στο blog, παρά το ότι αυτή δεν είναι δα και στρατιωτικό μυστικό! Πιστεύω στον εθελοντισμό και την ομαδική εργασία και όχι στις ομιλώσες κεφαλές. Πιστεύω στην κοινωνία των πολιτών και όχι των πολιτικών. Πιστεύω στη διαμόρφωση της πολιτικής εκ των κάτω προς τα άνω και όχι αντίστροφα.
Δεν χρειάζεται βέβαια να συμφωνεί κανείς μαζί μου στα ανωτέρω για να παρέμβει στο blog. Κάθε σχόλιο, από όπου κι αν προέρχεται (εννοείται και από μη Κορίνθιους bloggers - άλλωστε δεν κάνουμε εξακρίβωση στοιχείων!) είναι ευπρόσδεκτο, υπό την προϋπόθεση να σέβεται το δημόσιο αυτό χώρο με την επίδειξη του αντίστοιχου ήθους. Υβριστικά, προσβλητικά και εν γένει κακοήθη σχόλια, δεν μπορούν να γίνουν ανεκτά.

Ας δείξουμε σε όλους και κυρίως στους πολιτικούς μας πως βάζουμε ψηλά τον πήχυ για την πόλη μας.